Kategorie

Odpowiedzialność dyscyplinarna różnych grup zawodowych

Katarzyna Bartman
Radca prawny, nauczyciel, nauczyciel akademicki - podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej. Czy zasady odpowiedzialności są różne dla poszczególnych grup zawodowych?

Rozmowa z dr Patrycją Zawirską, radcą prawnym w kancelarii „Raczkowski i Wspólnicy”.

 Czy pracodawca może wszcząć postępowanie dyscyplinarne wobec radcy prawnego albo aplikanta radcowskiego lub wymierzyć im karę porządkową?

Reklama

– Tak. Zatrudniony na podstawie umowy o pracę radca prawny lub aplikant radcowski jest takim samym pracownikiem jak każdy inny. Mają do niego zastosowanie ogólne zasady dotyczące odpowiedzialności porządkowej. W konsekwencji za nieprzestrzeganie ustalonej organizacji i porządku w pracy, przepisów bhp, przepisów przeciwpożarowych, a także przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy może zostać ukarany upomnieniem lub naganą na podstawie art. 108 k.p. Za nieprzestrzeganie przepisów dotyczących bhp lub przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, przyjście do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy pracodawca może zastosować karę pieniężną.

Zupełnie czym innym jest natomiast odpowiedzialność dyscyplinarna na podstawie przepisów korporacyjnych, czyli dotyczących tylko radców i aplikantów. Będziemy mieli z nią do czynienia wówczas, gdy osoba wpisana na listę radców prawnych lub aplikantów w sposób zawiniony nienależycie wykonuje swój zawód lub postępuje sprzecznie ze ślubowaniem radcowskim lub z właściwymi zasadami etyki zawodowej. Postępowanie w tym zakresie prowadzi sąd dyscyplinarny właściwej izby radców prawnych. Pracodawca, jeżeli ma uzasadnione podejrzenia, że zatrudniony przez niego radca prawny lub aplikant dopuścił się czynu sprzecznego z etyką zawodową, może zawiadomić właściwego rzecznika dyscyplinarnego. Ten ostatni podejmuje decyzję w sprawie ewentualnego wszczęcia postępowania dyscyplinarnego.

 A jak wygląda odpowiedzialność dyscyplinarna nauczycieli?

– Nauczyciele podlegają szczególnym zasadom odpowiedzialności dyscyplinarnej. W przypadku zatrudnionych w publicznych przedszkolach i szkołach będzie miała zastosowanie Karta Nauczyciela. Zgodnie z nią odpowiedzialności dyscyplinarnej podlegają nauczyciele, którzy postąpili w sposób sprzeczny z godnością zawodu lub uchybili swoim ustawowym obowiązkom. Do takich obowiązków należą m.in.: zapewnienie bezpieczeństwa uczniom w czasie zajęć oraz dbanie o kształtowanie u uczniów postaw moralnych i obywatelskich. Właściwy organ orzekający, tj. komisja dyscyplinarna przy wojewodzie, może wymierzyć karę nagany z ostrzeżeniem lub zadecydować o zwolnieniu nauczyciela z pracy. Wraz z drugą z tych kar można orzec zakaz przyjmowania do pracy w zawodzie nauczycielskim przez okres 3 lat. Najsurowszą sankcją dyscyplinarną jest wydalenie z zawodu. Może to nastąpić w wyjątkowych sytuacjach, gdy stopień szkodliwości społecznej zachowania nauczyciela jest na tyle wysoki, że brak jest gwarancji, iż nie powtórzy się ono w przyszłości. Taka sama kara może zostać orzeczona wobec nauczyciela akademickiego. W takim przypadku o jej nałożeniu informuje się w dzienniku urzędowym wydawanym przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego.

Niezależnie od powyższego nauczyciele (w tym akademiccy) mogą być pociągnięci do odpowiedzialności porządkowej na podstawie Kodeksu pracy.


 Za jakie czyny można pociągnąć do odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli akademickich?

– Dla nauczycieli akademickich przewidziane są szczególne zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej. Za postępowanie uchybiające obowiązkom lub godności zawodu może być na nich nałożona kara upomnienia, nagany, nagany dodatkowo połączonej z pozbawieniem prawa do pełnienia funkcji kierowniczych na uczelni na okres do 5 lat oraz sankcja najsurowsza – pozbawienie prawa do wykonywania zawodu nauczyciela akademickiego na stałe lub na czas określony. Jeżeli taki nauczyciel dopuścił się przewinienia mniejszej wagi, to po uprzednim wysłuchaniu rektor może nałożyć na niego karę upomnienia. We wszystkich innych przypadkach postępowanie dyscyplinarne na wniosek rzecznika dyscyplinarnego prowadzi uczelniana komisja dyscyplinarna.

 Kiedy, jakie kary i po jakim okresie ulegają zatarciu, a które nie?

Reklama

– Co do zasady kary porządkowe wymierzone pracownikowi na podstawie Kodeksu pracy ulegają zatarciu po roku nienagannej pracy. Po tym okresie odpis zawiadomienia o ich zastosowaniu usuwa się z akt osobowych. Zupełnie inne zasady obowiązują w przypadku odpowiedzialności dyscyplinarnej na gruncie przepisów szczególnych. W przypadku np. radców prawnych wymierzona kara upomnienia, kara nagany z ostrzeżeniem lub kara pieniężna ulega zatarciu po upływie 3 lat od uprawomocnienia się orzeczenia ją wymierzającego. Natomiast kara zawieszenia prawa do wykonywania zawodu ulega zatarciu po upływie 5 lat od zakończenia okresu zawieszenia. Należy pamiętać, że istnieją kary dyscyplinarne, które – ze względu na swój charakter – nigdy się nie zatrą. Przykładem jest kara pozbawienia radcy prawnego prawa do wykonywania zawodu. Wzmianki o takim ukaraniu nie usuwa się z jego „samorządowych” akt osobowych.

W szczególnych przypadkach – poza karami dyscyplinarnymi określonymi w przepisach dotyczących poszczególnych grup zawodowych – na podstawie przepisów Kodeksu karnego może być orzeczony środek karny w postaci zakazu zajmowania określonego stanowiska lub wykonywania określonego zawodu przez okres od 1 roku do 10 lat. W tym zakresie będą miały zastosowanie odpowiednie przepisy dotyczące zatarcia skazania.

 W jaki sposób ustala się wysokość odszkodowania za niesłuszne zwolnienie dyscyplinarne pracownika?

– Rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia, czyli tzw. zwolnienie dyscyplinarne, jest jedną z najbardziej dotkliwych sankcji, jakie pracodawca może zastosować wobec pracownika. Zatrudniony, którego umowa o pracę została rozwiązana w tym trybie, może się odwołać do sądu i żądać, według własnego uznania, przywrócenia do pracy albo odszkodowania.

Pracownikowi, wobec którego zastosowano tzw. zwolnienie dyscyplinarne w sposób niezgodny z przepisami, przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za właściwy dla niego okres wypowiedzenia, czyli co do zasady nie więcej niż za 3 miesiące. Jednak Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 2007 r. stwierdził, że możliwe jest dochodzenie przez zwolnionego pełnej kompensaty poniesionej w związku ze zwolnieniem szkody. Jednak może to mieć miejsce w sytuacjach wyjątkowych, gdzie pracownik będzie w stanie udowodnić spełnienie wszystkich przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej z Kodeksu cywilnego, w tym związku przyczynowo-skutkowego między bezprawnym zwolnieniem a poniesioną szkodą.

Źródło: kadry.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online na praca.gov.pl

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online. Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii przygotowuje projekt ustawy o zawieraniu i rozliczaniu umów w sposób elektroniczny przez niektórych pracodawców. Ustawa ta ma pozwolić mikroprzedsiębiorcom, rolnikom, a także osobom fizycznym, zatrudniającym pracowników, czy zleceniobiorców, na zawieranie umów o pracę i umów zlecenia według gotowych szablonów na portalu praca.gov.pl. Ten nowy sposób zawierania ww. umów ma być dodatkową opcją dla wspomnianych pracodawców i zleceniodawców. Zawsze będzie można zatrudnić pracownika czy zleceniobiorcę w tradycyjny sposób. Projekt ten ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w III kwartale 2021 r.

    Wypadki przy pracy - I kwartał 2021 [GUS]

    Wypadki przy pracy - GUS podał dane za I kwartał 2021 r. Czy liczba wypadków spadła w porównaniu do roku 2020?

    HR-owca portret własny 2021 [RAPORT]

    HR-owca portret własny 2021 - raport przedstawia jak HRowcy radzili sobie w pandemii, jakie mają zadania, wyzwania i motywacje. Jak oceniają swoją pracę?

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r.

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r. - ile wynosi Mindestlohn? Ile wynosi netto?

    Urlop rodzinny na opiekę nad rodzicami lub wnukami

    Urlop rodzinny - 12 miesięczny urlop na opiekę nad chorymi rodzicami bądź wnukami dla babci lub dziadka to nowa propozycja urlopu. Czy będzie wprowadzony do Kodeksu pracy?

    Składka zdrowotna - Nowy Ład

    Składka zdrowotna a Nowy Ład - jaka zmiana w naliczaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne została przewidziana od 2022 r.?

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika przewidziana jest w projekcie ustawy o zmianie ustawy kodeksowej. Jaka miałaby być nowa definicja pracownika?

    Jedna płaca minimalna dla całego kraju to złe rozwiązanie?

    Płaca minimalna - jedna kwota dla całego kraju to złe rozwiązanie? Przedsiębiorcy proponują wprowadzenie minimalnego wynagrodzenia za pracę na poziomie 50% średniej płacy w danym regionie.

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Czego dotyczy? Kto na niej skorzysta?

    Składka zdrowotna 2021 – działalność gospodarcza

    Składka zdrowotna w 2021 r. a działalność gospodarcza - ile wynosi wysokość składki zdrowotnej? Jak Nowy Ład wpłynie na wysokość składki zdrowotnej?

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - wzór

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - pobierz wzór druku. Jak rozwiązać umowę zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy? W jakiej formie dokonać porozumienia?

    Czy można zwolnić pracownika z powodu braku szczepienia?

    Zwolnienie niezaszczepionego pracownika - czy prawo pracy pozwala na rozwiązanie umowy z pracownikiem, który nie zaszczepił się przeciwko COVID-19?

    Kiedy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną?

    Odpowiedzialność materialna pracownika - pracownik ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych i za mienie powierzone w ramach dodatkowej umowy.

    Składki KRUS III kwartał 2021

    Składki KRUS w III kwartale 2021 r. - ile wynoszą rolnicze składki wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r.

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r. - takie rozwiązanie proponuje Senat. Sprawdź, ile wzrośnie wynagrodzenie lekarzy, pielęgniarek, położnych i innych pracowników medycznych.

    Ile osób w Polsce pracuje zdalnie? [GUS]

    Praca zdalna - ile osób w Polsce pracuje zdalnie? Gdzie najwięcej osób pracuje z domu?

    Płaca minimalna - średnie wynagrodzenie w powiecie

    Płaca minimalna będzie zależała od powiatu? Proponuje się, aby wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę wynosiła tyle, ile średnie wynagrodzenie w powiecie.

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w 2021 r.?

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w III kwartale 2021 r.? Znamy nowy wskaźnik waloryzacji podstawy wymiaru zasiłku chorobowego.

    Powrót do pracy stacjonarnej czy praca zdalna?

    Powrót do pracy stacjonarnej - czy Polacy chcą wracać do biur? Czy praca zdalna zostanie? Jakie wyzwania stoją przed pracodawcami i pracownikami?

    12 czerwca - Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci

    Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci przypada na 12 czerwca. Pandemia COVID-19 wpłynęła negatywnie na to zjawisko.

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją już funkcjonuje

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Jakie kwestie reguluje?