Kategorie

ZUS nie może kwestionować wysokości składki na ubezpieczenie chorobowe

Michał Culepa
Michał Culepa
Michał Culepa Culepa
Michał Culepa Culepa
Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie jest uprawniony do kwestionowania kwoty zadeklarowanej przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność jako podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, jeżeli mieści się ona w granicach określonych ustawą z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 21 kwietnia 2010 r., II UZP 1/10).

Marta K. od 1 października 2003 r. była właścicielką Gabinetu Kosmetycznego V. i z tego tytułu była zgłoszona do ubezpieczeń społecznych. Odprowadzała składki od minimalnej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą. Dodatkowo, od sierpnia 2004 r. była zatrudniona w różnych zakładach opieki zdrowotnej jako lekarz dentysta (dyplom uzyskała w 2004 r.). 

Kalkulator składek ZUS >>

Działalność gospodarczą prowadziła do jesieni 2005 r. Potem z niej zrezygnowała. Gdy w październiku 2006 r. straciła pracę w centrum stomatologicznym, ponownie zarejestrowała działalność pozarolniczą (tym razem zawodową – jako lekarz) i zgłosiła się do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych: emerytalnego, rentowych i wypadkowego, a także do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Jednocześnie zadeklarowała podstawę wymiaru składek na te ubezpieczenia w kwocie 6000 zł. W miesiącu ponownego rozpoczęcia działalności pozarolniczej była już w zaawansowanej ciąży. W związku z ciążą przebywała na zwolnieniu lekarskim od grudnia 2006 r. do stycznia 2007 r., kiedy urodziła dziecko. Następnie do maja 2007 r. pobierała zasiłek macierzyński.

Nowe zasady ustalania składki wypadkowej >>

Reklama

Gdy po zakończeniu okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego wróciła do prowadzenia działalności zawodowej, radykalnie obniżyła podstawę wymiaru składek – do ówczesnego ustawowego minimum (np. za okres od czerwca do października 2007 r. podstawa wymiaru składek Marty K. wahała się między 1586 a 1770 zł). W okresie prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od 16 października do 30 grudnia 2006 r. ubezpieczona uzyskała przychód w wysokości 14 260 zł, ale koszty jego uzyskania wyniosły ponad 19 730 zł, z czego wynikała strata w kwocie przekraczającej 5100 zł.

Takie działanie spowodowało, że ZUS przeprowadził postępowanie kontrolne i w efekcie zarzucił Marcie K. spowodowanie „rażącej różnicy” między wysokością odprowadzonych składek na ubezpieczenia społeczne a wysokością ewentualnych świadczeń wypłacanych przez ZUS. Różnica ta – zdaniem ZUS – była sprzeczna z zasadą równego traktowania ubezpieczonych, a ujawnione dysproporcje powstały przez świadome działania ubezpieczonej zmierzające do uzyskania jak najwyższych świadczeń z ubezpieczenia. W efekcie ZUS stwierdził nienależność części wypłaconego świadczenia i nakazał jego zwrot.

W ciągu 15 minut ZUS wyda zaświadczenie o niezaleganiu ze składkami >>

Reklama

Sąd I instancji oddalił odwołanie Marty K., ale rozpoznający sprawę w wyniku apelacji sąd II instancji uchylił zaskarżony wyrok i stwierdził, że wnioskodawczyni ustaliła podstawę wymiaru składek prawidłowo. Od tego orzeczenia z kolei odwołał się ZUS. Rozpoznający sprawę Sąd Najwyższy zdecydował przedstawić powiększonemu składowi pytanie prawne: czy organ ubezpieczeń społecznych może na podstawie art. 83 ust. 1 i 2 w zw. z art. 41 ust. 12 i 13, art. 68 ust. 1 oraz art. 86 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych kwestionować prawidłowość i rzetelność zadeklarowanej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne przez osobę ubezpieczoną z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, jeżeli wykazuje zamiar uzyskania nieekwiwalentnych (zawyżonych) świadczeń z tego ubezpieczenia w sposób sprzeczny z zasadą solidaryzmu i równego traktowania wszystkich ubezpieczonych (art. 2a tej ustawy)?

Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów udzielił negatywnej odpowiedzi na powyższe pytanie. Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, że osoba prowadząca pozarolniczą działalność – w szczególności działalność gospodarczą – ma prawo do dobrowolnego zgłoszenia się do ubezpieczenia chorobowego. 

Niekonstytucyjne zasady ustalania wymiaru składek emerytalno-rentowych >>

W takim przypadku podstawę wymiaru składek stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa niż minimalna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek, ogłoszonego na dany rok kalendarzowy) i nie wyższa niż 250% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale (kwotę tę ustala się miesięcznie, poczynając od trzeciego miesiąca kwartału kalendarzowego na okres 3 miesięcy na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału, ogłaszanego do celów emerytalnych).

Powyższe oznacza, że prowadzący działalność pozarolniczą ma prawo określić podstawę wymiaru składek w zakresie składki chorobowej w powyższym przedziale. Organ rentowy nie ma zaś prawa tego zgłoszenia kwestionować. Ta kwota powinna zasadniczo mieć związek z przychodem, ale nie musi mu odpowiadać ani być zgodna z kwotą uzyskiwanego przychodu. Oczywiście, w konkretnych przypadkach może to prowadzić do sytuacji, które mogą budzić poważne wątpliwości co do zgodności z zasadami sprawiedliwości, słuszności czy współżycia społecznego. Ale ustawodawca świadomie nie uprawnił ZUS do kontrolowania i oceny wysokości kwoty będącej podstawą wymiaru składek z punktu widzenia słuszności czy sprawiedliwości. W szczególności niedopuszczalne jest ocenianie deklaracji podstawy wymiaru składek pod kątem nadużycia prawa z art. 58 Kodeksu cywilnego. Prawo cywilne i prawo ubezpieczeń społecznych są różnymi gałęziami prawa i odesłanie np. do przepisów k.c. w ustawie systemowej powinno być wyraźne i konkretne. W tym przypadku takiego odesłania w ogóle nie ma.

Odpowiedzialność członka zarządu za zaległe składki ZUS >>

Tak więc ZUS może skontrolować podstawę wymiaru składki chorobowej deklarowanej przez prowadzącego działalność gospodarczą tylko pod kątem sprawdzenia, czy nie jest ona niższa od minimalnej podstawy lub wyższa od podstawy maksymalnej – określonych w przepisach. Bez znaczenia jest, czy zadeklarowana wysokość składki skutkuje uzyskaniem znacznie podwyższonych świadczeń, czy kwota jest „słuszna” lub zgodna z zasadami współżycia społecznego. Jeżeli kwota zadeklarowana jako podstawa wymiaru składek mieści się w granicach ustawowych, wówczas ZUS może tylko ją przyjąć do wiadomości i jest zobowiązany uwzględnić ją przy obliczaniu ewentualnych zasiłków lub świadczeń.

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: kadry.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Czy pracodawca widzi kod choroby na L4?

    Kod choroby na L4 - czy pracodawca widzi numer statystyczny choroby wpisany na zwolnieniu lekarskim?

    Praca w Niemczech bez znajomości języka

    Praca w Niemczech bez znajomości języka jest możliwa. Pracodawcy w dużych niemieckich miastach zatrudniają wykwalifikowanych pracowników z zagranicy.

    Elektroniczny wniosek urlopowy a przepisy prawne

    Elektroniczny wniosek urlopowy - czy jest zgodny z przepisami prawnymi? Czy wniosek o urlop musi być składany w formie papierowej? Co na to Kodeks pracy?

    Wyłączenie winy pracownika w naruszeniu obowiązków

    Wyłączenie winy pracownika. Zgodnie z wykładnią dominującą w nauce oraz orzecznictwie prawa pracy rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika, o którym mowa w art. 52 §1 pkt 1) kp jest zasadne, jeżeli pracownik naruszy swoje podstawowe obowiązki pracownicze i można mu przypisać winę „ciężką" w postaci winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa oraz gdy jednocześnie to naruszenie stanowi jednocześnie poważnie zagrożenie lub naruszenie interesów pracodawcy. Ponieważ Kodeks pracy nie zawiera przepisów precyzujących rozumienie winy pracownika, w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie jakie przesłanki i w jakich okolicznościach mogą wyłączyć winę pracowniczą, zwrócić należy się do nauki prawa pracy i orzecznictwa Sądu Najwyższego. Warto zatem przybliżyć niektóre z przesłanek mogących uzasadnić wyłączenie winy pracownika, co w rezultacie oznaczać może bezzasadność dyscyplinarnego rozwiązania umowy o pracę.

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przy dwóch umowach o pracę?

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przysługuje pracownikowi zatrudnionemu na dwóch umowach o pracę? Jak wyliczyć liczbę dni wolnych?

    Ubiór do pracy - opinia Polaków

    Ubiór do pracy - jak Polacy chcą ubierać się do wykonywania codziennych obowiązków służbowych?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - umowa o dzieło 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów o dzieło - czy Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto w 2022 r.?

    PIP przeprowadzi kontrolę bez zapowiedzi

    Kontrola PIP już niedługo będzie mogła odbyć się bez zapowiedzi. Przewidziano to w nowelizacji ustawy Prawo przedsiębiorców.

    Lodołamacze 2021 - zgłoszenia do 15 sierpnia!

    Lodołamacze 2021 - zapraszamy do udziału w 16 edycji konkursu! Patronem medialnym wydarzenia jest portal Infor.pl.

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?