3600 zł odszkodowania za nierówne traktowanie w pracy. Od Nowego Roku – o prawie 700 zł więcej!

• Odszkodowanie za nierówne traktowanie przez pracodawcę
• Sąd Najwyższy rozstrzygnął wątpliwości
• Odszkodowanie za nierówne traktowanie na podstawie Kodeksu pracy

Naruszenie przez pracodawcę zarówno przepisów o niedyskryminacji jak i o zakazie nierównego traktowania w zatrudnieniu powoduje obowiązek wypłaty odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę. Taki pogląd wyraziła Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego w uchwale podjętej 24 sierpnia 2023 r.

Odszkodowanie za nierówne traktowanie przez pracodawcę

Skład trzech sędziów Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rozpatrywał pytanie prawne skierowane przez Sąd Okręgowy w Krakowie: 

„Czy do odszkodowania dochodzonego z tytułu naruszenia zasady równego traktowania art.11² K.p. znajdują zastosowanie przepisy Rozdziału IIa Działu I Kodeksu pracy (w szczególności art.18^3d K.p.)?”.

Zgodnie z art. 11² Kodeksu pracy pracownicy mają równe prawa z tytułu jednakowego wypełniania takich samych obowiązków. Osoba, wobec której pracodawca naruszył zasadę równego traktowania w zatrudnieniu, ma – na podstawie art. 18^3d Kodeksu pracy – prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę, ustalane na podstawie odrębnych przepisów.

Sąd Najwyższy rozstrzygnął wątpliwości

Dotychczas w orzecznictwie funkcjonowały dwa stanowiska dotyczące stosowania przepisów dotyczących roszczeń z przepisów Kodeksu pracy o nierównym traktowaniu w zatrudnieniu, tj.:

• przepisy odnoszące się do dyskryminacji nie mają zastosowania w przypadkach nierównego traktowania w zatrudnieniu niespowodowanego przyczyną uznaną za podstawę dyskryminacji;
• przez nierówne traktowanie należy rozumieć zarówno dyskryminację ze względu na niedozwolone kryterium różnicujące, jak i inne przypadki nierównego traktowania w zatrudnieniu. 

Jak wskazano w uzasadnieniu uchwały z 24 sierpnia 2023 r.  dotychczasowe wyroki SN nie dawały jednoznacznej odpowiedzi, czy dyskryminacja jest tym samym co nierówne traktowanie w zatrudnieniu. Wynika to z niekonsekwencji ustawodawcy, który w przepisach Kodeksu pracy o nierównym traktowaniu i dyskryminacji traktuje te pojęcia zamiennie.

Odszkodowanie za nierówne traktowanie na podstawie Kodeksu pracy

W uchwale Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że wolą ustawodawcy było przeciwdziałanie nierównemu traktowaniu osób wykonujących tę samą pracę i w każdym wypadku chodzi o traktowanie dyskryminujące.  Nie trzeba przy tym sięgać do uregulowań Kodeksu cywilnego (art. 471 tego Kodeksu), bowiem wystarczające będą regulacje Kodeksu pracy. SN wskazał, że art. 18^3d Kodeksu pracy daje zatem możliwość zasądzenia odszkodowania za każdy przejaw nierównego traktowania, a nie tylko dyskryminacji.