REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kwota wolna od potrąceń w 2016 r.

Izabela Nowacka
Izabela Nowacka
Oszczędności, finanse, pieniądze. Fot. Fotolia
Oszczędności, finanse, pieniądze. Fot. Fotolia
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Wysokość potrąceń jest zależna od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, które od 1 stycznia 2016 r. wynosi 1 850 zł brutto. Ile można potrącić?

Wysokość kwot wolnych od potrąceń ustala się corocznie od minimalnego wynagrodzenia za pracę netto (w 2016 r. dla pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy wynosi ono 1355,69 zł). Nie ma jednej kwoty wolnej od potrąceń. Ustala się ją w zależności od kosztów uzyskania przychodów pracownika i kwoty wolnej od podatku.

Autopromocja

Ochrona pracowniczego wynagrodzenia polega na stosowaniu ograniczeń w dokonywaniu potrąceń z różnych tytułów. Tzw. kwoty wolne od potrąceń pozwalają uchronić pracownika przed nadmiernymi zajęciami zarówno ze strony pracodawcy, jak i organu egzekucyjnego. Kwota wolna musi być zagwarantowana jako pewne minimum socjalne zapewniające środki do życia. Wysokość kwot wolnych jest uzależniona od rodzaju egzekwowanej należności.

Rekomendowany produkt: Kodeks pracy 2016 z komentarzem + poradnik w prezencie

Potrącenia ustawowe

Z wynagrodzenia za pracę – po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych – podlegają potrąceniu tylko następujące należności:

1) sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych,

Dalszy ciąg materiału pod wideo

2) sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne,

3) zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi,

4) kary pieniężne (kary porządkowe) przewidziane w art. 108 ustawy – Kodeks pracy (dalej: k.p.).

Powyższych potrąceń dokonuje się w wymienionej kolejności i nie jest do tego potrzebna zgoda pracownika.

Ustalanie kwoty wolnej od potraceń

Wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości:

minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych

przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne (100% wynagrodzenia minimalnego netto)

75% wynagrodzenia minimalnego netto

przy potrącaniu zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi

90% wynagrodzenia minimalnego netto

przy potrącaniu kar pieniężnych przewidzianych w art. 108 k.p.

Kwota wolna nie obowiązuje jedynie przy potrącaniu należności alimentacyjnych. Jednak tu działa granica potrącenia – do wysokości 3/5 wynagrodzenia netto (art. 87 k.p.).

Wysokość kwot wolnych oblicza się dla każdego roku kalendarzowego. Od 1 stycznia 2016 r. zmianie uległa stawka minimalnej płacy. Kwota wolna odpowiada wynagrodzeniu minimalnemu netto (po odliczeniach podatkowo-składkowych) bądź odpowiedniej jego części w zależności od rodzaju ujęcia.

Polecamy: PIT-y 2015 (książka + CD)

Wynagrodzenie minimalne brutto i netto w 2016 r. (pełny etat, podstawowe koszty uzyskania przychodu, złożony PIT-2)

Wynagrodzenie minimalne w 2016 r.

Brutto

Netto

Drugi rok pracy i kolejne

1850 zł

1355,69 zł

Pierwszy rok pracy

1480 zł

1097,15 zł

Nie ma jednej obowiązującej kwoty wolnej. Wynika to stąd, że są dwie stawki kosztów uzyskania przychodu ze stosunku pracy – podstawowe i podwyższone dla dojeżdżających do pracy z innej miejscowości oraz dwie możliwości w zakresie kwoty wolnej w podatku – prawo do niej lub jej brak. W rezultacie są aż cztery kwoty wolne dla różnych kombinacji wskaźników płacowych.

Kwoty wolne od potrąceń przymusowych w 2016 r.

Rodzaj potrącenia

z PIT-2

bez PIT-2

Dla podstawowych kosztów uzyskania przychodów

Należności inne niż alimentacyjne egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych

1355,69 zł

1308,69 zł

Zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi

1016,77 zł

(1355,69 zł × 75%)

981,52 zł

(1308,69 zł × 75%)

Kary pieniężne nałożone na pracownika z art. 108 k.p.

1220,12 zł
(1355,69 zł × 90%)

1177,82 zł
(1308,69 zł × 90%)

Dla podwyższonych kosztów uzyskania przychodów

Należności inne niż alimentacyjne egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych

1360,69 zł

1313,69 zł

Zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi

1020,52 zł

(1360,69 zł × 75%)

985,27 zł

(1313,69 zł × 75%)

Kary pieniężne nałożone na pracownika z art. 108 k.p.

1224,62 zł
(1360,69 zł × 90%)

1182,32 zł
(1313,69 zł × 90%)

Mateusz P. pracuje na umowę o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, z wynagrodzeniem minimalnym wynoszącym od 1 stycznia 2016 r. – 1850 zł brutto. Ma zajęcie komornicze niealimentacyjne na łączną kwotę 2500 zł. W tym roku pracodawca nie może nic ująć na rzecz spłaty wierzyciela. Musi poinformować komornika, że wynagrodzenie dłużnika jest równe kwocie wolnej.

Pracownicy w pierwszym roku pracy

Dla pracowników będących w pierwszym roku pracy, dla których płaca minimalna wynosi 80% pełnej stawki, kwoty wolne również powinny być ustalane od tej wartości. Za takim rozwiązaniem opowiada się Główny Inspektorat Pracy, który w piśmie z 16 października 2007 r. (GPP-416-4560-465/07/PE) potwierdził, że dla tej grupy zatrudnionych należy obliczać kwoty wolne od stawki 80%. GIP uzasadnił, że skoro w Kodeksie pracy użyto sformułowania „minimalne wynagrodzenie ustalane na podstawie odrębnych przepisów”, to należy odnieść się do przepisów ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Tam wyróżniono wysokość wynagrodzenia dla pracowników będących w drugim i kolejnych latach pracy oraz wynagrodzenie dla pracowników w pierwszym roku pracy. Przeciwnego zdania jest Departament Prawa Pracy w Ministerstwie Pracy, który propaguje stosowanie jednej, pełnej kwoty minimalnego wynagrodzenia jako kwoty wolnej od potrąceń dla wszystkich pracowników. Co prawda jest to korzystniejsze dla początkujących pracowników, bo pozostawia im wyższą kwotę wolną, ale w praktyce stosowane jest stanowisko GIP. Nie przyjęła się argumentacja resortu, że na każdy rok kalendarzowy ogłaszana jest jedna kwota minimalnej płacy, a dla osób w pierwszym roku pracy wynagrodzenie stanowi tylko jego procent.

Kwoty wolne od potrąceń przymusowych w 2016 r. dla pierwszego roku pracy

Rodzaj potrącenia

z PIT-2

bez PIT-2

Dla podstawowych kosztów uzyskania przychodów

Należności inne niż alimentacyjne egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych

1097,15 zł

1051,15 zł

Zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi

822,86 zł

(1097,15 zł × 75%)

788,36 zł

(1051,15 zł × 75%)

Kary pieniężne nałożone na pracownika z art. 108 k.p.

987,44 zł
(1097,15 zł × 90%)

946,04 zł
(1051,15 zł × 90%)

Dla podwyższonych kosztów uzyskania przychodów

Należności inne niż alimentacyjne egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych

1102,15 zł

1056,15 zł

Zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi

826,61 zł

(1102,15 zł × 75%)

792,11 zł

(1056,15 zł × 75%)

Kary pieniężne nałożone na pracownika z art. 108 k.p.

991,94 zł
(1102,15 zł × 90%)

950,54 zł
(1056,15 zł × 90%)

Alina F., absolwentka technikum rolniczego, znalazła pełnowymiarowe zatrudnienie w centrum ogrodniczym. Jest to jej pierwsza praca, więc warunki płacowe zostały ustalone na poziomie 1500 zł brutto, a netto 1111,86 zł (podstawowe koszty uzyskania przychodów, złożony PIT-2). Pani Alina ma zajęcie komornicze niealimentacyjne z tytułu niespłaconej pożyczki. Kwota wolna wynosi 1097,15 zł i jest to wartość netto od wynagrodzenia minimalnego 1480 zł (w 2016 r.). Przy zachowaniu kwoty wolnej w wysokości 80% powyższego minimum, na poczet pożyczki pracodawca może przekazać 14,71 zł (1111,86 zł – 1097,15 zł). Przyjęcie stanowiska MPiPS i zastosowanie kwoty wolnej w wysokości 1355,69 zł, tj. 100% wynagrodzenia minimalnego netto, oznaczałoby nieściągalność spłat pożyczki.

Potrącenia za zgodą pracownika

Obok potrąceń przymusowych, występują potrącenia dobrowolne, na dokonywanie których pracownik musi wyrazić pisemną zgodę. Jednak zgoda pracownika nie oznacza, że potrącenia mogą być przeprowadzane dowolnie. One również są obwarowane kwotami wolnymi. Wysokość kwot wolnych jest tu zróżnicowana według tego, czy chodzi o należności na rzecz pracodawcy czy innych podmiotów, bo taki obowiązuje podział potrąceń dobrowolnych. I tak, wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości:

1) 100% wynagrodzenia minimalnego netto – przy potrącaniu należności na rzecz pracodawcy (np. raty zakładowej pożyczki, pokrycie niedoborów remanentowych, zwrot nadpłaconego wynagrodzenia),

2) 80% kwoty określonej w pkt 1 – przy potrącaniu innych należności niż określone wyżej (innych niż na rzecz pracodawcy; np. składka dla związków zawodowych, składka z tytułu polisy grupowego ubezpieczenia na życie, spłata rat pożyczki z kasy zapomogowo-pożyczkowej).

Kwoty wolne od potrąceń dobrowolnych w 2016 r. w pierwszym roku pracy

Rodzaj potrącenia

z PIT-2

bez PIT-2

Należności na rzecz innych podmiotów niż pracodawca

Dla podstawowych kosztów uzyskania przychodów

877,72 zł (1097,15 zł × 80%)

840,92 zł (1051,15 zł × 80%)

Dla podwyższonych kosztów uzyskania przychodów

881,72 zł (1102,15 zł × 80%)

844,92 zł (1056,15 zł × 80%)

Należności na rzecz pracodawcy

Dla podstawowych kosztów uzyskania przychodów

1097,15 zł (1097,15 zł × 100%)

1051,15 zł (1051,15 zł × 100%)

Dla podwyższonych kosztów uzyskania przychodów

1102,15 zł (1102,15 zł × 100%)

1056,15 zł (1056,15 zł × 100%)

Kwoty wolne od potrąceń dobrowolnych w 2016 r. w drugim i kolejnych latach pracy

Rodzaj potrącenia

z PIT-2

bez PIT-2

Należności na rzecz innych podmiotów niż pracodawca

Dla podstawowych kosztów uzyskania przychodów

1084,55 zł (1355,69 zł × 80%)

1046,95 zł (1308,69 zł × 80%)

Dla podwyższonych kosztów uzyskania przychodów

1088,55 zł (1360,69 zł × 80%)

1050,95 zł (1313,69 zł × 80%)

Należności na rzecz pracodawcy

Dla podstawowych kosztów uzyskania przychodów

1355,69 zł (1355,69 zł × 100%)

1308,69 zł (1308,69 zł × 100%)

Dla podwyższonych kosztów uzyskania przychodów

1360,69 zł (1360,69 zł × 100%)

1313,69 zł (1313,69 zł × 100%)

Kwoty wolne odpowiednie do wymiaru czasu pracy

Jeżeli pracownik jest zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy, kwoty wolne ulegają zmniejszeniu proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy. Taka zasada wynika wprost z art. 871 § 2 k.p. i odnosi się do potrąceń ustawowych. Natomiast w przypadku potrąceń dobrowolnych również ma ona zastosowanie – takie stanowisko zajął GIP w piśmie z 22 lutego 2011 r., GPP-364-4560-8-1/11/PE/RP. Zatem, zarówno przy potrąceniach przymusowych, jak i dobrowolnych kwoty wolne ulegają zmniejszeniu stosownie do wielkości etatu. Nie są natomiast zmniejszane w przypadku, gdy pracownik nie przepracował całego miesiąca, np. z powodu nieobecności.

Zadaj pytanie na FORUM!

Można spotkać się z dwiema metodami obliczania kwoty wolnej dla niepełnoetatowców, gdyż art. 871 § 2 k.p. można dwojako zinterpretować. Według pierwszego sposobu, kwotę wolną stanowi kwota minimalnego wynagrodzenia netto dla pełnego etatu, zmniejszona proporcjonalnie do odpowiedniej części wymiaru czasu pracy. Przykładowo, podstawowa kwota wolna dla 3/4 etatu wynosi 1016,77 zł (1355,69 zł × 3/4). Według drugiego sposobu najpierw wyznacza się wynagrodzenie minimalne brutto dla danego ułamka etatu, a potem przez potrącenie podatku i składek przechodzi do wartości netto. Przy tej metodzie kwota wolna dla 3/4 wymiaru wynosi 1033,52 zł. Im mniejsza część etatu, tym wyraźniejsza jest różnica między obiema kwotami. Wynika to stąd, że przy niższym wynagrodzeniu składka zdrowotna często przekracza wysokość zaliczki na podatek. Wtedy składkę tę obniża się do poziomu zaliczki. Przy pierwszym sposobie ta zasada nie występuje, dlatego druga metoda jest dla pracownika korzystniejsza, bo daje nieco wyższą kwotę wolną. W praktyce ten sposób się przyjął i jest rekomendowany przez resort pracy.

Antoni K. jest zatrudniony na 1/4 etatu, z wynagrodzeniem 600 zł brutto. Nie złożył oświadczenia PIT-2, więc jego pensja netto wynosi 438,14 zł. Ma zajęcie niealimentacyjne. Kwota wolna wynosi tu 342,17 zł (wynagrodzenie minimalne brutto dla 1/4 etatu – 462,50 zł, a po odliczeniu zaliczki na podatek i składek ZUS – 342,17 zł). Maksymalnie można pracownikowi potrącić 95,97 zł, tak by pozostała kwota wolna (438,14 zł – 342,17 zł). Jednocześnie nie zostanie też naruszona granica potrącenia wynosząca 50% płacy netto pracownika.

Kwota wolna na przełomie roku

W przypadku gdy w 2016 r., zgodnie z terminem płatności, zostanie pracownikowi wypłacone wynagrodzenie należne za 2015 r., stosuje się nowe kwoty wolne, czyli obowiązujące od 1 stycznia 2016 r., obliczone według wyższego minimalnego wynagrodzenia. Taka zasada również została sformułowana przez Główny Inspektorat Pracy (pismo z 26 stycznia 2011 r., GPP-364-4560-3-1/11/PE/RP). Inspektorat wyjaśnił, że obowiązuje kwota wolna od potrąceń według minimalnego wynagrodzenia z roku, w którym ma miejsce wypłata wynagrodzenia, niezależnie od tego, za jaki okres ono przysługuje. Takie podejście zapewnia pracownikowi – dłużnikowi wyższą kwotę gwarantowaną, bo od początku nowego roku wynagrodzenie minimalne zawsze wzrasta, a wraz z nim kwota wolna. Co innego, gdyby np. w styczniu 2016 r. zostało wypłacone – oprócz wynagrodzenia bieżącego lub grudniowego z terminem styczniowym, wynagrodzenie zaległe za 2015 r., wypłacone ze zwłoką. Wówczas do spóźnionego wynagrodzenia należy zastosować jeszcze kwotę z 2015 r.

Wynagrodzenie Romana H. jest zajęte przez komornika. 5 stycznia 2016 r., zgodnie z terminem wypłat w firmie, otrzymał wynagrodzenie za grudzień 2015 r. i wynagrodzenie za godziny nadliczbowe dobowe przepracowane w listopadzie 2015 r. To ostatnie zostało wypłacone z opóźnieniem. Dlatego pracodawca powinien zastosować dwie kwoty wolne – do bieżącego wynagrodzenia z 2016 r., a do zaległego – z 2015 r.

Podstawa prawna:

● art. 871 § 1, § 2, art. 91, art. 92 § 1 i 2 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 2014 r. poz. 1502; ost. zm. Dz.U. z 2015 r. poz. 1268),

● § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 11 września 2015 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2016 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1385).

Dołącz do nas na Facebooku!

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Serwis Prawno-Pracowniczy

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code
Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Kwota potrącenia komorniczego wykazana w świadectwie pracy

Kwota potrącenia komorniczego wykazana w świadectwie pracy - pytań związanych z tym zagadnieniem jest bardzo dużo: Co podać w świadectwie pracy? Czy w świadectwie pracy wpisujemy zajęcie komornicze? Czy w świadectwie pracy wpisujemy wysokość potrąconych kwot? Kiedy pracodawca musi wydać świadectwo pracy?

Kwota potrącenia komorniczego wykazana w świadectwie pracy

Kwota potrącenia komorniczego wykazana w świadectwie pracy - pytań związanych z tym zagadnieniem jest bardzo dużo: Co podać w świadectwie pracy? Czy w świadectwie pracy wpisujemy zajęcie komornicze? Czy w świadectwie pracy wpisujemy wysokość potrąconych kwot? Kiedy pracodawca musi wydać świadectwo pracy?

Dżem, miód, soki i cukier: nowe obowiązki dla przedsiębiorców. Rewolucyjne dyrektywy śniadaniowe!

Więcej owoców w dżemie, oznakowania na sokach i skład, mniej cukru oraz kraj pochodzenia miodu - to nowe wyzwania dla przedsiębiorców w całej UE. Uregulowano nowe przepisy w zakresie bezpieczeństwa żywnościowego produktów, które mają ulepszyć ochronę konsumentów i dostosować ją do nowych wyzwań, takich jak zielona i cyfrowa transformacja. Przedsiębiorcy nie są pocieszeni, czekają ich duże zmiany.

Jak wypadają Zielone Świątki w 2024 roku?

Jak wypadają Zielone Świątki w 2024 roku? Czy w Zielone Świątki trzeba iść do kościoła? Czy w Zielone Świątki sklepy są otwarte? Czy 19 maja 2024 to niedziela handlowa? Jak wypada Boże Ciało w 2024 roku?

REKLAMA

Komunikat ZUS: Ograniczenia w dostępie do aplikacji mZUS

Od 17 do 18 maja 2024 r. mogą wystąpić ograniczenia w dostępie do aplikacji mobilnych mZUS i mZUS dla Lekarza.

Nowa regulacja ochroni dobre imię pracodawcy i współpracowników. Zmiany jeszcze w 2024 r.

Nowa regulacja w zakresie prawa pracy ochroni dobre imię pracodawcy, współpracowników ale też ogółu i interesy państwa - zmiany będą jeszcze w 2024 r. Jak szumnie wskazuje MPiPS: ustawa ma służyć ludziom ponoszącym ryzyko w imię troski o dobro wspólne.

ZUS: Ważne dla osób pobierających świadczenie lub zasiłek przedemerytalny. Zbliża się termin przekazania informacji o przychodach

Osoby dorabiające do zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego muszą przekazać do ZUS informację o osiąganych przychodach za okres od 1 marca 2023 r. do 29 lutego 2024 r. Na jakim formularzu?

1000 zł brutto dodatku dla pracowników pomocy społecznej. Na jakim etapie zmiany?

W dniu 15 maja 2024 r. Prezydent RP podpisał: ustawę z dnia 26 kwietnia 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz niektórych innych ustaw oraz ustawę z dnia 26 kwietnia 2024 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Przepisy zaczną obowiązywać od czerwca 2024 r., a wypłaty będą już od lipca.

REKLAMA

Znamy termin wypłaty czternastej emerytury w 2024 r.

Rząd przygotowuje projekt rozporządzenia w sprawie określenia miesiąca wypłaty kolejnego dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów w 2024 r.

Rząd o skróceniu czasu pracy. 4 dni w tygodniu. Nie w 2024 r. A więc kiedy? [Nowelizacja kodeksu pracy]

Skrócenie tygodnia pracy do 4 dni. Rok temu wydawało się, to filmem SF. A może stać się faktem – już nie analitycy i dziennikarze wskazują na konieczność skrócenia czasu pracy (do Europy idzie automatyzacja produkcji i AI). Taką potrzebę - i co najważniejsze możliwości - widzą też przedstawiciele rządu, a więc ludzie mający realne narzędzia zmiany rzeczywistości. Przeszkodą jest ryzyko utraty konkurencyjności. Co się stanie z gospodarką Europy, gdy po Europie podobnego rozwiązania nie wprowadzi Azja?

REKLAMA