Dodatkowy płatny urlop za staż pracy. Od 2 do 10 dni - co się zmienia?

• Staż pracy a urlop - Kodeks pracy
• Staż pracy - co się zmienia w 2026 r.?
• Dodatkowy płatny urlop za staż pracy od 2 do 10 dni?

Staż pracy a urlop - Kodeks pracy

Aktualnie obwiązujące przepisy ściśle wiążą długość urlopu wypoczynkowego ze stażem pracy. Można mieć albo 20 albo 26 ni urlopu w roku kalendarzowym. 20 dni przysługują osobom pracującym krócej niż 10 lat, a wyższy o 6 dni wymiar urlopu należy się po przepracowaniu co najmniej 10 lat. Traktuje o tym art. 154 § 1 Kodeksu pracy: Wymiar urlopu wynosi: 1) 20 dni - jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat; 2) 26 dni - jeżeli pracownik jest zatrudniony co najmniej 10 lat. To jedno z podstawowych praw pracowniczych. Pracodawca ma obowiązek dbania o wykorzystanie urlopu w roku, w w którym pracownik nabył do niego prawo, a urlopu zaległego do końca września roku następnego.

Co ciekawe, do stażu pracy czyli wspomnianych 10 lat, od których zależy wyższy urlop, wlicza się także okresy nauki. Dla przykładu ukończenie studiów daje aż 8 lat d stażu pracy. Po studiach wystarczy przepracować 2 lata i już pracownikowi przysługuje 26-dniowy urlop w skali roku. Więcej na ten temat przeczytasz w artykule: Staż urlopowy: szkoła [np. liceum, technikum] ma wpływ na długość urlopu. Jak liczyć?

Polecamy: Kalkulator stażu pracy

Staż pracy - co się zmienia w 2026 r.?

To, co jest pewne to zmiana zasad naliczania stażu pracy, która weszła w życie 1 stycznia 2026 r. Od pierwszego dnia roku obowiązuje pracodawców sektora finansów publicznych, a od 1 maja 2026 r. pracodawców sektora prywatnego. To bardzo korzystna zmiana dla pracowników, którzy wcześniej wykonywali pracę zarobkową na innych podstawach niż umowa o pracę. Osoby prowadzące uprzednio działalność gospodarczą lub wykonujące umowy cywilnoprawne będą miały okres ten wliczony do stażu pracy, od którego zależą liczne uprawnienia pracownicze, takie jak właśnie dłuższe urlopy, wyższe odprawy, nagrody jubileuszowe, dłuższe okresy wypowiedzenia. Aby pracodawca zaliczył te dodatkowe okresy do stażu pracy, pracownik powinien wystąpić do ZUS z wnioskiem o wydanie zaświadczenia.

Nie tylko osoby na umowach cywilnoprawnych czy prowadzące działalność gospodarczą będą mogły zaliczyć ten okres do stażu pracy. Katalog takich sytuacji jest dłuższy. Dokładnie wedle nowych przepisów prawnych chodzi o dodanie do stażu pracy i potwierdzenie następujących okresów:

• okresy opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub ubezpieczenie wypadkowe przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność lub osobę współpracującą z osobą prowadzącą tę działalność,
• okresy podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu:

1. wykonywania umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia,
2. wykonywania umowy agencyjnej,
3. współpracy z osobą wykonującą umowę zlecenia, inną umowę o świadczenie usług lub umowę agencyjną,
4. pozostawania członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej,
5. pozostawania członkiem spółdzielni kółek rolniczych,

• okresy zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba podejmująca działalność gospodarczą i niepodlegająca ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym przez okres pierwszych 6-ciu miesięcy prowadzenia tej działalności (tzw. ulga na start),
• okresy opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub wypadkowe przez osobę współpracującą z osobą podejmującą działalność gospodarczą (wymienioną w punkcie 3),
• okresy, za które zostały sfinansowane składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem w okresie zawieszenia działalności gospodarczej,
• okresy, za które zostały sfinansowane składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem przez osobę współpracującą.

Polecamy: Webinarium: Naliczanie stażu pracy od 2026 r. bez błędów + certyfikat gwarantowany

Dodatkowy płatny urlop za staż pracy od 2 do 10 dni?

Dłuższy urlop niż przewidziany w Kodeksie pracy wynikający ze stażu pracy jest już rzeczywistością, ale stosowany jest tylko w stosunku do szczególnych grup zawodowych, takich jak urzędnicy czy służby mundurowe. W związku z tym podobne propozycje wciąż wracają wśród korzystnych propozycji dla ogółu pracowników. Jedną z nich była zgłoszona jeszcze w kwietniu 2024 r. zmiana dotycząca dodatkowego płatnego urlopu w wymiarze 2 dni za każde kolejne 5 lat pracy. Projekt ten dotyczył tylko opiekunek i opiekunek w żłobkach. Maksymalnie można byłoby mieć 10 dodatkowych dni urlopowych po 25 latach pracy:

• 5 lat pracy + 2 dni urlopu (w sumie 26 dni + 2= 28 dni urlopu)
• 10 lat pracy + 4 dni urlopu (w sumie 26 dni + 4 = 30 dni urlopu)
• 15 lat pacy + 6 dni urlopu (w sumie 26 dni + 6 = 32 dni urlopu)
• 20 lat pracy + 8 dni urlopu (w sumie 26 dni + 8 = 34 dni urlopu)
• 25 lat pracy + 10 dni urlopu (w sumie 26 dni + 10 = 36 dni urlopu)

Dla pracownika z przysługującymi 26 dniami urlopu wypoczynkowego ta zmiana oznaczałaby po 5 latach pracy urlop w wymiarze 28 dni. Każde kolejne 5 lat pracy spowodowałoby wzrost liczby dni urlopowych o kolejne 2 i tak aż do 10 dodatkowych dni wolnych.

Wspomniane zmiany miałyby podnieść prestiż zawodu opiekuna dzieci w żłobkach. Projekt z dnia 6 czerwca 2026 r. ustawy o zmianie ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 oraz niektórych innych ustaw nie przewiduje wspomnianych zmian. Dokument jest aktualnie przedmiotem prac w Komitecie Rady Ministrów do Spraw Cyfryzacji. Na podstawie powyższego projektu powstały pytania o zasadność wprowadzenia podobnego rozwiązania dla wszystkich pracowników, ale nie powstał żaden projekt zmian w tym przedmiocie. Na razie nie zapowiada się, aby pomysł z 2024 r. został procedowany.