Kategorie

Kontrola wypłaty wynagrodzeń - uprawnienia inspekcji

Beata Naróg
Usługi i Doradztwo Kadrowe. Szkolenia
Inspektorzy pracy mogą kontrolować prawidłowość wypłaty wynagrodzeń także byłych pracowników. W tym przypadku dodatkowo skontrolowany zostanie termin wypłaty np. odprawy emerytalno-rentowej oraz ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy.

Zgodnie z przedstawionym przez PIP planem kontrola wynagrodzeń będzie jedną z priorytetowych w bieżącym roku. Inspektorzy sprawdzą dokumentację związaną z wypłatą wynagrodzeń oraz prawidłowość ustalania ich wysokości. Przedmiotem kontroli będzie również ustalenie, czy pracownik otrzymał należne świadczenia, a także czy nie został bezpodstawnie ich pozbawiony.

Jakie dokumenty sprawdzi inspektor

Ustalenie należnego wynagrodzenia nie będzie możliwe bez przepisów wewnątrzzakładowych (układu zbiorowego pracy, regulaminu wynagradzania) i treści umowy o pracę.

A zatem w trakcie kontroli inspektor pracy zażąda przedłożenia:

  • przepisów wewnątrzzakładowych (układu zbiorowego pracy lub regulaminu wynagradzania),
  • umów o pracę oraz informacji o warunkach zatrudnienia.
Reklama

Pracodawcy, zatrudniający mniej niż 20 pracowników nieobjętych układem zbiorowym pracy, warunki wynagradzania pracowników i inne świadczenia ze stosunku pracy (np. premie, dodatki stażowe, nagrody jubileuszowe) oraz zasady przyznawania tych świadczeń określają w umowach o pracę.

Ważnym dokumentem w tym przypadku będzie również informacja o warunkach zatrudnienia, w której powinny znaleźć się zapisy o porze nocnej, miejscu, terminie i czasie wypłaty wynagrodzenia za pracę.

Zapoznając się z przepisami wewnątrzzakładowymi (układami, regulaminami), inspektor sprawdzi ich aktualność w odniesieniu do obowiązujących przepisów prawa pracy, a przede wszystkim skontroluje, czy nie przewidują one rozwiązań mniej korzystnych dla pracownika niż przepisy powszechnie obowiązujące.

Oprócz przepisów wewnątrzzakładowych przedmiotem kontroli będą akta osobowe pracowników, a przede wszystkim umowa o pracę oraz dokumenty zmieniające jej treść (porozumienia, wypowiedzenia zmieniające warunki pracy i płacy).

W przypadku gdy wprowadzane układem zbiorowym lub regulaminem wynagradzania postanowienia dotyczące wynagrodzeń będą mniej korzystne niż dotychczasowe, wówczas konieczne jest wprowadzenie odpowiednich zmian do umowy o pracę w drodze wypowiedzenia zmieniającego lub porozumienia. Postanowienia korzystniejsze zawarte w ww. przepisach stosuje się z dniem wejścia ich w życie.

Kolejne dokumenty, które trzeba będzie przedłożyć inspektorowi pracy, to imienna karta wynagrodzeń, lista płac oraz ewidencja czasu pracy.

Terminowość i prawidłowość wypłaty wynagrodzeń i innych świadczeń

Jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy jest terminowe wypłacanie wygrodzenia za pracę. Inspektor w trakcie kontroli sprawdzi, czy pracownicy otrzymują je w ustalonych terminach.

Termin wypłaty ustala pracodawca, przy czym przepisy Kodeksu pracy wskazują datę graniczną. Najpóźniej wynagrodzenie powinno być wypłacone do 10. dnia następnego miesiąca kalendarzowego.

WAŻNE!

W regulacjach wewnątrzzakładowych należy wskazać konkretną datę wypłaty wynagrodzenia, np. wynagrodzenie wypłacane jest ostatniego dnia miesiąca kalendarzowego, 5. lub 10. dnia następnego miesiąca kalendarzowego.

Wynagrodzenie powinno być wypłacane co najmniej raz w miesiącu i w stałym, z góry ustalonym terminie.

Trzeba również pamiętać, że o terminowości wypłaty wynagrodzenia decyduje to, czy dzień ustalony jako dzień wypłaty jest dniem wolnym od pracy (np. niedziela, święto, dzień wolny w celu zachowania przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy). Jeżeli zajdzie taka sytuacja, że termin wypłaty przypadnie na dzień wolny, pracownik powinien otrzymać wynagrodzenie w dniu poprzedzającym.


Reklama

Coraz częściej mimo kodeksowej zasady, że wynagrodzenie wypłacane jest w gotówce do rąk pracownika, pracodawcy stosują zasadę przelewania wynagrodzeń na konta bankowe pracowników. Taka forma jest również dopuszczalna, ale musi być przewidziana przepisami układu zbiorowego pracy. Natomiast u pracodawców, u których nie obowiązuje układ lub też obowiązujący układ nie reguluje kwestii sposobu wypłaty wynagrodzenia za pracę, należy uzyskać zgodę pracownika na dokonywanie wypłat w formie przelewu (taką zgodą może być np. wniosek pracownika o przelewanie jego wynagrodzenia na wskazane przez niego konto bankowe).

Pracodawcy, którzy wypłacają świadczenia za okresy dłuższe niż miesiąc (np. premie kwartalne, półroczne, roczne), powinni również pamiętać, że w regulaminie wynagradzania muszą wskazać terminy wypłat tych świadczeń.

Inspektorzy mogą również kontrolować wypłaty zwolnionych pracowników. Trzeba pamiętać, że w takim przypadku wypłata wynagrodzenia oraz ewentualnie innych świadczeń (np. odprawy emerytalno-rentowej, tzw. odprawy ekonomicznej oraz ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy) powinna nastąpić w dniu rozwiązania stosunku pracy.

Wysokość wynagrodzenia

Oprócz tego, czy spełnione są wymogi formalne związane z wypłatą wynagrodzenia, inspektorzy sprawdzą prawidłowość naliczonego wynagrodzenia w odniesieniu do postanowień przepisów wewnątrzzakładowych, umów o pracę oraz faktycznie przepracowanych przez pracownika godzin pracy i ewentualnych absencji.

Inspektorzy sprawdzą w szczególności:

  • czy pracownik otrzymuje je w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę (proporcjonalnie do wymiaru etatu),
  • czy prawidłowo są ustalane i wypłacane inne składniki wynagrodzenia przysługujące na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących (np. dodatki za pracę w porze nocnej, wynagrodzenie i dodatki za godziny nadliczbowe) lub składniki przysługujące na podstawie przepisów wewnątrzzakładowych (np. premie, dodatki stażowe).

Oprócz wynagrodzenia za pracę wykonaną inspektorzy skontrolują również prawidłowość ustalonego wynagrodzenia za okresy nieświadczenia pracy, np. wynagrodzenia chorobowego, za czas urlopu wypoczynkowego czy za przestój.

Kontroli będzie również podlegała prawidłowość dokonywanych potrąceń z wynagrodzenia – zarówno pod kątem merytorycznym, czyli czy zostały one dokonane w granicach określonych przepisami Kodeksu pracy, jak i pod kątem formalnym, tzn. czy na potrącenia dobrowolne została uzyskana zgoda pracownika.

Kontrola innych świadczeń

Przedmiotem kontroli mogą być również objęte inne świadczenia, np. wypłata należności z tytułu podróży służbowych, ekwiwalentu za pranie odzieży roboczej, ekwiwalentu za używanie własnej odzieży przez pracownika, wypłata świadczeń urlopowych przez pracodawców zatrudniających mniej niż 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty, a także świadczenia zasądzone prawomocnym orzeczeniem sądowym.

Inspektorzy sprawdzą również poprawność naliczenia odpraw emerytalno-rentowych oraz tzw. odpraw ekonomicznych, odszkodowań za skrócony okres wypowiedzenia umowy o pracę.

Podstawa prawna:

  • art. 29 § 3, art. 771, 772, art. 85 § 1, art. 87, 871, 88, 149, 24113 Kodeksu pracy.
Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Praca w Niemczech bez znajomości języka

    Praca w Niemczech bez znajomości języka jest możliwa. Pracodawcy w dużych niemieckich miastach zatrudniają wykwalifikowanych pracowników z zagranicy.

    Elektroniczny wniosek urlopowy a przepisy prawne

    Elektroniczny wniosek urlopowy - czy jest zgodny z przepisami prawnymi? Czy wniosek o urlop musi być składany w formie papierowej? Co na to Kodeks pracy?

    Wyłączenie winy pracownika w naruszeniu obowiązków

    Wyłączenie winy pracownika. Zgodnie z wykładnią dominującą w nauce oraz orzecznictwie prawa pracy rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika, o którym mowa w art. 52 §1 pkt 1) kp jest zasadne, jeżeli pracownik naruszy swoje podstawowe obowiązki pracownicze i można mu przypisać winę „ciężką" w postaci winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa oraz gdy jednocześnie to naruszenie stanowi jednocześnie poważnie zagrożenie lub naruszenie interesów pracodawcy. Ponieważ Kodeks pracy nie zawiera przepisów precyzujących rozumienie winy pracownika, w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie jakie przesłanki i w jakich okolicznościach mogą wyłączyć winę pracowniczą, zwrócić należy się do nauki prawa pracy i orzecznictwa Sądu Najwyższego. Warto zatem przybliżyć niektóre z przesłanek mogących uzasadnić wyłączenie winy pracownika, co w rezultacie oznaczać może bezzasadność dyscyplinarnego rozwiązania umowy o pracę.

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przy dwóch umowach o pracę?

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przysługuje pracownikowi zatrudnionemu na dwóch umowach o pracę? Jak wyliczyć liczbę dni wolnych?

    Ubiór do pracy - opinia Polaków

    Ubiór do pracy - jak Polacy chcą ubierać się do wykonywania codziennych obowiązków służbowych?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - umowa o dzieło 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów o dzieło - czy Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto w 2022 r.?

    PIP przeprowadzi kontrolę bez zapowiedzi

    Kontrola PIP już niedługo będzie mogła odbyć się bez zapowiedzi. Przewidziano to w nowelizacji ustawy Prawo przedsiębiorców.

    Lodołamacze 2021 - zgłoszenia do 15 sierpnia!

    Lodołamacze 2021 - zapraszamy do udziału w 16 edycji konkursu! Patronem medialnym wydarzenia jest portal Infor.pl.

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.