Drugi etat Polaków po wyjściu z pracy: opieka nad seniorem. Rodzicielstwo przesuwa się w czasie, a osób starszych przybywa. Problem narasta

• Drugi etat Polaków po wyjściu z pracy
• Opieka nad seniorem coraz bardziej powszechna
• Polacy rezygnują z odpoczynku i innych planów z powodu opieki nad starszymi bliskimi
• Sandwich generation
• #GenerationTogether

Drugi etat Polaków po wyjściu z pracy

Ponad 22% Polaków ma dziś pod opieką lub regularnie pomaga bliskiej osobie starszej - wynika z badania przeprowadzonego na zlecenie Fundacji Święty Mikołaj dla Seniora. Dla wielu osób to oznacza, że dzień nie kończy się wraz z wyjściem z pracy. Zaczyna się drugi etat – telefony do rodziców, wizyty u lekarzy, zakupy, formalności, organizowanie opieki i ciągła gotowość, gdy coś się wydarzy. To właśnie wokół tego doświadczenia powstał projekt #GenerationTogether Fundacji Święty Mikołaj dla Seniora. Jego celem jest pokazanie, że opieka nad starzejącymi się bliskimi nie jest już tylko prywatną sprawą rodzin. Coraz częściej staje się częścią codzienności tych, którzy próbują łączyć pracę, wychowywanie dzieci i troskę o starszych rodziców. Często kosztem własnego czasu, energii i odpoczynku.

Badanie pokazuje, że dla części respondentów nie jest to sporadyczna pomoc. 44,4% wspiera seniorów codziennie lub prawie codziennie, a 39% kilka razy w tygodniu. I nie jest to wyłącznie „sprawa kobiet” - kobiety i mężczyźni opiekują się starszymi prawie tak samo często.

Opieka nad seniorem coraz bardziej powszechna

Opieka nad seniorem jest też niemal tak powszechna jak opieka nad dziećmi. 22,1% badanych wspiera osobę starszą, a 23,3% opiekuje się potomstwem. To właśnie ta grupa najlepiej pokazuje zjawisko sandwich generation – osób, łączących kilka ról jednocześnie. Za tymi liczbami stoi też szersza zmiana społeczna. Rodzicielstwo przesuwa się w czasie, seniorów przybywa, a rozmowa o opiece coraz częściej staje się częścią zwykłej codzienności, nie wyjątkiem.

Polacy rezygnują z odpoczynku i innych planów z powodu opieki nad starszymi bliskimi

To doświadczenie ma także emocjonalny koszt - aż 40% osób powyżej 60 r. ż. w Polsce zmaga się z głęboką samotnością, co czwarty senior czuje się zapomniany i opuszczony, a 1 na 5 spełnia kryteria depresji. Z drugiej strony niemal co trzecia osoba wspierająca seniora czuje większe zmęczenie, co czwarta ma mniej czasu na odpoczynek, a blisko 28% rezygnuje przez opiekę z części swoich planów lub aktywności.

Właśnie dlatego #GenerationTogether nie jest tylko projektem skupionym na opiece. To także zaproszenie do rozmowy o relacjach między pokoleniami i o tym, jak w praktyce wygląda współczesna dorosłość. W jego ramach pracownicy i wolontariusze spotykają się z seniorami, spędzają z nimi czas, rozmawiają, grają i wspierają ich w codzienności. Celem jest nie tylko nazwanie problemu, ale też pokazanie, że więź i obecność mogą realnie zmieniać doświadczenie starości.

Sandwich generation

– Sandwich generation to nie abstrakcyjne pojęcie z zagranicznych raportów, ale doświadczenie, które zaczyna dotyczyć także polskich rodzin. Coraz więcej osób funkcjonuje pomiędzy pracą, dziećmi i opieką nad starszymi bliskimi, często w permanentnym zmęczeniu. Chcemy nazwać ten temat i pokazać, że nie jest on prywatny ani marginalny. To realna część współczesnej dorosłości – mówi Roksana Góral, prezeska Fundacji Święty Mikołaj dla Seniora. Starzenie się rodziców, późniejsze rodzicielstwo i codzienne przeciążenie sprawiają, że coraz więcej osób funkcjonuje dziś pomiędzy kilkoma rolami naraz. Sandwich generation staje się więc nie tylko opisem doświadczenia jednostek, ale też ważnym obrazem współczesnej dorosłości w Polsce.

#GenerationTogether

#GenerationTogether to autorski projekt Fundacji Święty Mikołaj dla Seniora, którego celem jest systemowe wspieranie organizacji w odpowiadaniu na wyzwania związane ze starzeniem się społeczeństwa oraz budowanie relacji międzypokoleniowych. Inicjatywa wyróżnia się holistycznym podejściem, łącząc nowoczesną edukację, działania wellbeingowe oraz zaangażowanie społeczne. Projekt składa się z dwóch kluczowych filarów. Pierwszym jest specjalistyczne wsparcie szkoleniowe dla pracowników (Eldercare), które pomaga im uporządkować wiedzę o systemie opieki, dofinansowaniach i psychologii starości, realnie obniżając stres oraz absencję w pracy. Drugim filarem jest wolontariat pracowniczy, w ramach którego zespoły angażują się w bezpośrednie działania i spotkania z seniorami w placówkach opiekuńczych. Dzięki tak kompleksowej formule, firmy nie tylko realnie wspierają dobrostan swoich pracowników z „sandwich generation”, ale też budują kulturę empatii, wzmacniają współpracę wewnątrz organizacji i realizują angażujące projekty z zakresu CSR.

O badaniu:

Badanie przeprowadzone przez SW Research na zlecenie Fundacji Święty Mikołaj dla Seniora, w dniach 22-24 czerwca 2026r. Metoda CAWI, n= 810.

• ^{1. Badanie przeprowadzone przez SW Research na zlecenie Fundacji Święty Mikołaj dla Seniora, 22.06-24.06 2026.}
• ^{2. Raport Samotność wśród osób 80+ (2023), Pollster na zlecenie Stowarzyszenia Mali Bracia Ubogich; dane z PolSenior / PolSenior2 dotyczące depresji osób starszych.}
• ^{3. Badanie przeprowadzone przez SW Research na zlecenie Fundacji Święty Mikołaj dla Seniora, 22.06-24.06 2026.}

Źródło: Fundacja Święty Mikołaj dla Seniora