Nowy sposób na kontrolę zatrudnienia od 2025 r. to elektroniczny system zawierania i rozwiązywania umów

• Elektroniczny system do zawierania i rozwiązywania umów
• Po co elektroniczny system?
• Jakie umowy będą zawierane elektronicznie?
• Kto może zawrzeć umowę?
• Co zawiera system?
• Co umożliwia system?
• Jak zawrzeć umowę?
• Jakie dane są wymagane przy umowie o pracę zawieranej elektronicznie?
• Kto zapłaci za system?
• Kiedy zmiany wchodzą w życie?

Elektroniczny system do zawierania i rozwiązywania umów

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz Ministerstwo Rozwoju i Technologii odpowiadają za wdrożenie systemu, który umożliwi zawieranie umów w formie elektronicznej, poprzez specjalnie przygotowany rządowy system. To będzie istna rewolucja. Jak podaje resort pracy na swoich internetowych komunikatorach:

• Z rozwiązania skorzystają mikroprzedsiębiorcy, podmioty zatrudniające nie więcej niż 9 osób niebędące mikroprzedsiębiorcami, rolnicy oraz osoby fizyczne (w tym rodzice).
• Celem wprowadzanych zmian jest usprawnienie i podniesienie bezpieczeństwa zawierania i obsługi prostych umów w typowych sytuacjach (np. zatrudnienia niani, pomocy domowej, sprzedawcy, kierowcy, pracownika sezonowego).
• System pozwoli w prosty i intuicyjny sposób na sporządzanie w oparciu o opracowane przez MRPiPS, zgodnie z obowiązującymi przepisami, szablony: umów o pracę, umów zleceń, umów uaktywniających oraz dokumentów z umowami powiązanych, takich jak np.: aneksy, wypowiedzenia, rozwiązania, odstąpienia, świadectwa pracy, itp.
• Z poziomu systemu będzie możliwe zgłoszenie pracownika/zleceniobiorcy/niani do ubezpieczenia (ZUS) oraz opodatkowania (KAS). System zapewni ciągły dostęp do wytworzonych w nim dokumentów elektronicznych.
• Z systemu będzie można skorzystać logując się za pomocą profilu zaufanego lub kwalifikowanego podpisu elektronicznego na swoim koncie utworzonym w portalu www.praca.gov.pl, utrzymywanym i rozwijanym przez MRPiPS.

Po co elektroniczny system?

Pierwsze co się nasuwa myśląc po co resort pracy wdraża elektroniczny system, to kontrola! No i w gruncie rzeczy tak będzie. Przecież ktoś musi adminsirować tym systemem. Czy teraz zawieranie np. umów cywilnoprawnych w miejsce umów o pracę będzie trudniejsze? Zdecydowanie tak. Teoretycznie system ma być po to, aby uniknąć dotychczasowych formalności i obowiązków administracyjnych (tj. zgłoszenie a później wyrejestrowanie z ZUS, naliczenie składek czy podatku dochodowego). Celem jednak podstawowym jest: ograniczenie skali zatrudnienia w tzw. „szarej strefie” poprzez nadzór i kontrolę nad zawieranymi umowami. Inne co się podaje to:

1. udostępnianie wzorów umów i informatyzacja oraz przechowywanie umów (uniknięcie tzw. papierologii i ochrona środowiska);
2. przestrzeganie praw pracowniczych i praw osób zatrudnionych w ramach umów cywilnoprawnych;
3. udostępnianie dokumentacji;
4. zintegrowanie m.in. z systemem Punktu Informacji dla Przedsiębiorcy.

Jakie umowy będą zawierane elektronicznie?

Projekt określa trzy główne typy umów, które byłyby zawierane, zmieniane jak i rozwiązywane elektronicznie, tj.

- umowa o pracę zawierana na okres próbny, na czas nieokreślony albo na czas określony;

- umowa zlecenia i o świadczenie usług;

- umowa uaktywniająca z nianią opiekującą się dzieckiem.

Kto może zawrzeć umowę?

Podmioty, które będą mogły zawierać taką umowę to:

- pracodawca lub zleceniodawca, który jest jest: mikroprzedsiębiorcą, rolnikiem, osobą fizyczną – nie będącą przedsiębiorcą;

- w ramach umowy uaktywniającej, gdy jedną ze stron umowy są rodzice albo rodzic samotnie wychowujący dziecko.

Co zawiera system?

System zapewnia następujące funkcjonalności:

1) zawarcie umowy;

2) zmianę umowy;

3) obliczenie wymiaru urlopu przysługującego pracownikowi;

4) rozwiązanie umowy;

5) prowadzenie i przechowywanie dokumentacji:

a) w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz akt osobowych pracowników

b) osób wykonujących pracę na podstawie umowy zlecenia i o świadczenie usług

6) wydanie świadectwa pracy;

7) dostęp do dokumentacji pracowniczej i dokumentacji umowy.

Co umożliwia system?

Dodatkowo system umożliwia: obliczanie należności podatkowych pracownika, zleceniobiorcy, niani; przekazywanie do urzędu skarbowego informacji o zaliczkach, o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy; obliczanie składek na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne pracownika, zleceniobiorcy albo niani; przekazanie do systemu teleinformatycznego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dokumentów ubezpieczeniowych związanych z ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniem zdrowotnym pracownika, zleceniobiorcy albo niani.

Jak zawrzeć umowę?

Zawarcie umowy za pośrednictwem Systemu wymaga:

• zgody stron umowy;
• wprowadzenia do Systemu danych koniecznych do zawarcia umowy;
• wypełnienia wzoru umowy udostępnionego w Systemie.

Zawarcie umowy za pośrednictwem Systemu następuje z chwilą opatrzenia umowy kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem osobistym albo podpisem zaufanym przez strony umowy.

Jakie dane są wymagane przy umowie o pracę zawieranej elektronicznie?

Wymagane do wprowadzenia przez pracodawcę dane to: dane pracownika, dane pracodawcy, rodzaj umowy, data zawarcia umowy, warunki pracy i płacy w szczególności: rodzaj pracy, miejsce wykonywania pracy, wysokość wynagrodzenia za pracę, ze wskazaniem składników wynagrodzenia, wymiar czasu pracy, termin rozpoczęcia pracy. Oczywiście, zgodnie z wolą stron, w umowie mogą być zawarte dodatkowe postanowienia. W celu zapewnienia prawidłowej obsługi umów pracownik, zleceniobiorca i niania wprowadzają do Systemu numer telefonu oraz adres poczty elektronicznej. Dane te nie są udostępniane pracodawcy, zleceniodawcy albo rodzicom.

Kto zapłaci za system?

Projekt zostanie sfinansowany w ramach limitów wydatków poszczególnych jednostek sektora finansów, w tym Funduszu Pracy. Koszt wytworzenia systemu został oszacowany na poziomie 5,5 mln zł. Jest to koszt planowany do poniesienia w latach 2023–2025.

Kiedy zmiany wchodzą w życie?

Resort pracy zapowiedział, że system będzie uruchomiony w 2025 r., w połowie roku.