Cudzoziemcy z niepełnosprawnymi dziećmi bez prawa do świadczenia pielęgnacyjnego

Cudzoziemcy z pozwoleniem na pobyt czasowy ze względu na pobyt z rodziną, którzy są rodzicami niepełnosprawnych dzieci z polskim obywatelstwem, nie mają prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - alarmuje rzecznik praw dziecka Marek Michalak.

W wystąpieniu do ministra pracy i polityki społecznej Władysława Kosiniaka-Kamysza RPD zwraca uwagę na sytuację dzieci z niepełnosprawnością posiadających polskie obywatelstwo, których rodzic jest cudzoziemcem przebywającym w Polsce na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy.

W ocenie Michalaka, popartej analizą spraw napływających do jego biura, obowiązujące przepisy różnicują sytuację dzieci, których rodzic jest cudzoziemcem posiadającym zezwolenie na pobyt czasowy ze względu na pobyt z rodziną, i sytuację dzieci posiadających rodzica będącego cudzoziemcem, który uzyskał zezwolenie na pobyt czasowy ze względu na kształcenie lub inne okoliczności. Tej pierwszej grupie - jak wskazuje rzecznik - odmawia się świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia z powodu konieczności opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem.

Polecamy: IFK Platforma Księgowych i Kadrowych

RPD przypomina, że przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych objęci są obywatele polscy oraz mieszkający w Polsce obywatele Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG), a ponadto uchodźcy, cudzoziemcy objęci ochroną uzupełniającą, posiadający zezwolenie na pobyt stały, zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, a także określone zezwolenia na pobyt czasowy. Michalak zwraca uwagę, że ten katalog nie uwzględnia cudzoziemców prowadzących w naszym kraju życie rodzinne w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

Rzecznik przyznaje, że ma świadomość, iż zgodnie z obowiązującym prawem świadczenie pielęgnacyjne może uzyskać drugi rodzic dziecka, jeżeli jest obywatelem polskim lub spełnia inne przesłanki ustawowe, jednak nie zawsze jest to rozwiązanie najbardziej korzystne dla rodziny, np. w sytuacji, gdy rodzic ten zarabia więcej i świadczenie jedynie w niewielkim stopniu zrekompensowałoby utratę jego dochodów.

"Poddaję pod rozwagę Pana Ministra zasadność poszerzenia katalogu podmiotowego ustawy. (...) Jak stanowi art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wszyscy są wobec prawa równi i wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne" - pisze Michalak.

Zadaj pytanie na FORUM

Jego zdaniem nie ma uzasadnienia dla różnicowania dostępu do świadczeń ze względu na przesłankę uzyskania zezwolenia na pobyt czasowy.

Resort pracy ma 30 dni, by odpowiedzieć na pismo rzecznika.

Obecnie świadczenie pielęgnacyjne w wysokości 1200 zł przysługuje rodzicom niepełnosprawnych dzieci, jeśli ich niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 18 lat (lub 25 lat, gdy się uczą). Warunkiem otrzymywania świadczenia jest rezygnacja z pracy w celu opieki nad dzieckiem. Nie obowiązuje w tym przypadku kryterium dochodowe. Inne zasady obwiązują opiekunów osób, których niepełnosprawność powstała po osiągnieciu dorosłości.

W związku z zeszłorocznymi orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego MPiPS planuje zmiany w przepisach (projekt odpowiedniej ustawy jest obecnie konsultowany). Zgodnie z projektem wszyscy opiekunowie osób niepełnosprawnych rezygnujący z pracy mieliby otrzymywać świadczenie pielęgnacyjne. Jego przyznanie zależne byłoby od kryterium dochodowego (1 tys. zł netto na osobę w rodzinie), a wysokość - od wieku niepełnosprawnego. Opiekunowie osób, które nie ukończyły 18 lub 25 lat, mieliby świadczenie w wysokości 1200 zł w tym roku i 1300 zł od 2016 r. Opiekunom osób niepełnosprawnych dorosłych przysługiwałoby świadczenie wynoszące 800 zł netto.

Nowe przepisy o zezwalaniu na pracę cudzoziemca od 1 maja 2015 r.