Wniosek o udzielenie urlopu rodzicielskiego – wzór i aktualne zasady (2025)

• Podstawowe zasady i wymiar urlopu rodzicielskiego (2025)
• Jak dzielić urlop rodzicielski? Części, terminy, zasady
• Wniosek o urlop rodzicielski – co musi zawierać i terminy jego składania
• Przykładowy wzór wniosku o urlop rodzicielski (2025)
• Zasiłek na urlopie rodzicielskim – stawki i zasady
• Łączenie urlopu rodzicielskiego z pracą
• Rezygnacja i przerwanie urlopu
• Przepisy przejściowe i uwagi praktyczne

Podstawowe zasady i wymiar urlopu rodzicielskiego (2025)

Wymiar ogólny

• W standardowej sytuacji urlop rodzicielski przysługuje łącznie obu rodzicom w wymiarze:
• • 41 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie.
  • 43 tygodni – w przypadku porodu mnogiego (bliźnięta, trojaczki itp.).
• W przypadku dziecka objętego zaświadczeniem „Za życiem” (ciężkie, nieodwracalne upośledzenie lub nieuleczalna choroba powstała prenatalnie lub w czasie porodu) możliwe jest wydłużenie urlopu rodzicielskiego do:
• • 65 tygodni – przy jednym dziecku.
  • 67 tygodni – przy porodzie mnogim.

Nieprzenaszalna część – 9 tygodni

Od 26 kwietnia 2023 roku obowiązuje przepis, że każdemu z rodziców przysługuje wyłączne prawo do 9 tygodni urlopu rodzicielskiego - tej części nie można przenieść na drugiego rodzica.

Oznacza to, że nawet gdy jeden z rodziców nie skorzysta z tych 9 tygodni, nie można ich „przekazać” drugiemu - przepadną. Inforlex

Dla przykładu: przy 41 tygodniach ogólnego urlopu każdy z rodziców może w praktyce wykorzystać do 32 tygodni urlopu, z tym że 9 tygodni to „minimum gwarantowane” dla każdego z osobna.

Jak dzielić urlop rodzicielski? Części, terminy, zasady

Liczba części

• Urlop rodzicielski może być podzielony maksymalnie na 5 części (zamiast 3, jak to było w dawnych przepisach).
• Części urlopu muszą następować jedna po drugiej (tj. bez przerw i kolejność).
• Każda część, za wyjątkiem pierwszej (w pewnych okolicznościach), nie może być krótsza niż 8 tygodni.
• Pierwsza część urlopu rodzicielskiego musi być wykorzystana bezpośrednio po zakończeniu urlopu macierzyńskiego lub dodatkowego urlopu macierzyńskiego albo zasiłku macierzyńskiego.

Termin wykorzystania

Urlop rodzicielski musi zostać wykorzystany nie później niż do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6. rok życia.

Jednoczesne korzystanie

Oboje rodzice mogą równocześnie korzystać z urlopu rodzicielskiego. Jednak łączny łączny czas korzystania przez oboje nie może przekroczyć ogólnego wymiaru, np. 41 lub 43 tygodni.

Jeśli jeden rodzic łączy urlop z pracą (patrz niżej), to jego urlop może być wydłużony proporcjonalnie, jednak nadal nie przekracza granic przewidzianych przepisami.

Wniosek o urlop rodzicielski – co musi zawierać i terminy jego składania

Forma i termin złożenia

• Wniosek może być złożony w wersji papierowej lub elektronicznej.
• Wniosek musi być złożony nie później niż 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu rodzicielskiego lub jego części.
• W przypadku zmian w przepisach dotyczących uzupełniającego urlopu macierzyńskiego (przejściowo) obowiązują nieco inne terminy dla dzieci urodzonych przed dniem wejścia w życie nowych przepisów.

Jakie informacje trzeba uwzględnić we wniosku?

W typowym wniosku o urlop rodzicielski należy wskazać:

1. Dane wnioskodawcy (imię, nazwisko, PESEL, stanowisko/zakład pracy).
2. Okres dotychczasowego wykorzystania urlopu rodzicielskiego lub zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający urlopowi rodzicielskiemu (jeśli dotyczy).
3. W jakiej części urlopu (całość lub część) i w jakich terminach (okresy) pracownik chce skorzystać z urlopu rodzicielskiego.
4. Dodatkowo - oświadczenie pracownika o braku zamiaru korzystania przez drugiego rodzica z urlopu w okresie wskazanym przez wnioskodawcę lub o tym, w której części i w jakim okresie drugi rodzic zamierza korzystać z urlopu.
5. Jeżeli dotyczy - wskazanie, czy dziecko objęte jest zaświadczeniem „Za życiem” (jeśli planuje się skorzystać z wydłużonego wymiaru urlopu).

Wzór można przygotować jako dokument zawierający wszystkie powyższe elementy - poniżej przykład.

Przykładowy wzór wniosku o urlop rodzicielski (2025)

[Miasto, data]

[Imię i nazwisko pracownika]  
[Adres / kontakt]  
[Stanowisko / dział]  

Do:  
[Pełna nazwa i adres pracodawcy]

WNIOSEK  
o udzielenie urlopu rodzicielskiego

Na podstawie art. 182¹ᵃ Kodeksu pracy zwracam się z wnioskiem o udzielenie urlopu rodzicielskiego w wymiarze **___ tygodni / dni**, w częściach:

1. od dnia **___.___.____** do dnia **___.___.____**  
2. od dnia **___.___.____** do dnia **___.___.____**  
… (kolejne części) …

Dotychczas wykorzystałem/am urlop rodzicielski / zasiłek macierzyński za okres odpowiadający urlopowi rodzicielskiemu w wymiarze **___ tygodni / dni** (lub: nie korzystałem/am).  

Oświadczam, że drugi z rodziców **(nie będzie korzystał / będzie korzystał w okresie od … do …)** z urlopu rodzicielskiego w okresie objętym moim wnioskiem.  

(Jeśli dotyczy) Dziecko objęte jest zaświadczeniem “Za życiem” i w związku z tym planuję skorzystać z wydłużonego urlopu rodzicielskiego do **___ tygodni**.  

Proszę o uwzględnienie wniosku.  

Podpis: ______________________  

Zasiłek na urlopie rodzicielskim – stawki i zasady

• Za czas urlopu rodzicielskiego przysługuje zasiłek macierzyński.
• Standardowo zasiłek wynosi 70% podstawy wymiaru.
• Jednakże, jeśli matka w ciągu 21 dni po porodzie złoży wniosek do ZUS (lub pracodawcy) o wypłatę zasiłku za okres urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego w podwyższonej stawce, to część urlopu (tzw. „okres podstawowy”) może być opłacona w wysokości 81,5% podstawy wymiaru.
• Ważne: za nieprzenaszalne 9 tygodni urlopu rodzicielskiego zasiłek zawsze wynosi 70% podstawy - nie można zastosować stawki 81,5% dla tej części.

Łączenie urlopu rodzicielskiego z pracą

• Pracownik może częściowo łączyć urlop rodzicielski z pracą (u tego samego pracodawcy), pracując do połowy etatu.
• W takim przypadku okres urlopu rodzicielskiego ulega proporcjonalnemu wydłużeniu (tzn. zachowuje się ekwiwalent dni urlopu).
• Wydłużenie to nie może sprawić, że pracownik wykorzysta więcej niż ustawowy limit (zależnie od przypadku: 41/43 tygodni, lub wydłużonego w przypadku „Za życiem”).

Rezygnacja i przerwanie urlopu

• Pracownik może zrezygnować z urlopu rodzicielskiego (całości lub części), składając pisemny wniosek co najmniej 14 dni przed powrotem do pracy.
• Urlop może być przerwany w razie hospitalizacji rodzica, jeśli nie może sprawować osobistej opieki nad dzieckiem; wówczas część urlopu może przejąć drugi z rodziców, pod warunkiem że łączny czas urlopu nie przekracza przysługującego wymiaru.

Przepisy przejściowe i uwagi praktyczne

• Nowe zasady (np. 5 części zamiast 3, obowiązek 21 dni terminu) dotyczą dzieci urodzonych po wejściu w życie nowelizacji - tj. po 19 marca 2025 r. Gov.pl
• W przypadku dzieci urodzonych przed 19 marca 2025 r. nadal stosuje się przepisy przejściowe w części dotyczącej terminów oraz innych szczegółów (np. uzupełniający urlop macierzyński). Gov.pl
• Warto sprawdzić, czy w zakładzie pracy nie obowiązują regulaminy wewnętrzne lub układy zbiorowe pracy, które mogą zawierać korzystniejsze warunki niż kodeks pracy - o ile nie są sprzeczne z ustawą. Gov.pl