Kategorie

Kontrola pracy zdalnej nawet bez zgody pracownika

Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Łukasz Guza
Łukasz Guza
Kontrola pracy zdalnej nawet bez zgody pracownika - co na to eksperci?
Shutterstock
Kontrola pracy zdalnej będzie mogła odbyć się nawet bez zgody pracownika - tak mówią nowe przepisy. Co na to eksperci?

Kontrola pracy zdalnej

Szef skontroluje pracę zdalną w miejscu jej świadczenia, nawet bez konieczności uzyskania zgody pracownika. Nie może jednak naruszać jego prywatności.

Jeśli pracownik zgodzi się na wykonywanie obowiązków z własnego domu, musi liczyć się z ewentualnymi kontrolami firmy. Zatrudniający nie będzie musiał uprzednio uzyskiwać zgody na takie wizytacje. Co więcej, w wyjątkowych sytuacjach może sam wydać polecenie pracy zdalnej, bez wymogu porozumienia z pracownikiem, a następnie – również bez konieczności uzgodnienia – przeprowadzić kontrolę. Tak wynika z ostatniej wersji projektu nowelizacji kodeksu pracy, który ma umożliwić stosowanie pracy zdalnej na stałe. Przewidziane w nim uprawnienia pracodawców w zakresie kontroli budzą wątpliwości, również pod względem zgodności z konstytucją. Zawarte w projekcie przepisy ochronne (np. „kontrola nie może naruszać prywatności pracownika”) są niejasne lub niewystarczające.

Zgoda na kontrolę pracownika zdalnego

Zgodnie z poprzednią wersją nowelizacji (oraz obecnymi regulacjami o telepracy, które zostaną zastąpione nowymi przepisami) firma ma prawo kontrolować pracę zdalną w miejscu jej świadczenia, czyli np. w domu zatrudnionego, ale za jego uprzednią zgodą. W projekcie skierowanym ostatecznie do konsultacji nie ma już takiego obostrzenia. Oczywiście co do zasady praca zdalna ma być świadczona za zgodą firmy i pracownika, więc można uznać, że ten ostatni, decydując się na taki tryb wykonywania obowiązków, pośrednio godzi się też na możliwość kontroli w domu. Budzi to jednak wątpliwości, skoro art. 50 konstytucji jednoznacznie zapewnia nienaruszalność mieszkania, ograniczając możliwość jego przeszukania (oględzin).

Kierowanie pracowników na pracę zdalną bez ich zgody

Na dodatek zgodnie z projektem w wyjątkowych sytuacjach pracodawca będzie mógł samodzielnie kierować zatrudnionych do pracy zdalnej bez konieczności uzyskiwania ich zgody. Dotyczy to stanów nadzwyczajnych (czyli np. epidemii lub klęski żywiołowej) oraz przypadków, gdy zatrudniający – z przyczyn od siebie niezależnych – nie jest w stanie zapewnić bezpiecznych warunków w zakładzie. Załóżmy zatem, że pracodawca wydaje podwładnym polecenie pracy zdalnej, powołując się np. na awarię techniczną w siedzibie firmy. Zgodnie z proponowanymi regulacjami może wówczas domagać się dopuszczenia do miejsca świadczenia obowiązków (bez zgody czy to na samą pracę zdalną, czy na kontrolę).

Kontrola pracy zdalnej - brak spójności i niekonstytucyjność

Reklama

Takie ukształtowanie przepisów jest tym mniej zrozumiałe, że zgodnie z projektowanym art. 6731 par. 8 k.p. za właściwą organizację stanowiska pracy zdalnej, z uwzględnieniem wymagań ergonomii, odpowiada pracownik. Po co więc zatrudniający ma mieć prawo do prowadzenia kontroli w miejscu świadczenia obowiązków? To niespójna regulacja. Przy czym wspomniany art. 6731 par. 8 k.p. wydaje się niekonstytucyjny, bo to pracodawca odpowiada za bhp, a ergonomia pracy jest jej elementem – wskazuje prof. Monika Gładoch, radca prawny z kancelarii M. Gładoch Specjaliści Prawa Pracy.

Oczywiście w omawianym przypadku zatrudniony będzie mógł wskazać, że nie posiada warunków lokalowych i technicznych do wykonywania obowiązków poza firmą (wówczas pracodawca nie może polecić mu pracy zdalnej). Takie oświadczenie uniemożliwi kontrolę w domu, ale trudno wymagać od pracowników, aby rezygnowali w ogóle z pracy na odległość, aby uniknąć wizytacji pracodawcy.

Zdaniem ekspertów brak wymogu pozyskania zgody na kontrolę w przypadku polecenia pracy zdalnej będzie powodować niejasności interpretacyjne. – To niefortunna regulacja. Na dodatek wywołuje wątpliwości, czy w przypadku polecenia pracy zdalnej należy stosować zasady kontroli określone wcześniej w porozumieniu ze związkami, jeśli oczywiście zostało zawarte, czy też można je określić w poleceniu – podkreśla Izabela Zawacka, radca prawny z kancelarii Zawacka Rdzeń Prawo Przedsiębiorstw i HR.

Polecamy: Kodeks pracy 2021. Praktyczny komentarz z przykładami

Zasady kontroli pracy zdalnej

Inne ograniczenia kontroli też mogą być nieskuteczne lub co najmniej niejasne. Zasady jej przeprowadzania trzeba będzie określić w porozumieniu zawieranym ze związkami zawodowymi. Te ostatnie mogą więc wymusić dodatkowe obostrzenia. Ostatnia wersja projektu wskazuje jednak, że jeśli firma nie porozumie się ze związkowcami w ciągu 30 dni, sama określi omawiane zasady w wydanym przez siebie regulaminie. Osłabia to rolę zrzeszeń w kształtowaniu reguł pracy zdalnej. Jeśli w zakładzie nie działają związki, firma sama wyda regulamin po konsultacji z przedstawicielami pracowników (sama określa też zasady kontroli, jeśli wydaje polecenie pracy zdalnej). Trudno więc nie dostrzec, że w większości przypadków pracodawca jednostronnie ustali zasady kontroli przy pracy na odległość.

Warunek nienaruszania dóbr osobistych podczas kontroli

Reklama

Bardziej realnym obostrzeniem wydaje się wymóg nienaruszania dóbr osobistych. Zgodnie z projektem sposób przeprowadzenia kontroli należy dostosować do miejsca wykonywania i charakteru pracy zdalnej. Czynności kontrole nie mogą naruszać prywatności pracownika i innych osób oraz utrudniać korzystania z pomieszczeń domowych. Z jednej strony przepisy wskazują więc, że można kontrolować pracę zdalną nawet bez konieczności uzyskiwania na to odrębnej zgody, a z drugiej – że nie może ona naruszać prywatności, przy czym w praktyce samo wejście do domu zatrudnionego może być takim naruszeniem.

Prawo do prywatności będzie skutecznie bronić przed nadużyciami. Pracownik może odmówić zatrudniającemu wstępu do mieszkania. Moim zdaniem nowe przepisy trzeba raczej interpretować jako normy, które mają na celu umożliwienie – w przypadku pracy zdalnej – kontroli niewymagających fizycznej obecności w miejscu świadczenia obowiązków, czyli np. za pośrednictwem połączeń wideo itp. – uważa Grzegorz Orłowski, radca prawny z kancelarii Orłowski Patulski Walczak.

Nie zmienia to jednak faktu, że przepisy będą wprost uprawniać do kontroli w domu pracownika bez konieczności pozyskania odrębnej zgody na to. Być może regulacje te zmienią się na dalszym etapie prac legislacyjnych. Adekwatne i efektywne unormowanie kontroli wciąż pozostaje twardym orzechem do zgryzienia dla ustawodawcy.

Praca zdalna - statystyki

 Polecamy: Dziennik Gazeta Prawna – wydanie cyfrowe

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?