REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

ZUS nie może kwestionować wysokości składki na ubezpieczenie chorobowe

Michał Culepa
Michał Culepa

REKLAMA

Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie jest uprawniony do kwestionowania kwoty zadeklarowanej przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność jako podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, jeżeli mieści się ona w granicach określonych ustawą z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 21 kwietnia 2010 r., II UZP 1/10).

Marta K. od 1 października 2003 r. była właścicielką Gabinetu Kosmetycznego V. i z tego tytułu była zgłoszona do ubezpieczeń społecznych. Odprowadzała składki od minimalnej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą. Dodatkowo, od sierpnia 2004 r. była zatrudniona w różnych zakładach opieki zdrowotnej jako lekarz dentysta (dyplom uzyskała w 2004 r.). 

REKLAMA

Autopromocja

Kalkulator składek ZUS >>

Działalność gospodarczą prowadziła do jesieni 2005 r. Potem z niej zrezygnowała. Gdy w październiku 2006 r. straciła pracę w centrum stomatologicznym, ponownie zarejestrowała działalność pozarolniczą (tym razem zawodową – jako lekarz) i zgłosiła się do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych: emerytalnego, rentowych i wypadkowego, a także do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Jednocześnie zadeklarowała podstawę wymiaru składek na te ubezpieczenia w kwocie 6000 zł. W miesiącu ponownego rozpoczęcia działalności pozarolniczej była już w zaawansowanej ciąży. W związku z ciążą przebywała na zwolnieniu lekarskim od grudnia 2006 r. do stycznia 2007 r., kiedy urodziła dziecko. Następnie do maja 2007 r. pobierała zasiłek macierzyński.

Nowe zasady ustalania składki wypadkowej >>

Gdy po zakończeniu okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego wróciła do prowadzenia działalności zawodowej, radykalnie obniżyła podstawę wymiaru składek – do ówczesnego ustawowego minimum (np. za okres od czerwca do października 2007 r. podstawa wymiaru składek Marty K. wahała się między 1586 a 1770 zł). W okresie prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od 16 października do 30 grudnia 2006 r. ubezpieczona uzyskała przychód w wysokości 14 260 zł, ale koszty jego uzyskania wyniosły ponad 19 730 zł, z czego wynikała strata w kwocie przekraczającej 5100 zł.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Takie działanie spowodowało, że ZUS przeprowadził postępowanie kontrolne i w efekcie zarzucił Marcie K. spowodowanie „rażącej różnicy” między wysokością odprowadzonych składek na ubezpieczenia społeczne a wysokością ewentualnych świadczeń wypłacanych przez ZUS. Różnica ta – zdaniem ZUS – była sprzeczna z zasadą równego traktowania ubezpieczonych, a ujawnione dysproporcje powstały przez świadome działania ubezpieczonej zmierzające do uzyskania jak najwyższych świadczeń z ubezpieczenia. W efekcie ZUS stwierdził nienależność części wypłaconego świadczenia i nakazał jego zwrot.

W ciągu 15 minut ZUS wyda zaświadczenie o niezaleganiu ze składkami >>

REKLAMA

Sąd I instancji oddalił odwołanie Marty K., ale rozpoznający sprawę w wyniku apelacji sąd II instancji uchylił zaskarżony wyrok i stwierdził, że wnioskodawczyni ustaliła podstawę wymiaru składek prawidłowo. Od tego orzeczenia z kolei odwołał się ZUS. Rozpoznający sprawę Sąd Najwyższy zdecydował przedstawić powiększonemu składowi pytanie prawne: czy organ ubezpieczeń społecznych może na podstawie art. 83 ust. 1 i 2 w zw. z art. 41 ust. 12 i 13, art. 68 ust. 1 oraz art. 86 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych kwestionować prawidłowość i rzetelność zadeklarowanej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne przez osobę ubezpieczoną z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, jeżeli wykazuje zamiar uzyskania nieekwiwalentnych (zawyżonych) świadczeń z tego ubezpieczenia w sposób sprzeczny z zasadą solidaryzmu i równego traktowania wszystkich ubezpieczonych (art. 2a tej ustawy)?

Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów udzielił negatywnej odpowiedzi na powyższe pytanie. Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, że osoba prowadząca pozarolniczą działalność – w szczególności działalność gospodarczą – ma prawo do dobrowolnego zgłoszenia się do ubezpieczenia chorobowego. 

Niekonstytucyjne zasady ustalania wymiaru składek emerytalno-rentowych >>

W takim przypadku podstawę wymiaru składek stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa niż minimalna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek, ogłoszonego na dany rok kalendarzowy) i nie wyższa niż 250% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale (kwotę tę ustala się miesięcznie, poczynając od trzeciego miesiąca kwartału kalendarzowego na okres 3 miesięcy na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału, ogłaszanego do celów emerytalnych).

Powyższe oznacza, że prowadzący działalność pozarolniczą ma prawo określić podstawę wymiaru składek w zakresie składki chorobowej w powyższym przedziale. Organ rentowy nie ma zaś prawa tego zgłoszenia kwestionować. Ta kwota powinna zasadniczo mieć związek z przychodem, ale nie musi mu odpowiadać ani być zgodna z kwotą uzyskiwanego przychodu. Oczywiście, w konkretnych przypadkach może to prowadzić do sytuacji, które mogą budzić poważne wątpliwości co do zgodności z zasadami sprawiedliwości, słuszności czy współżycia społecznego. Ale ustawodawca świadomie nie uprawnił ZUS do kontrolowania i oceny wysokości kwoty będącej podstawą wymiaru składek z punktu widzenia słuszności czy sprawiedliwości. W szczególności niedopuszczalne jest ocenianie deklaracji podstawy wymiaru składek pod kątem nadużycia prawa z art. 58 Kodeksu cywilnego. Prawo cywilne i prawo ubezpieczeń społecznych są różnymi gałęziami prawa i odesłanie np. do przepisów k.c. w ustawie systemowej powinno być wyraźne i konkretne. W tym przypadku takiego odesłania w ogóle nie ma.

Odpowiedzialność członka zarządu za zaległe składki ZUS >>

Tak więc ZUS może skontrolować podstawę wymiaru składki chorobowej deklarowanej przez prowadzącego działalność gospodarczą tylko pod kątem sprawdzenia, czy nie jest ona niższa od minimalnej podstawy lub wyższa od podstawy maksymalnej – określonych w przepisach. Bez znaczenia jest, czy zadeklarowana wysokość składki skutkuje uzyskaniem znacznie podwyższonych świadczeń, czy kwota jest „słuszna” lub zgodna z zasadami współżycia społecznego. Jeżeli kwota zadeklarowana jako podstawa wymiaru składek mieści się w granicach ustawowych, wówczas ZUS może tylko ją przyjąć do wiadomości i jest zobowiązany uwzględnić ją przy obliczaniu ewentualnych zasiłków lub świadczeń.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: kadry.infor.pl

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Ważność orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności zostanie wydłużona. Będą nowe przepisy

19 lipca 2024 r. do Sejmu wpłynął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Dzięki nowym przepisom zostanie wydłużona ważność orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności niemal 400 tys. osób.

Dostosowanie stanowisk pracy wyposażonych w monitory ekranowe - sprawdź, czy Twoje jest odpowiednie

Przepisy bhp wymagają odpowiednio przygotowanych i dostosowanych stanowisk pracy wyposażonych w monitory ekranowe. Sprawdź, czy Twoje stanowisko pracy jest zgodne z przepisami!

Czy pracownik na zwolnieniu lekarskim może wyjechać na urlop

Podczas zwolnienia lekarskiego pracownikowi nie wolno wykonywać żadnej pracy zarobkowej. Ponadto nie może wykorzystywać zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem. Czy to oznacza, że podczas choroby pracownik powinien zostać w domu i nie wolno mu wyjechać na urlop?

Wskaźnik waloryzacji na ustawowym minimum. Czy w 2025 r. wzrosną emerytury i renty?

6,78 proc. - co najmniej o tyle wzrosną emerytury i renty w przyszłym roku. Rząd pracuje nad rozporządzeniem w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2025 r.

REKLAMA

Czy 21 lipca to niedziela handlowa?

Czy przedostatnia niedziele lipca to niedziela handlowa? Czy sklepy będą otwarte? 

Składki tylko do ZUS czy do ZUS i OFE. Kończy się czas na podjęcie decyzji

Wkrótce „okno transferowe” pozwalające ubezpieczonym decydować, gdzie ma być przekazywana część ich składki emerytalnej, zostanie zamknięte. O tym, gdzie ma trafiać część składki, mogą decydować mężczyźni, którzy nie ukończyli 55 lat, i kobiety, które nie ukończyły 50 lat.

Wypłata z PPK bez podatku – wystarczy wybrać odpowiedni sposób wypłaty

Środki z PPK można wypłacić bez podatku. Bez względu na to, jaki wariant wypłaty oszczędności uczestnik PPK wybierze – zyski wypracowane przez 25% środków zgromadzonych na jego rachunku PPK będą zwolnione z podatku dochodowego. Rozłożenie wypłaty na co najmniej 120 miesięcznych rat zwalnia z podatku zyski wypracowane przez całość oszczędności. 

Wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności – projekt ustawy

Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nowelizacja przewiduje wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności maksymalnie o 6 miesięcy.

REKLAMA

Czy pracodawca może zmusić do 14-dniowego urlopu?

Według Kodeksu pracy wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi 20 lub 26 dni – w zależności od stażu pracy pracownika. Urlop może być podzielony na części, z których co najmniej jedna powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych. Czy 14-dniowy urlop jest obowiązkowy?

4 dni albo 35 godzin pracy w tygodniu w Polsce do 2027 roku? Inne państwa już testowały: efekty są zachęcające

W oczekiwaniu na zapowiadane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej  skrócenie tygodniowego czasu pracy w Polsce, warto przyjrzeć się przykładom z innych państw. Dotąd w programach pilotażowych 4-dniowego tygodnia pracy zaobserwowano np. spadek rotacji zatrudnienia o 40 proc., polepszenie dobrostanu pracowników w 82 proc. firm oraz oszczędności dla pracodawców na poziomie niemal 2 mln zł w skali roku. Krótszy tydzień pracy najlepiej przyjął się na Islandii, gdzie 86 proc. pracowników korzysta z niego lub ma taką możliwość. Ale polscy pracodawcy nie są entuzjastami tego rozwiązania. Aż 51 proc. firm uważa, że w ich branży jest ono niemożliwe. Jeżeli nie uda się skrócić tygodnia pracy, to dobrą alternatywą dla 54 proc. Polaków mogłaby być częstsza praca zdalna lub hybrydowa. 

REKLAMA