Oświadczenie o zamiarze powierzenia pracy obcokrajowcowi

Korzyści z zatrudnienia cudzoziemca na oświadczenie

W ten sposób przedsiębiorca może skrócić czas oczekiwania na potrzebnego w firmie pracownika, a jednocześnie ominąć tzw. test rynku pracy, przeprowadzony przez urzędy pracy w momencie zatrudniania obcokrajowców. Testem tym weryfikuje się kadrowe potrzeby firmy, w pierwszej kolejności zaspokajane pracownikami rekrutowanymi przez urzędy pracy na lokalnym rynku.

Pracodawca musi zatrudnić obcokrajowca, w tym wypłacać mu wynagrodzenie wyłącznie na zasadach określonych w oświadczeniu. Cudzoziemiec natomiast decydujący się na pracę na podstawie oświadczenia musi udokumentować swój legalny pobyt Polsce, a więc posiadać np. wizę lub zezwolenie na pobyt czasowy, uprawniające do wykonywania pracy. Nie może to być jednak wiza turystyczna. Legalnie w Polsce może też pracować cudzoziemiec nie posiadający wizy, nie dłużej jednak niż 90 dni w ciągu 180-dniowego okresu. Warunkiem jest posiadanie paszportu biometrycznego.

Korzyścią dla przedsiębiorcy, który powierzył pracę cudzoziemcowi na mocy oświadczenia jest możliwość oceny umiejętności i kompetencji pracownika zza granicy, oczekującego na pozwolenie na pracę w Polsce. Dziś z tej formy zatrudnienia korzystają m.in. branże: stolarska, transportowa, budowlana i cukiernicza.

Praca z oświadczeniem dla wybranych cudzoziemców

Oświadczenie o zamiarze powierzenia pracy obcokrajowcowi pracodawca powinien złożyć przed przyjęciem do firmy pracownika. Z tej formy zatrudnienia mogą korzystać wyłącznie obywatele: Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdawii, Rosji lub Ukrainy, jednak na okres nie dłuższy niż sześć miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy. Nie musi on pokrywać się z rokiem kalendarzowym.

Nie może to być natomiast praca sezonowa, wymagająca zezwolenia np. w rolnictwie, leśnictwie, łowiectwie, rybactwie, turystyce lub związana z zakwaterowaniem i gastronomią. Poza tym cudzoziemiec nie może pełnić funkcji: w zarządzie firmy np. prezesa lub członka zarządu, komplementariusza prowadzącego sprawy spółki komandytowej lub komandytowo-akcyjnej czy też prokurenta podmiotu z KRS.

W urzędzie pracy oświadczenie o zamiarze powierzenia pracy obcokrajowcowi ma prawo złożyć: osoba prywatna, firma lub agencja pracy tymczasowej. Specjalny formularz powinien zawierać m.in.: dane zatrudniającej firmy, informacje o cudzoziemcu oraz szczegóły dotyczące pracy i czasu, na jaki została mu powierzona.

Do oświadczenia należy dołączyć m.in. kopie lub skany ważnych dokumentów tożsamości, a więc dowód osobisty – gdy zatrudniającą jest osoba fizyczna, odpis Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) lub innego właściwego rejestru zawierającego aktualne dane – w przypadku osoby prawnej, oświadczenie o niekaralności, pełnomocnictwo – jeśli oświadczenie składa pełnomocnik oraz dowód wpłaty za złożenie oświadczenia. Należy dołączyć też skan lub kopię stron dokumentu podróży cudzoziemca wraz z danymi osobowymi – jeśli nie przebywa on w Polsce.

Opłata za złożenie oświadczenia wynosi 30 zł i uiszczana jest na konto bankowe urzędu pracy, w którym złożono oświadczenie. Pracodawca natomiast nie ma prawa żądać od obcokrajowca żadnych opłat w zamian za podjęcie działań umożliwiających mu pracę również na podstawie oświadczenia.

Jak złożyć oświadczenie? Najprościej on-line

Dokumenty pracodawca przesyła elektronicznie, listownie, ewentualnie składa osobiście lub poprzez pełnomocnika w urzędzie pracy. Najlepiej wcześniej zapoznać się z obowiązującymi tam zasadami, gdyż niektóre urzędy pracy mogą a inne nie muszą przyjmować oświadczeń on-line. Dokument z pieczęcią urzędu, potwierdzającą dokonanie wpisu do ewidencji oświadczeń, pracodawca może odebrać osobiście lub przez pełnomocnika. Może też zostać mu odesłany pocztą, jeśli zaznaczył to przy składaniu oświadczenia.

Najlepiej jednak gdy oświadczenie złoży on-line poprzez portal praca.gov.pl. Wystarczy, że wybierze zakładkę „Oświadczenie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi PSZ-OPWP”, następnie wypełni elektroniczne oświadczenie, załączając kopie (skany) niezbędnych dokumentów, a oświadczenie podpisze kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub Profilem Zaufanym. Jeśli konieczne będzie uzupełnienie braków lub nieścisłości, czy też okazanie oryginalnych dokumentów, urząd pracy skontaktuje się z pracodawcą. Dlatego ten powinien podać swój adres e-mail. Oświadczenie po wpisaniu do ewidencji, zostanie odesłane w postaci dokumentu, który powinien otrzymać również cudzoziemiec.

Przedsiębiorca na złożone oświadczenie może uzyskać decyzję odmowną, jeśli dopuścił się przestępstwa, np. poważnie naruszył przepisy przy zatrudnianiu cudzoziemców lub przepisy kodeksu karnego. Powodem odmowy może też być np.:

• fikcyjny charakter oświadczenia;
• niepowierzenie cudzoziemcowi zadeklarowanej w oświadczeniu pracy;
• brak środków finansowych lub źródeł dochodu na pokrycie zobowiązań związanych z pracą cudzoziemca;
• zawieszenie działalności, wykreślenie z właściwego rejestru lub okres likwidacji firmy, a także
• niezgłaszanie do ubezpieczeń społecznych osób objętych obowiązkowo tymi ubezpieczeniami, zaleganie ze składkami na ubezpieczenia społeczne lub podatkami.

Od decyzji odmownej pracodawca może odwołać się w ciągu 14 dni – za pośrednictwem starosty – do ministra rodziny i polityki społecznej.

Oświadczenie ważne po wpisaniu do ewidencji oświadczeń

Pracodawca może zatrudnić cudzoziemca, dopiero po wpisaniu oświadczenia do ewidencji oświadczeń. Urząd pracy na rozpatrzenie decyzji ma siedem dni roboczych, w razie konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego – 30 dni, natomiast w bardzo skomplikowanych sytuacjach – dwa miesiące.

Jeśli oświadczenie zostało wpisane do ewidencji, pracodawca musi pisemnie powiadomić właściwy mu urząd pracy o podjęciu pracy przez cudzoziemca – najpóźniej w dniu jej rozpoczęcia lub niepodjęcia pracy przez cudzoziemca – w ciągu siedmiu dni od dnia, w którym termin jej rozpoczęcia określony został w oświadczeniu wpisanemu do ewidencji oświadczeń. Ponadto pracodawca musi podpisać z cudzoziemcem umowę na zasadach określonych w oświadczeniu, a także przestrzegać wszystkich warunków zatrudnienia, zgodnie z polskimi przepisami prawa. Inaczej zostanie ukarany grzywną w wysokości do 5 tys. zł.

Pracodawca zatrudniający cudzoziemca, nie musi starać się o wpis nowego oświadczenia do ewidencji oświadczeń, jeśli zmienił siedzibę lub miejsca stałego pobytu; zmienił nazwę lub formę prawną przedsiębiorstwa; zakład pracy został przejęty lub przeszedł w całości albo w części na innego pracodawcę; pracodawca i cudzoziemiec zawarli umowę o pracę zamiast umowy cywilnoprawnej; zatrudniony tymczasowo cudzoziemiec został skierowany do innego pracodawcy, ale poza miejscem pracy, nie uległy zmianie warunki pracy określone w oświadczeniu.

Pracodawca posiadający wpisane do ewidencji oświadczenie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi, może także zatrudniać go na dłużej niż sześć miesięcy. Jednak wyłącznie wtedy, gdy ten pracował nie krócej niż trzy miesiące, a pracodawca złożył wniosek o wydanie zezwolenia na jego dalszą pracę przed jej zakończeniem określonym w oświadczeniu. Ponadto cudzoziemiec musi pracować na tym samym stanowisku na podstawie umowy o pracę, a wniosek nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione w terminie. Pracodawca zaś przedstawił w urzędzie wojewódzkim m.in.:

• wpisane do ewidencji oświadczenie o powierzeniu zatrudnienia pracy obcokrajowcowi;
• umowę o pracę;
• potwierdzenie opłacania składek na ubezpieczenia społeczne.

Wtenczas cudzoziemiec zatrudniony na warunkach nie gorszych niż określone w oświadczeniu wpisanemu do ewidencji oświadczeń, może legalnie pracować poczynając od dnia upływu ważności oświadczenia do dnia wydania zezwolenia na pracę lub doręczenia mu decyzji odmownej.

Magdalena Serwotka, ACARTUS SA

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy;
• Ustawa z dnia 15 czerwca 2012 r. o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
• Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego;
• Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie wydawania zezwolenia na pracę cudzoziemca oraz wpisu oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń;
• Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2017 r. w sprawie podklas działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), w których wydawane są zezwolenia na pracę sezonową cudzoziemca;
• Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2017 r. w sprawie wysokości wpłat dokonywanych w związku ze złożeniem wniosku o wydanie zezwolenia na pracę lub zezwolenia na pracę sezonową oraz złożeniem oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi.