REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Weksel w prawie pracy

Edyta Niemyska

REKLAMA

Przepisy Kodeksu pracy nie wyłączają możliwości zabezpieczenia wekslowego roszczeń zakładu pracy przeciwko pracownikowi o wynagrodzenie z tytułu szkody w mieniu powierzonym pracownikowi.

Dopuszczalność weksla w prawie pracy jest w świetle obowiązujących przepisów prawa zagadnieniem dyskusyjnym. Obecnie Kodeks pracy w art. 300 k.p. enumeratywnie wylicza źródła prawa cywilnego mające odpowiednie zastosowanie do stosunku pracy. Kodeks pracy nie odnosi się natomiast w swej treści wprost do Prawa wekslowego. Kodeks pracy wyraźnie natomiast dopuszcza jedynie stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego i to wyłącznie w zakresie nieuregulowanym Kodeksem pracy (art. 300 k.p.).

Autopromocja

Co więcej, zgodnie z powołanym wyżej przepisem stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego odpowiednio do stosunku pracy nie jest dopuszczalne, jeżeli miałoby to naruszać zasady prawa pracy. Postanowienia umów i aktów mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy są nieważne, zamiast nich stosuje się odpowiednie przepisy prawa pracy (art. 18 § 2 k.p.).

Jeszcze przed wydzieleniem się nowej gałęzi prawa, tj. prawa pracy, a więc przed wejściem w życie Kodeksu pracy 1 stycznia 1975 r. dopuszczalne było, co do zasady (na płaszczyźnie stosunków cywilistyczno-prawnych), stosowanie weksli w stosunkach zatrudnienia (wyrok SN z 22 stycznia 1972 r., III CRN 371/72, niepubl.).

Z uwagi na fakt, że możliwość stosowania weksla jako instytucji należącej do gałęzi prawa cywilnego do stosunków pracy, uregulowanych przepisami odrębnej gałęzi prawa, nie wynika wprost z Kodeksu pracy, dopuszczalność i zakres stosowania w stosunkach prawa pracy Prawa wekslowego ukształtowało w głównej mierze orzecznictwo Sądu Najwyższego.

Sąd Najwyższy w wyroku z 21 maja 1981 r. wskazał m.in., że przepisy Kodeksu pracy nie wyłączają możliwości zabezpieczenia wekslowego roszczeń zakładu pracy przeciwko pracownikowi o wynagrodzenie szkody w mieniu powierzonym mu z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się i realizacji tych roszczeń w drodze postępowania nakazowego (wyrok SN z 21 maja 1981 r., IV PRN 6/81, OSNC 1981/11/225).

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Sąd Najwyższy w powołanym wyżej orzeczeniu odniósł się ponadto do możliwości stosowania terminów przedawnienia określonych w Prawie wekslowym do stosunków prawa pracy zabezpieczonych wekslem. Sąd Najwyższy orzekł bowiem, że roszczenie zakładu pracy z weksla gwarancyjnego o zapłatę oznaczonej w nim sumy pieniężnej, stanowiącej równowartość szkody powstałej w mieniu powierzonym pracownikowi do wyliczenia się lub do zwrotu, nie ulega przedawnieniu w okresie przewidzianym w art. 291 § 2 k.p., lecz w okresie zakreślonym w art. 70 Prawa wekslowego. Co więcej, 3-letnie przedawnienie z art. 70 Prawa wekslowego dotyczy roszczeń wekslowych skierowanych nie tylko przeciwko akceptantowi, lecz także przeciwko wystawcy weksla własnego oraz jego poręczycielom.


Jak wskazano powyżej, zakres stosowania Prawa wekslowego w stosunkach prawa pracy ukształtowało w głównej mierze orzecznictwo Sądu Najwyższego.

W szczególności należy wskazać, że weksel, co do zasady, może zabezpieczać roszczenia pracodawcy z tytułu wyrządzenia szkody pracowniczej.

W powyższym zakresie dopuszczalny jest weksel w relacjach między pracodawcą a pracownikiem za mienie jemu powierzone (art. 124 i nast. k.p.), jak również przy zwykłej szkodzie pracowniczej.

Jednocześnie należy podkreślić, że nie jest dopuszczalna zmiana zasad odpowiedzialności określonych w Kodeksie pracy za pomocą weksla, w tym znaczeniu, że nie jest dopuszczalne zastosowanie weksla wprowadzającego nieograniczoną odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez pracownika z winy nieumyślnej, w przypadku gdy zgodnie z art. 119 k.p. pracownik odpowiada do wysokości 3-krotnego wynagrodzenia i do wysokości wyrządzonej szkody.

Nie wszystkie jednak roszczenia pracodawcy mogą być zabezpieczone wekslem. Należy wskazać, że ze względu na funkcje ochronne przepisów prawa pracy zabezpieczenie niektórych roszczeń pracodawcy może być nieważne z mocy prawa. Sąd Najwyższy w wyroku z 19 marca 1998 r. stwierdził bowiem, że nieważne jest ustanowienie odpowiedzialności odszkodowawczej pracownika z tytułu rozwiązania przez niego stosunku pracy na podstawie weksla gwarancyjnego (wyrok SN z 19 marca 1998 r., I PKN 560/97, OSNP 1999/5/160). Sąd ten wskazał, że Kodeks pracy zawiera wyczerpującą regulację zabezpieczającą interesy pracodawców w przypadku nieuzasadnionego rozwiązania stosunku pracy przez pracownika (art. 611 k.p. oraz art. 612 k.p.), co powoduje, że pracodawcy nie przysługują żadne inne roszczenia odszkodowawcze, w tym dochodzone na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 300 k.p.). Brak jest więc podstaw prawnych do stosowania poręczeń cywilnych w postaci weksli gwarancyjnych in blanco, skoro o odszkodowaniu z art. 611 k.p. orzeka sąd pracy jedynie w razie udowodnienia przez pracodawcę poniesionej szkody oraz jej wysokości, która w żadnym razie nie może przekroczyć wynikającego z art. 612 § 1 k.p. górnego limitu obowiązku odszkodowawczego (nie może on przewyższać wynagrodzenia pracownika za okres wypowiedzenia, a w przypadku rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas określony lub na czas wykonywania określonej pracy - wynagrodzenia za okres 2 tygodni).

Należy wskazać, że zobowiązanie wekslowe ma charakter abstrakcyjny i w szczególności dochodzenie należności z weksla in blanco może się opierać wyłącznie na fakcie jego podpisania, bez wskazania kwoty, na jaką weksel ten może zostać przez pracodawcę wypełniony. Odwrócona jest więc zasada odpowiedzialności pracownika przewidziana w stosunkach pracy, która w przypadku odpowiedzialności materialnej pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy oparta jest na zasadzie winy (art. 114 k.p.). Rozłożenie ciężaru dowodu w Prawie wekslowym i Kodeksie pracy jest odmienne. W przypadku odpowiedzialności materialnej na zasadach ogólnych to pracodawca musi udowodnić pracownikowi zawinione niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania (art. 116 k.p.).

Okres przedawnienia, o którym była mowa powyżej, w przypadku roszczeń ze stosunku prawa pracy zabezpieczonych wekslem jest, co do zasady, dłuższy niż jednoroczny okres przedawnienia przewidziany w Kodeksie pracy.

Ze względu na swój abstrakcyjny charakter zobowiązanie odzwierciedlone w wekslu ma własny byt prawny, niezależny od rzeczywistej relacji prawnej między wierzycielem wekslowym a dłużnikiem wekslowym. Istnienie zobowiązania wekslowego nie jest zatem uzależnione od przyczyny wystawienia weksla. W przypadku weksla in blanco do powstania skutecznego zobowiązania wekslowego wystawcy weksla nie jest również konieczne zawarcie między pracownikiem a pracodawcą deklaracji wekslowej.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Uprawnienia rodzicielskie
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
    nie ma takiej możliwości
    3
    6
    9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Działalność socjalna. Wczasy pod gruszą – dofinansowanie do wypoczynku ze środków ZFŚS to najpopularniejsze świadczenie socjalne

    Wczasy pod gruszą to jedna z form działalności socjalnej. Polega na dofinansowaniu wypoczynku pracowników ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Wczasy pod gruszą powinny być wsparciem dla pracowników w gorszej sytuacji materialnej.

    Separacja jak rozwód - nie otrzymasz odprawy po zmarłym małżonku

    Czym jest separacja? Jakie są skutki majątkowe separacji? Kto ma prawo do odprawy po śmierci pracownika? Czy mając separację należy się odprawa po zmarłym małżonku? Ile wynosi odprawa pośmiertna?

    Waloryzacja emerytur 2024 – tabela netto

    Waloryzacja emerytur od 1 marca 2024 roku - o ile procent wzrosną emerytury? Kiedy będzie wypłata pierwszych wyższych emerytur? Tabela przedstawia podwyżki emerytur od 1 marca 2024 roku. Ile wynoszą kwoty netto emerytur po waloryzacji?

    Mama 4+ czyli emerytura matczyna w 2024 roku [WYWIAD]

    Mama 4 plus w 2024 roku - to już 5 lat funkcjonowania świadczenia w Polsce. Czy w tym czasie zmieniły się przepisy? Jakie warunki należy spełnić, aby otrzymać RSU? Ile wynosi rodzicielskie świadczenie uzupełniające do końca lutego, a ile od 1 marca 2024 roku? Jakie dokumenty dołączyć do wniosku? Czy na emeryturze matczynej można pracować? Czy ojcowie pobierają emeryturę matczyną? Na te i inne pytania odpowiada rzecznik ZUS województwa dolnośląskiego Iwoną Kowalską-Matis

    REKLAMA

    Nie możesz pójść do ZUS i załatwić sprawy? Możesz wysłać pełnomocnika. Trzeba tylko wypełnić formularz ZUS PEL

    Za pomocą formularza ZUS PEL klienci Zakładu Ubezpieczeń Społecznych mogą udzielić pełnomocnictwa do załatwiania swoich spraw. Formularz można pobrać ze strony internetowej www.zus.pl lub z PUE ZUS. Druk jest także dostępny w każdej placówce ZUS.

    W styczniu 2024 r. wzrosło bezrobocie w Polsce! Czy to jest wzrost sezonowy?

    Wzrosło bezrobocie w Polsce. W styczniu stopa bezrobocia wyniosła 5,4%. W grudniu 2023 r. bezrobocie wynosiło 5,1%, a w listopadzie 5,0%.

    W całej UE około 11 mln osób zatrudnionych jest w ramach platform internetowych. Trwa kampania BHP w cyfrowym świecie pracy

    W całej UE około 11 mln osób zatrudnionych jest w ramach platform internetowych. To zarządzanie pracą przez sztuczną inteligencję może mieć ogromny wpływ na jakość świadczonej pracy, jej ilość jak i utratę. Świat pracy i rynek się zmieniają - ale w tym wszystkim najważniejszy jest człowiek, nie kapitał. Konieczne jest więc budowanie wiedzy, doświadczenia i zaufania przez informowanie pracowników i zasięganie ich opinii oraz umożliwienie im udziału w projektowaniu i wdrażaniu technologii i systemów cyfrowych w nowej postindustrialnej erze pracy. „Bezpieczeństwo i zdrowie w pracy dotyczy każdego. Jest dobre dla ciebie. Dobre dla firmy” – tak głosi kampania „Bezpieczeństwo pracy w świecie cyfrowym”, która jest prowadzona w latach 2023-2025. Kampania odbywa się w ramach projektu Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy.

    Ukraińcy będą przebywać legalnie w Polsce do 30 czerwca 2024 r. Weszła w życie nowelizacja ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy

    Pobyt w Polsce obywateli Ukrainy, którzy przybyli w związku z wojną prowadzoną w tym kraju będzie uznawany za legalny do 30 czerwca 2024 r. To zmiana, jaką wprowadziła nowelizacja ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Nowelizacja obowiązuje od 22 lutego. 

    REKLAMA

    Nie na każdej uczelni podwyżki o 30%. Na publicznej adiunkt zarabia 6840 zł a na niepublicznej często otrzymuje tylko minimalną krajową 4242 zł!

    Nawet ponad 2500 zł może wynosić różnica w zarobkach doktora, który jest zatrudniony na stanowisku adiunkta na uczelni niepublicznej, w stosunku do doktora - adiunkta, który jest zatrudniony na uczelni publicznej i po podwyżkach zarabia minimalnie 6840 zł. Mało kto wie, że podwyżki wynagrodzeń na uczelniach o 30% nie dotyczą uczelni niepublicznych. Wyższe wynagrodzenie, zgodnie z nowym rozporządzeniem otrzymują tylko pracownicy uczelni publicznych. 

    23 lutego Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją. Czym jest depresja?

    W dniu 23 lutego przypada Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją. Depresję można i powinno się leczyć. Wiele polskich pracowników zmaga się jednak z problem zwolnienia lekarskiego i uznania depresji za chorobę zawodową - bo takową ona nie jest. 

    REKLAMA