Kategorie

Polecenia i decyzje ustne w czasie kontroli inspekcji pracy

Sebastian Kowalski
W przypadkach wskazanych w ustawie inspektor pracy może posłużyć się poleceniem ustnym. Musi jednak liczyć się z tym, że – w odróżnieniu od decyzji ustnej – nie podlega ono egzekucji administracyjnej.

Polecenie ustne państwowego inspektora pracy to jedna z najnowszych form reakcji na naruszenie przepisów prawa pracy stwierdzone w czasie kontroli. Zostało wprowadzone do systemu prawa ustawą o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie 8 sierpnia 2011 r. Intencją ustawodawcy jest w tym wypadku odformalizowanie pracy inspektora i ograniczenie konieczności sporządzania dokumentacji w sprawach niewielkiej wagi. Instytucja polecenia ustnego powinna być zatem często stosowana w praktyce.

Przesłanki i treść polecenia

W ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy (zwanej dalej ustawą o PIP) nie zawarto definicji polecenia ustnego. Poprzestano na sformułowaniu, że w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia właściwe organy PIP są uprawnione do wydania polecenia, w przypadku zaistnienia innych naruszeń niż wymienione w ustawie jako te kwalifikujące się do wydania decyzji administracyjnej w formie nakazu (art. 11 ustawy o PIP). Chodzi zatem o takie naruszenia przepisów prawa pracy, które inspektor pracy uzna za naruszenia mniejszej wagi. Oczywiście nie sposób ustalić katalogu tego typu naruszeń. Jednak uzasadnione wydaje się postulowanie, aby polecenia ustne stosować przede wszystkim w przypadku ujawnienia naruszeń przepisów lub zasad bhp, które nie niosą za sobą bezpośrednich zagrożeń dla życia i zdrowia osób przebywających w miejscu ujawnienia naruszenia ani dla środowiska lub wartościowego mienia.

Czytaj także: Kontrola wypłaty wynagrodzeń - uprawnienia inspekcji >>

Przykład

Przeprowadzając kontrolę na terenie budowy prowadzonej przez D. sp. z o.o., inspektor pracy stwierdził, że na budowie jednocześnie pracuje 30 osób: 21 pracowników tej spółki, 6 osób świadczących pracę na rzecz tej spółki na podstawie umowy o dzieło i 3 podwykonawców prowadzących indywidualną działalność gospodarczą, świadczących usługi dla ww. spółki. Około godziny 10.00 niemal wszystkie te osoby w ramach 30-minutowej przerwy posilały się w prowizorycznej jadalni, w której znajdowały się też ławki i szafki umożliwiające przebranie się w strój roboczy. Inspektor pracy stwierdził, że taka sytuacja narusza § 31 ust. 1 rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych i wydał polecenie ustne bezzwłocznego oddzielenia szatni od jadalni ścianą działową albo przeniesienia jadalni do innego pomieszczenia na terenie placu budowy.

Celem wydania polecenia jest bezzwłoczne usunięcie stwierdzonego naruszenia przepisów prawa lub wyciągnięcie konsekwencji w stosunku do osób winnych naruszenia. Jeżeli uzyskanie tego celu nie jest możliwe, to mimo niewielkiej wagi stwierdzonego naruszenia przepisów prawa inspektor pracy nie powinien wydawać polecenia ustnego.

Polecenie może być wydane wyłącznie w wyniku ustaleń dokonanych w toku kontroli przez właściwego inspektora pracy (art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy o PIP). Jest ono wydawane w formie ustnej, a jego wydanie jest odnotowywane w protokole pokontrolnym. Z uwagi na ustny charakter polecenia, może być ono skierowane wyłącznie do pracodawcy (jeśli jest osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą) lub do osoby reprezentującej pracodawcę (w każdym przypadku).


Sytuacja pracodawcy po wydaniu polecenia

Polecenia ustne nie są decyzjami administracyjnymi. Oznacza to, że nie przysługuje od nich środek zaskarżenia i w zasadzie nie powodują one żadnego obowiązku po stronie pracodawcy, którego niewykonanie byłoby zagrożone jakąś sankcją administracyjną lub egzekucją administracyjną. Nie stwarzają one też uprawnień po stronie pracowników. Skoro polecenia ustne nie mają charakteru władczego, to pracodawca nie musi się im podporządkować.

WAŻNE!

Pracodawca ma jedynie obowiązek zawiadomienia odpowiedniego organu PIP o terminie i sposobie realizacji poleceń ustnych.

Ustawodawca nie wskazał żadnych negatywnych skutków dla kontrolowanego, do którego kierowane jest polecenie ustne, jeżeli ten nie wykona polecenia lub nie zawiadomi PIP o jego wykonaniu. Należy jednak wziąć pod uwagę, że choć podmiot kontrolowany, nie respektując polecenia, nie naraża się przez to na jakąkolwiek sankcję administracyjną lub karną, musi liczyć się z tym, że podczas kolejnej kontroli i ujawnienia naruszeń prawa pracy może być już surowiej potraktowany przez kontrolującego. Inspektorzy pracy zawsze mogą bowiem sprawdzić, w jaki sposób zrealizowano uprzednie polecenia inspektora, gdyż informację o terminach ich realizacji umieszcza się w protokole pokontrolnym (art. 31 ust. 2 pkt 10 ustawy o PIP).

Czytaj także: Ważne dla pracodawcy zmiany w ustawie o PIP >>

Decyzje ustne

W ustawie przewidziano również możliwość wydawania przez inspektorów pracy w formie ustnej decyzji administracyjnych, które trzeba odróżnić od poleceń.

W razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia właściwe organy PIP mogą wydać decyzje w formie ustnej nakazujące:

  • usunięcie stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie w przypadku, gdy naruszenie dotyczy przepisów i zasad bhp,
  • wstrzymanie prac lub działalności, gdy naruszenie powoduje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia pracowników lub innych osób wykonujących te prace lub prowadzących działalność; skierowanie do innych prac pracowników lub innych osób dopuszczonych do pracy wbrew obowiązującym przepisom przy pracach wzbronionych, szkodliwych lub niebezpiecznych albo pracowników lub innych osób dopuszczonych do pracy przy pracach niebezpiecznych, jeżeli pracownicy ci lub osoby nie posiadają odpowiednich kwalifikacji,
  • wstrzymanie eksploatacji maszyn i urządzeń, jeśli ich eksploatacja powoduje bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi,
  • zakazanie wykonywania pracy lub prowadzenia działalności w miejscach, w których stan warunków pracy stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi (art. 34 ust. 1a w zw. z art. 11 pkt 1–4 ustawy o PIP).

Jakkolwiek tego typu decyzje są wydawane w tej samej formie co polecenia, to jednak są aktami administracyjnymi o zupełnie innym znaczeniu i podlegają egzekucji administracyjnej, a w przypadkach wskazanych w ustawie – natychmiastowemu wykonaniu.

Podstawa prawna:

  • art. 11, 31, 33–35 ustawy z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (DzU nr 89, poz. 589 ze zm.),
  • art. 1 ustawy z 9 czerwca 2011 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (DzU nr 142, poz. 829),
  • § 31 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (DzU nr 47, poz. 401).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.