Umowa zlecenie - podatki, składki ZUS

Definicja podstawowa

Przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czyn­ności prawnej dla dającego zlecenie. Jeżeli ani z umowy, ani z okoliczności nie wynika, że przyj­mujący zlecenie zobowiązał się wykonać je bez wynagrodzenia, za wykonanie zlecenia należy się wynagrodzenie. Jeżeli nie ma obowiązującej taryfy, a nie umówiono się o wysokość wynagro­dzenia, należy się wynagrodzenie odpowiadają­ce wykonanej pracy (art. 734-751 k.c.). Do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio prze­pisy o zleceniu.

W prawie pracy

Umowa zlecenia jest jedną z form zatrudnienia. Osobie zatrudnionej na podstawie umowy zlece­nia nie przysługują żadne świadczenia pracowni­cze. Pracodawca powinien jedynie zapewnić takiej osobie bezpieczne i higieniczne warunki pracy, jeżeli wykonuje ona pracę na terenie zakładu pracy lub w innym miejscu wyznaczonym przez praco­dawcę.

Redakcja poleca: Umowy zlecenia i inne umowy cywilnoprawne od 1 stycznia 2016 r. (książka)

Zatrudniając osobę na umowę zlecenia, należy uważać, aby umowa ta nie spełniała wymagań właściwych dla stosunku pracy. Każda umowa, bez względu na swoją nazwę, jeżeli zawiera cechy charakterystyczne dla stosunku pracy, jest umową o pracę.

Zawieranie umów zlecenia jest dopuszczalne, jeżeli rzeczywiście mamy do czynienia ze stosun­kiem cywilnym. Umów o pracę nie można zastępo­wać umowami zlecenia. Naruszeniem przepisów prawa pracy jest też jednoczesne zatrudnianie tego samego pracownika na tym samym stanowi­sku na umowę o pracę i na umowę cywilną. Będzie to stanowić omijanie przepisów o godzinach nad­liczbowych.

W wynagrodzeniach

Za wykonanie zlecenia zleceniobiorcy przysłu­guje wynagrodzenie, jeżeli ani z umowy, ani z okoliczności nie wynika, że przyjmujący zle­cenie zobowiązał się wykonać je bez wynagro­dzenia. W przypadku gdy nie ma obowiązującej taryfy, a nie umówiono się na konkretną wyso­kość wynagrodzenia, zleceniobiorcy przysługuje wynagrodzenie odpowiadające wykonanej przez niego pracy. Zleceniobiorca ma prawo do wyna­grodzenia dopiero po wykonaniu zlecenia, chyba że strony postanowiły inaczej, np. umówiły się, że wynagrodzenie będzie płatne w odstępach mie­sięcznych.

Zleceniodawca powinien zwrócić zleceniobior­cy wydatki, które poczynił on w celu należytego wykonania zlecenia, wraz z odsetkami ustawowy­mi. Ponadto dający zlecenie powinien zwolnić zle­ceniobiorcę od zobowiązań, które zaciągnął on w tym celu we własnym imieniu. Jeżeli wykonanie zlecenia wymaga wydatków, zleceniodawca powi­nien na żądanie zleceniobiorcy udzielić mu odpo­wiedniej zaliczki.

Zleceniodawca, który wypowiedział umowę, powi­nien zwrócić przyjmującemu zlecenie wydatki, które poczynił on w celu należytego wykonania zlecenia. Jeżeli umowa była odpłatna, jest zobo­wiązany uiścić zleceniobiorcy część wynagro­dzenia odpowiadającą jego dotychczasowym czynnościom, a jeżeli wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, powinien także naprawić szkodę.

Jeżeli zleceniobiorca wypowiedział bez ważnego powodu odpłatne zlecenie, jest odpowiedzialny za wynikłą z tego tytułu szkodę.

W podatkach dochodowych

Od przychodu z tytułu umowy zlecenia płatnik podatku pobiera, co do zasady, najniższą staw­kę podatku, tj. 18%, i stosuje 20% koszty uzyska­nia przychodu. Na żądanie podatnika płatnik może rozliczać przychód z tego tytułu z zastosowaniem stawki podatku przewidzianej dla II progu podat­kowego.

Jeżeli kwota należności określona w umowie zle­cenia zawartej z osobą niebędącą pracownikiem płatnika nie przekracza 200 zł, podatek pobiera się w wysokości 18% przychodu bez stosowania kosztów uzyskania przychodów i odliczeń z tytu­łu ewentualnych składek na ubezpieczenia emery­talne, rentowe i chorobowe finansowanych przez podatnika i składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 30 ust. 5a updof).

W ubezpieczeniach

Praca na podstawie umowy zlecenia jest jednym z tytułów do ubezpieczeń społecznych i ubezpie­czenia zdrowotnego. Osoba, która wykonuje pracę na umowę zlecenia, podlega obowiązkowo ubez­pieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowot­nemu.

W przypadkach określonych w ustawie systemowej może być zwolniona z obowiązku opłacania skła­dek na ubezpieczenia społeczne. Praca wykonywana na podstawie umowy zlecenia nie jest tytułem do objęcia ubezpieczeniami spo­łecznymi ani ubezpieczeniem zdrowotnym w przy­padku uczniów i studentów do ukończenia 26. roku życia.

Jeśli umowa zlecenia została zawarta między pra­codawcą a pracownikiem albo praca na podstawie umowy zlecenia jest wykonywana na rzecz włas­nego pracodawcy, to do celów ubezpieczeń spo­łecznych taką osobę traktuje się jak pracownika. Określone dla zleceniobiorców zasady podlega­nia ubezpieczeniom stosuje się do innych umów o świadczenie usług, do których odpowiednie zastosowanie mają przepisy Kodeksu cywilnego w części dotyczącej umów zlecenia (np. umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich) oraz osób współpracujących ze zleceniobiorcami.

W zasiłkach

Ubezpieczony nabędzie prawo do zasiłku choro­bowego, macierzyńskiego i opiekuńczego, jeżeli przystąpi do dobrowolnego ubezpieczenia choro­bowego.

Jeżeli umowa zlecenia jest zawarta z własnym pra­cownikiem, to ustalając podstawę wymiaru zasiłku, należy uwzględnić również przychód z umowy zle­cenia, jeżeli nadal ona obowiązuje. W podstawie wymiaru zasiłku chorobowego nie uwzględnia się przychodu z zakończonej umowy zlecenia.

Zostań naszym ekspertem!