Kategorie

Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?
Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?
fot. Shutterstock
Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

3/4 etatu i godziny ponadwymiarowe

PROBLEM

Klient naszego biura rachunkowego zatrudnia pracownika na 3/4 etatu, wynagradzanego stałą stawką miesięczną. W kwietniu 2021 r. pracownik powinien przepracować 138 godzin, a przepracował dodatkowo 8 godzin ponad ustalony wymiar czasu pracy. Jak obliczyć rekompensatę za godziny ponadwymiarowe? - pyta Czytelniczka z Torunia.

RADA

Wynagrodzenie za godziny przekraczające ustalony w umowie wymiar czasu pracy, tj. godziny ponadwymiarowe, oblicza się, dzieląc wynagrodzenie przysługujące za ten wymiar przez nominalną liczbę godzin przewidzianą dla 3/4 etatu (168 godzin x ¾ etatu = 126 godzin). Tak ustaloną stawkę za 1 godzinę należy pomnożyć przez 8 godzin. Poza wynagrodzeniem zasadniczym godziny ponadwymiarowe mogą być opłacone 100% lub 50% dodatkiem. Jednak aby pracownik nabył do niego prawo, umowa o pracę musi zawierać stosowne zapisy.

UZASADNIENIE

Co do zasady, za pracę w godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego wynagrodzenia, przysługuje dodatek.

Dodatek za godziny ponadwymiarowe niepełnoetatowca w umowie o pracę

Reklama

W przypadku pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy strony stosunku pracy ustalają w umowie o pracę dopuszczalną liczbę godzin pracy ponad określony w niej wymiar czasu pracy, których przekroczenie uprawnia zatrudnionego, oprócz normalnego wynagrodzenia, do dodatku jak za pracę w godzinach nadliczbowych w wysokości 50% lub 100%. Zapisy w umowie mogą określać np. dobowe lub tygodniowe liczby godzin, po przepracowaniu których pracownikowi będzie przysługiwał taki dodatek, np.: powyżej 6 godzin na dobę lub po przekroczeniu 30 godzin tygodniowo w przyjętym okresie rozliczeniowym (art. 151 § 5 Kodeksu pracy). O wyżej wymienionym ustaleniu pracodawcy powinni pamiętać również wtedy, gdy dochodzi do obniżenia wymiaru czasu pracownika uprzednio zatrudnionego na pełny etat. Przykładowo pracodawca pogarszający warunki zatrudnienia pracowników przez obniżenie im etatu, np. w związku z epidemią koronawirusa czy ubiegający się o wsparcie z tzw. tarczy antykryzysowej, powinien dokonać takiego określenia w indywidualnych porozumieniach z pracownikami lub w porozumieniu zawieranym ze stroną pracowniczą.

Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem brak porozumienia w zakresie określenia godzin, za które ma być wypłacony dodatek, powoduje, że pracownik zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy nie ma do niego prawa (wyrok Sądu Najwyższego z 4 kwietnia 2014 r., I PK 249/13, OSNP 2015/9/121).

Nieokreślenie w umowie o pracę godzin, których przekroczenie, w przypadku pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy, uprawnia go do dodatku jak za godziny nadliczbowe, powoduje, że pracownik ten nie ma prawa do takiego dodatku.

Wynagrodzenie i dodatek za godziny ponadwymiarowe

Reklama

Za godziny ponadwymiarowe pracownik nabywa prawo do normalnego wynagrodzenia, które obejmuje zarówno wynagrodzenie zasadnicze wynikające ze stawki osobistego zaszeregowania, jak i dodatkowe składniki wynagrodzenia, jeżeli zgodnie z obowiązującymi w danym zakładzie pracy przepisami o wynagradzaniu, przysługują danemu pracownikowi. Wynagrodzenie to może obejmować m.in. dodatek funkcyjny, dodatek za staż pracy czy dodatek za pracę w warunkach szkodliwych. Do normalnego wynagrodzenia może też zostać zaliczona premia, jeżeli ma ona stały charakter i nie jest uzależniona od uzyskania konkretnych osiągnięć w pracy nieobjętych zadaniami wykonywanymi w godzinach nadliczbowych (wyrok Sądu Najwyższego z 3 czerwca 1986 r., I PRN 40/86, OSNC 1987/9/140).

Podstawą wymiaru dodatku jest wynagrodzenie pracownika wynikające z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną. Jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania, podstawę tę stanowi 60% wynagrodzenia (art. 1511 § 3 Kodeksu pracy).

Przez stawkę osobistego zaszeregowania należy rozumieć wynagrodzenie zasadnicze i dodatek funkcyjny (wyrok SN z 22 czerwca 2011 r., II PK 3/11, OSNP 2012/15-16/191). Sąd podkreślił w ww. wyroku, że dodatek funkcyjny w odróżnieniu m.in. od dodatku stażowego czy dodatku za pracę świadczoną w warunkach szkodliwych dla zdrowia, wiąże się bezpośrednio, tak jak wynagrodzenie zasadnicze, z funkcją wykonywaną przez pracownika. Prawo do dodatku funkcyjnego nie jest uzależnione od spełnienia przez pracownika określonych warunków.

Mimo iż wskazany wyrok dotyczy stawki osobistego zaszeregowania określonej w przepisach dotyczących przestoju, należy przyjąć, że może mieć zastosowanie do ustalania dodatku za godziny nadliczbowe, a tym samym za godziny ponadwymiarowe. Zatem bezpieczniej dla pracodawcy jest wliczyć dodatek funkcyjny, do którego pracownik ma prawo, do podstawy wymiaru dodatku za godziny ponadwymiarowe.

Pracownik zatrudniony na 5/8 etatu otrzymuje obok wynagrodzenia zasadniczego w wysokości 3800 zł dodatek funkcyjny w kwocie 200 zł. Podstawą do obliczenia zarówno wynagrodzenia, jak i dodatku za godziny ponadwymiarowe jest wynagrodzenie zasadnicze i dodatek funkcyjny, tj. 4000 zł.

Godzin, które zostały przepracowane przez pracownika ponad obowiązujący go limit, ale nie przekroczyły powszechnie obowiązujących norm czasu pracy, nie można zrekompensować czasem wolnym. Taka forma rekompensaty jest bowiem możliwa tylko w przypadku godzin nadliczbowych. Zatem za godziny ponadwymiarowe należy pracownikowi zapłacić.

Pracownik jest zatrudniony na 3/4 etatu w podstawowym systemie czasu pracy, od poniedziałku do piątku. Otrzymuje wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 3100 zł brutto. W kwietniu 2021 r. przepracował 134 godziny ze 126 godzin do przepracowania.

Wariant I

Umowa o pracę nie przewiduje prawa pracownika do dodatku za godziny ponadwymiarowe. Z tytułu pracy ponadwymiarowej zatrudniony ma prawo do wynagrodzenia, które należy obliczyć następująco:

3100 zł : 126 godz. = 24,60 zł (wynagrodzenie za 1 godzinę ponadwymiarową),

24,60 zł × 8 godz. = 196,80 zł (wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe).

Za kwiecień 2021 r. pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za pracę w łącznej kwocie 3296,80 zł (3100 zł + 196,80 zł).

Wariant II

Umowa o pracę przewiduje, że pracownik ma prawo do dodatku za godziny ponadwymiarowe po przekroczeniu normy czasu pracy ustalonej dla niepełnego etatu. Przekroczenia w kwietniu 2021 r. miały miejsce w zwykłych dniach pracy pracownika i nie przypadały w porze nocnej. Z tytułu pracy ponadwymiarowej zatrudniony ma prawo do wynagrodzenia i 50% dodatku, które należy obliczyć następująco:

3100 zł : 126 godz. = 24,60 zł (wynagrodzenie za 1 godzinę ponadwymiarową),

24,60 zł × 8 godz. = 196,80 zł (wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe),

24,60 zł × 50% × 8 godz. = 98,40 zł (dodatek za godziny ponadwymiarowe).

Za kwiecień 2021 r. pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za pracę w łącznej kwocie 3395,20 zł (3100 zł + 196,80 zł + 98,40 zł).

Podstawa prawna:

art. 81, art. 151 § 5, art. 1511, art. 1512 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 2020 r. poz. 1320)

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: Serwis Prawno-Pracowniczy
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Lodołamacze 2021 - zgłoszenia do 15 sierpnia!

    Lodołamacze 2021 - zapraszamy do udziału w 16 edycji konkursu! Patronem medialnym wydarzenia jest portal Infor.pl.

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?