Kategorie

Polecenia i decyzje ustne w czasie kontroli inspekcji pracy

Sebastian Kowalski
W przypadkach wskazanych w ustawie inspektor pracy może posłużyć się poleceniem ustnym. Musi jednak liczyć się z tym, że – w odróżnieniu od decyzji ustnej – nie podlega ono egzekucji administracyjnej.

Polecenie ustne państwowego inspektora pracy to jedna z najnowszych form reakcji na naruszenie przepisów prawa pracy stwierdzone w czasie kontroli. Zostało wprowadzone do systemu prawa ustawą o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie 8 sierpnia 2011 r. Intencją ustawodawcy jest w tym wypadku odformalizowanie pracy inspektora i ograniczenie konieczności sporządzania dokumentacji w sprawach niewielkiej wagi. Instytucja polecenia ustnego powinna być zatem często stosowana w praktyce.

Przesłanki i treść polecenia

W ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy (zwanej dalej ustawą o PIP) nie zawarto definicji polecenia ustnego. Poprzestano na sformułowaniu, że w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia właściwe organy PIP są uprawnione do wydania polecenia, w przypadku zaistnienia innych naruszeń niż wymienione w ustawie jako te kwalifikujące się do wydania decyzji administracyjnej w formie nakazu (art. 11 ustawy o PIP). Chodzi zatem o takie naruszenia przepisów prawa pracy, które inspektor pracy uzna za naruszenia mniejszej wagi. Oczywiście nie sposób ustalić katalogu tego typu naruszeń. Jednak uzasadnione wydaje się postulowanie, aby polecenia ustne stosować przede wszystkim w przypadku ujawnienia naruszeń przepisów lub zasad bhp, które nie niosą za sobą bezpośrednich zagrożeń dla życia i zdrowia osób przebywających w miejscu ujawnienia naruszenia ani dla środowiska lub wartościowego mienia.

Czytaj także: Kontrola wypłaty wynagrodzeń - uprawnienia inspekcji >>

Przykład

Reklama

Przeprowadzając kontrolę na terenie budowy prowadzonej przez D. sp. z o.o., inspektor pracy stwierdził, że na budowie jednocześnie pracuje 30 osób: 21 pracowników tej spółki, 6 osób świadczących pracę na rzecz tej spółki na podstawie umowy o dzieło i 3 podwykonawców prowadzących indywidualną działalność gospodarczą, świadczących usługi dla ww. spółki. Około godziny 10.00 niemal wszystkie te osoby w ramach 30-minutowej przerwy posilały się w prowizorycznej jadalni, w której znajdowały się też ławki i szafki umożliwiające przebranie się w strój roboczy. Inspektor pracy stwierdził, że taka sytuacja narusza § 31 ust. 1 rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych i wydał polecenie ustne bezzwłocznego oddzielenia szatni od jadalni ścianą działową albo przeniesienia jadalni do innego pomieszczenia na terenie placu budowy.

Celem wydania polecenia jest bezzwłoczne usunięcie stwierdzonego naruszenia przepisów prawa lub wyciągnięcie konsekwencji w stosunku do osób winnych naruszenia. Jeżeli uzyskanie tego celu nie jest możliwe, to mimo niewielkiej wagi stwierdzonego naruszenia przepisów prawa inspektor pracy nie powinien wydawać polecenia ustnego.

Polecenie może być wydane wyłącznie w wyniku ustaleń dokonanych w toku kontroli przez właściwego inspektora pracy (art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy o PIP). Jest ono wydawane w formie ustnej, a jego wydanie jest odnotowywane w protokole pokontrolnym. Z uwagi na ustny charakter polecenia, może być ono skierowane wyłącznie do pracodawcy (jeśli jest osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą) lub do osoby reprezentującej pracodawcę (w każdym przypadku).


Sytuacja pracodawcy po wydaniu polecenia

Polecenia ustne nie są decyzjami administracyjnymi. Oznacza to, że nie przysługuje od nich środek zaskarżenia i w zasadzie nie powodują one żadnego obowiązku po stronie pracodawcy, którego niewykonanie byłoby zagrożone jakąś sankcją administracyjną lub egzekucją administracyjną. Nie stwarzają one też uprawnień po stronie pracowników. Skoro polecenia ustne nie mają charakteru władczego, to pracodawca nie musi się im podporządkować.

WAŻNE!

Pracodawca ma jedynie obowiązek zawiadomienia odpowiedniego organu PIP o terminie i sposobie realizacji poleceń ustnych.

Ustawodawca nie wskazał żadnych negatywnych skutków dla kontrolowanego, do którego kierowane jest polecenie ustne, jeżeli ten nie wykona polecenia lub nie zawiadomi PIP o jego wykonaniu. Należy jednak wziąć pod uwagę, że choć podmiot kontrolowany, nie respektując polecenia, nie naraża się przez to na jakąkolwiek sankcję administracyjną lub karną, musi liczyć się z tym, że podczas kolejnej kontroli i ujawnienia naruszeń prawa pracy może być już surowiej potraktowany przez kontrolującego. Inspektorzy pracy zawsze mogą bowiem sprawdzić, w jaki sposób zrealizowano uprzednie polecenia inspektora, gdyż informację o terminach ich realizacji umieszcza się w protokole pokontrolnym (art. 31 ust. 2 pkt 10 ustawy o PIP).

Czytaj także: Ważne dla pracodawcy zmiany w ustawie o PIP >>

Decyzje ustne

W ustawie przewidziano również możliwość wydawania przez inspektorów pracy w formie ustnej decyzji administracyjnych, które trzeba odróżnić od poleceń.

W razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia właściwe organy PIP mogą wydać decyzje w formie ustnej nakazujące:

  • usunięcie stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie w przypadku, gdy naruszenie dotyczy przepisów i zasad bhp,
  • wstrzymanie prac lub działalności, gdy naruszenie powoduje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia pracowników lub innych osób wykonujących te prace lub prowadzących działalność; skierowanie do innych prac pracowników lub innych osób dopuszczonych do pracy wbrew obowiązującym przepisom przy pracach wzbronionych, szkodliwych lub niebezpiecznych albo pracowników lub innych osób dopuszczonych do pracy przy pracach niebezpiecznych, jeżeli pracownicy ci lub osoby nie posiadają odpowiednich kwalifikacji,
  • wstrzymanie eksploatacji maszyn i urządzeń, jeśli ich eksploatacja powoduje bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi,
  • zakazanie wykonywania pracy lub prowadzenia działalności w miejscach, w których stan warunków pracy stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi (art. 34 ust. 1a w zw. z art. 11 pkt 1–4 ustawy o PIP).

Jakkolwiek tego typu decyzje są wydawane w tej samej formie co polecenia, to jednak są aktami administracyjnymi o zupełnie innym znaczeniu i podlegają egzekucji administracyjnej, a w przypadkach wskazanych w ustawie – natychmiastowemu wykonaniu.

Podstawa prawna:

  • art. 11, 31, 33–35 ustawy z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (DzU nr 89, poz. 589 ze zm.),
  • art. 1 ustawy z 9 czerwca 2011 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (DzU nr 142, poz. 829),
  • § 31 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (DzU nr 47, poz. 401).
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r.

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r. - ile wynosi Mindestlohn? Ile wynosi netto?

    Urlop rodzinny na opiekę nad rodzicami lub wnukami

    Urlop rodzinny - 12 miesięczny urlop na opiekę nad chorymi rodzicami bądź wnukami dla babci lub dziadka to nowa propozycja urlopu. Czy będzie wprowadzony do Kodeksu pracy?

    Składka zdrowotna - Nowy Ład

    Składka zdrowotna a Nowy Ład - jaka zmiana w naliczaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne została przewidziana od 2022 r.?

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika przewidziana jest w projekcie ustawy o zmianie ustawy kodeksowej. Jaka miałaby być nowa definicja pracownika?

    Jedna płaca minimalna dla całego kraju to złe rozwiązanie?

    Płaca minimalna - jedna kwota dla całego kraju to złe rozwiązanie? Przedsiębiorcy proponują wprowadzenie minimalnego wynagrodzenia za pracę na poziomie 50% średniej płacy w danym regionie.

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Czego dotyczy? Kto na niej skorzysta?

    Składka zdrowotna 2021 – działalność gospodarcza

    Składka zdrowotna w 2021 r. a działalność gospodarcza - ile wynosi wysokość składki zdrowotnej? Jak Nowy Ład wpłynie na wysokość składki zdrowotnej?

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - wzór

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - pobierz wzór druku. Jak rozwiązać umowę zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy? W jakiej formie dokonać porozumienia?

    Czy można zwolnić pracownika z powodu braku szczepienia?

    Zwolnienie niezaszczepionego pracownika - czy prawo pracy pozwala na rozwiązanie umowy z pracownikiem, który nie zaszczepił się przeciwko COVID-19?

    Kiedy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną?

    Odpowiedzialność materialna pracownika - pracownik ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych i za mienie powierzone w ramach dodatkowej umowy.

    Składki KRUS III kwartał 2021

    Składki KRUS w III kwartale 2021 r. - ile wynoszą rolnicze składki wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r.

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r. - takie rozwiązanie proponuje Senat. Sprawdź, ile wzrośnie wynagrodzenie lekarzy, pielęgniarek, położnych i innych pracowników medycznych.

    Ile osób w Polsce pracuje zdalnie? [GUS]

    Praca zdalna - ile osób w Polsce pracuje zdalnie? Gdzie najwięcej osób pracuje z domu?

    Płaca minimalna - średnie wynagrodzenie w powiecie

    Płaca minimalna będzie zależała od powiatu? Proponuje się, aby wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę wynosiła tyle, ile średnie wynagrodzenie w powiecie.

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w 2021 r.?

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w III kwartale 2021 r.? Znamy nowy wskaźnik waloryzacji podstawy wymiaru zasiłku chorobowego.

    Powrót do pracy stacjonarnej czy praca zdalna?

    Powrót do pracy stacjonarnej - czy Polacy chcą wracać do biur? Czy praca zdalna zostanie? Jakie wyzwania stoją przed pracodawcami i pracownikami?

    12 czerwca - Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci

    Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci przypada na 12 czerwca. Pandemia COVID-19 wpłynęła negatywnie na to zjawisko.

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją już funkcjonuje

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Jakie kwestie reguluje?

    Odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - wszystko, co musisz wiedzieć

    Jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - komu i kiedy przysługuje? Kto je wypłaca? Jak odwołać się od decyzji ZUS?

    PPK: stan oszczędności można sprawdzać na bieżąco

    PPK - stan oszczędności na swoim rachunku w PPK można sprawdzać na bieżąco. Jak to zrobić?

    Nowy Ład – kalkulator wynagrodzeń 2022

    Nowy Ład - kalkulator wynagrodzeń w 2022 r. pozwala obliczyć wysokość wynagrodzeń dla umów o pracę. Jak Nowy Ład wpływa na wysokość płacy minimalnej w 2022 r.? Wyższa kwota wolna od podatku powoduje brak podatku przy minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Ile wyniesie najniższa krajowa?

    Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r.

    Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r. - to rozwiązanie dla wszystkich medyków. Co ze wzrostem wynagrodzeń do 2027 r.?

    Przedłużenie kadencji organów związków zawodowych

    Przedłużenie kadencji organów statutowych związków zawodowych, organizacji przedsiębiorców i społecznych inspektorów pracy przewiduje projekt nowelizacji ustawy covidowej.

    Bezrobocie w maju 2021 r. najniższe w UE

    Bezrobocie w maju 2021 r. - ile wyniosła szacowana stopa bezrobocia rejestrowanego? Czy Polska ma najniższe bezrobocie w UE?

    Doradca podatkowy - zarobki 2021

    Doradca podatkowy - jakie są zarobki w 2021 r.? Gdzie zarabia się najlepiej? Jak zrobić szybką karierę w podatkach? Oto kilka wskazówek.