Umowy o dzieło rekordowo krótkie. ZUS przedstawia pełny obraz sytuacji

• Liczba formularzy RUD i umów o dzieło
• Czas trwania umów o dzieło
• Województwa z największą liczbą zgłoszeń
• Profil wiekowy i narodowość wykonawców

Obowiązek informowania ZUS o umowach o dzieło został wprowadzony w 2021 r. Zobowiązani przekazują informację na formularzu RUD (zgłoszenie umowy o dzieło). ZUS z kolei zapisuje formularze RUD w rejestrze umów o dzieło. Zakład w informacji prasowej podsumował wyniki raportu, w którym przenalizował dane z formularzy RUD przekazanych od 1 stycznia do 31 grudnia 2025 r.

Liczba formularzy RUD i umów o dzieło

ZUS podał, że w 2025 r. otrzymał ponad 1,1 mln formularzy RUD od 69,6 tys. podmiotów. Zgłoszenia w formularzach dotyczyły prawie 1,3 mln umów o dzieło.

„W porównaniu z 2024 r. liczba zgłoszeń zmniejszyła się o 2,49 proc., a liczba umów o dzieło – o 6,5 proc. Było ich najmniej od momentu uruchomienia rejestru w 2021 r. (ponad 1,7 mln wykazanych umów - PAP). Jednocześnie liczba osób wykonujących umowy o dzieło prawie się nie zmienia – w 2025 r. było ich ok. 318 tys.” - podał ZUS.

Według danych Zakładu, z rejestru umowy o dzieło przedsiębiorcy wykorzystują przede wszystkim do realizacji krótkich projektów. 29 proc. wszystkich umów było zawieranych na jeden dzień, a 7 proc. na dwa dni. Mediana długości umowy wynosi 5 dni, co, jak przekazał ZUS, oznacza, że połowa wszystkich umów kończy się przed upływem około tygodnia.

Czas trwania umów o dzieło

„Średni czas trwania umowy jest jednak znacznie dłuższy i wynosi 34 dni, co pokazuje, że obok bardzo krótkich zleceń pojawiają się także bardziej rozbudowane projekty” - wskazał Zakład.

Przekazał ponadto, że wśród sektorów gospodarki, w których przeważają wykonawcy umów o dzieło są: informacja i komunikacja (20,5 proc. wszystkich wykonawców), działalność profesjonalna, naukowa i techniczna (17,5 proc.) oraz działalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacją (14,6 proc.). Dodał, że w porównaniu z 2024 r. największy wzrost odnotowano w sektorze usług administrowania i działalności wspierającej (10,2 proc. więcej osób).

Zakład podkreślił, że najczęściej z tej formy współpracy korzystają mniejsze firmy. „Prawie 60 proc. z nich zgłaszało do ubezpieczeń nie więcej niż dziewięciu ubezpieczonych” - podał.

Województwa z największą liczbą zgłoszeń

ZUS poinformował też, że najwięcej zgłoszeń umów o dzieło pochodziło z woj. mazowieckiego. „Na 10 tys. płatników składek zgłoszono tam ponad 13 tys. umów o dzieło – prawie dziewięć razy więcej niż w województwie warmińsko-mazurskim, gdzie ten wskaźnik był najniższy” - podkreślił.

Z zaprezentowanych danych wynika również, że najliczniejszą grupą wykonawców – prawie jedną czwartą – stanowią osoby w wieku 30–39 lat. Ponad 80 proc. wszystkich wykonawców to osoby między 20. a 59. rokiem życia.

Profil wiekowy i narodowość wykonawców

Spośród wszystkich wykonawców umów o dzieło w 2025 r., ok. 6 proc. stanowili cudzoziemcy. Najczęściej obywatele Ukrainy (43,6 proc. wszystkich cudzoziemców) i Białorusi (30,5 proc.).

ZUS podkreślił również, że zdecydowana większość zgłoszeń trafia obecnie do Zakładu drogą elektroniczną. Ponad 92 proc. formularzy w 2025 r. wpłynęło przez eZUS. W tym samym roku liczba tych, które wpłynęły pocztą zmalała niemal dwukrotnie w porównaniu do 2021 r. (ok. 74 tys. w 2025 wobec ok. 148 tys. w 2021).