Jakie są obowiązkowe potrącenia z wynagrodzenia?

Potracenia ustawowe są dokonywane niezależnie od zgody pracownika.

Potrącenia przymusowe

Katalog potrąceń ustawowych jest zamknięty. Pracodawca bez zgody pracownika nie może dokonać tylko następujących potrąceń:

• sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych,
• sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne,
• zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi,
• kar pieniężnych za nieprzestrzeganie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub przepisów przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy.

Zobacz: Ochrona informacji dotyczących wynagrodzenia pracownika

Potrąceń z wynagrodzenia dokonuje się po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne i zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Granice potrąceń

W celu ochrony wynagrodzenia pracownika wprowadzono granice potrąceń. Poniżej przedstawiamy granice potrąceń.

• egzekucja potrąceń alimentacyjnych do 3/5 wynagrodzenia
• egzekucja innych zobowiązań niż alimentacyjne do 1/2 wynagrodzenia
• potrącenie zaliczek pieniężnych do 1/2 wynagrodzenia
• zbieg egzekucji świadczeń alimentacyjnych z egzekucją innych należności, potrąceniami zaliczek pieniężnych do 3/5 wynagrodzenia
• zbieg egzekucji innych należności niż świadczenia alimentacyjne z potrąceniami zaliczek pieniężnych do 1/2 wynagrodzenia
• kary pieniężne – za jedno wykroczenie, jak też za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności, nie może być wyższa od jednodniowego wynagrodzenia pracownika, a łącznie kary pieniężne nie mogą przewyższać 1/10 wynagrodzenia przypadajacego pracownikowi do wypłaty po dokonaniu innych potrąceń.

Zobacz: Odsetki za nieterminową wypłatę wynagrodzenia

Dodatkową ochroną wynagrodzenia pracownika są kwoty wolne od potrąceń. Po dokonaniu wszystkich potrąceń, z wyjątkiem potrąceń na cele alimentacyjne, pracownikowi musi zostać minimalna kwota na utrzymanie. Wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości:

• minimalnego wynagrodzenia za pracę przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych - gdy na mocy tytułów wykonawczych potrącane są sumy na pokrycie innych należności niż świadczenia alimentacyjne (w 2008 roku minimalne wynagrodzenie wynosi 1126 zł),
• 75 proc. ww. wynagrodzenia - przy potrącaniu zaliczek pieniężnych,
• 90 proc. ww. wynagrodzenia przy potrącaniu kar pieniężnych.

Jeżeli pracownik jest zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy, to kwoty wolne od potrąceń ulegają proporcjonalnemu zmniejszeniu w stosunku do wymiaru jego etatu.

Zasady dokonywania potraceń

Potrąceń dokonuje się w ściśle określonej kolejności.

Potrącenia mogą być dokonane tylko do określonej wysokości wynagrodzenia.

Zobacz serwis: Ochrona wynagrodzenia

Dokonując potrąceń (z wyjątkiem potrąceń na cele alimentacyjne), trzeba pamiętać o kwocie wynagrodzenia wolnej od potrąceń.

W przypadku zbiegu potrąceń ustawowych z dobrowolnymi najpierw należy dokonać potraceń ustawowych.