Brak ustawowego określenia zasad bhp przedstawicieli służb mundurowych - skarga do TK

Rzecznik Praw Obywatelskich Irena Lipowicz zaskarżyła do Trybunału Konstytucyjnego brak ustawowego określenia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przedstawicieli służb mundurowych, w tym specjalnych.

Powołując się na art. 66 konstytucji, Irena Lipowicz podkreśliła, że - jak głosi ustawa zasadnicza - każdy ma prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, a sposób realizacji tego prawa oraz obowiązki pracodawcy określa ustawa. Zdaniem RPO prawo to nie jest ograniczone wyłącznie do osób pozostających w stosunku pracy, ale dotyczy wszelkich innych osób, w tym również funkcjonariuszy służb mundurowych.

Kontrola warunków pracy prowadzona przez służbę bhp

Dlatego zaskarżyła do TK ustawy o policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Służbie Celnej, Służbie Kontrwywiadu oraz Wywiadu Wojskowego. "Żadna z zakwestionowanych pragmatyk służbowych nie określa prawa do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy" - oceniła. Nie precyzuje bowiem ani obowiązków pracodawcy, ani sposobu realizacji tego prawa.

We wniosku Lipowicz podkreśliła, że ustawy o policji i Straży Granicznej upoważniają jedynie ich komendantów głównych do określenia w drodze zarządzeń szczegółowych warunków bezpieczeństwa i higieny służby. Ustawa o BOR w ogóle pomija te zagadnienia. Pragmatyki służbowe funkcjonariuszy ABW, AW, CBA, Służby Celnej, SKW i SWW nie realizują obowiązku ustawowej regulacji konstytucyjnego prawa do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.

Wymagania bhp dla pomieszczeń pracy

Ustawodawca przekazał obowiązek określenia warunków bezpieczeństwa i higieny służby premierowi, szefowi MON i ministrowi finansów. Obowiązki te zostały sformułowane w akcie wewnętrznie obowiązującym oraz w aktach wykonawczych do ustaw - co zdaniem RPO - narusza normę wynikającą z konstytucji.

Według RPO skutkiem nieprzestrzegania zasad bezpieczeństwa i higieny pracy - zarówno ze strony pracodawcy, jak i pracownika czy funkcjonariusza - może być utrata życia albo uszczerbek na zdrowiu. "Z drugiej strony podkreślić należy, że inne wartości konstytucyjne (bezpieczeństwo państwa, porządek publiczny) mogą przemawiać za odmienną regulacją zasad bezpieczeństwa i higieny służby wobec funkcjonariuszy poszczególnych formacji mundurowych" - przyznała Lipowicz. Jej zdaniem tak czy inaczej, w każdym przypadku właściwym aktem normatywnym dla regulacji tych zagadnień powinna być jednak ustawa.

Porozmawiaj o tym na FORUM