Kategorie

Ważne dla pracodawcy zmiany w ustawie o PIP

Sebastian Kowalski
W razie stwierdzenia naruszenia prawa pracodawcy mogą liczyć, w szczególnych przypadkach, na odstąpienie przez inspektora pracy od zastosowania przysługujących mu środków prawnych a przy „lżejszych” przewinieniach na wydanie tzw. polecenia ustnego. Takie zmiany w ustawie o PIP wprowadzono w wyniku ostatniej nowelizacji.

8 sierpnia 2011 r. weszły w życie istotne zmiany w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy (zwanej dalej ustawą o PIP). Głównym celem uchwalenia nowelizacji części przepisów poprzednio obowiązujących jest zmiana sposobu wykonywania zadań, prowadzenia kontroli i stosowania środków prawnych przez organy Państwowej Inspekcji Pracy (PIP).

Zmiany w szczególności polegają na:

  • wprowadzeniu form oddziaływania prewencyjnego na pracodawców i przedsiębiorców,
  • odformalizowaniu procedur kontrolnych, w tym dotyczących kontroli legalności zatrudnienia,
  • umożliwieniu organom PIP stosowania zróżnicowanych środków prawnych w reakcji na stwierdzone zagrożenia i naruszenia przepisów.

Konsekwencje wydania nakazu przez inspektora pracy >>

Ustawą nowelizującą wprowadzono zmiany dotyczące także pracowników PIP oraz takie, które usuwają istniejące w ustawie luki prawne lub uściślają treść przepisów, które budziły wątpliwości interpretacyjne. Nie sposób omówić wszystkich zmian wprowadzonych nową ustawą, dlatego poniżej zostały przybliżone najważniejsze z nich z punktu widzenia pracodawcy.

Praca wykonywana w warunkach uciążliwych

Reklama

Inspektorzy pracy mogą podejmować działania w zakresie prowadzenia badań i pomiarów oraz analizowania zagrożeń powodowanych przez czynniki szkodliwe i uciążliwe w środowisku pracy (art. 10 ust. 4 ustawy o PIP). Nowe brzmienie tego przepisu jest dopełnieniem wcześniejszej nowelizacji dokonanej ustawą o emeryturach pomostowych, która nałożyła na PIP obowiązek po pierwsze dokonywania kontroli ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (art. 10 ust.1 pkt 9a ustawy o PIP) i po drugie nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wykreślenia go z ewidencji lub sporządzenia korekty wcześniej dokonanego wpisu w tej ewidencji (art. 11a ustawy o PIP).

W razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy właściwe organy PIP są uprawnione do nakazania wykonania badań i pomiarów czynników szkodliwych i uciążliwych w środowisku pracy w przypadku naruszenia trybu, metod, rodzaju lub częstotliwości wykonania tych badań i pomiarów lub konieczności stwierdzenia wykonywania pracy w szczególnych warunkach (art. 11 ust. 6a ustawy o PIP). Wydanie takiego nakazu następuje w drodze decyzji administracyjnej.


Polecenie

Reklama

Wydaje się, że w praktyce istotne znaczenie będzie miał nowy środek reakcji na naruszenie praw pracownika – polecenie ustne. Na podstawie zmienionego przepisu art. 11 pkt 8 ustawy o PIP inspektor pracy w razie ujawnienia „lżejszego” naruszenia przepisów prawa pracy niekwalifikującego się do wydania nakazu w drodze decyzji administracyjnej jest uprawniony do wydania polecenia zmierzającego do usunięcia tego naruszenia lub wyciągnięcia przez pracodawcę konsekwencji w stosunku do osób winnych naruszenia. Polecenie powinno zmierzać do likwidacji drobnych nieprawidłowości w zakresie prawnej ochrony pracy, które mogą być usunięte w trakcie lub niezwłocznie po zakończeniu kontroli. Treść poleceń wydanych w czasie kontroli wpisuje się do protokołu kontroli wraz z informacją o ich realizacji. Niewątpliwie odformalizuje to pracę inspektora pracy i ograniczy konieczność sporządzania dokumentacji w sprawach niewielkiej wagi.

Podmiot kontrolowany, do którego zostało skierowane polecenie, ma obowiązek informowania odpowiedniego organu PIP o jego realizacji najpóźniej z upływem terminu wskazanego przez inspektora pracy określonego przy wydawaniu polecenia.

Rozszerzenie zakresu kontroli PIP

W wyniku zmiany art. 13 ustawy o PIP rozszerzono krąg podmiotów podlegających kontroli organów Inspekcji. Dotychczas przepis ten wymieniał wśród podmiotów podlegających kontroli w zakresie legalności zatrudnienia jedynie pracodawców oraz przedsiębiorców niebędących pracodawcami, na rzecz których jest świadczona praca przez osoby fizyczne. Tymczasem nie ulega wątpliwości, że niekiedy jest konieczne dokonywanie kontroli legalności zatrudnienia również w tych podmiotach, które nie mają statusu pracodawcy (nie zatrudniają nikogo na podstawie stosunku pracy) ani statusu przedsiębiorcy (nie prowadzą działalności gospodarczej albo mimo prowadzenia tego rodzaju działalności obowiązujące przepisy nie uznają ich za przedsiębiorców), a mimo to powierzają pracę osobom fizycznym (np. fundacje, wspólnoty mieszkaniowe itd.).

Jak uchylić mandat karny nałożony przez inspekcję pracy >>

Obecnie kontroli PIP nadal podlegają pracodawcy, a oprócz nich – w zakresie bhp oraz kontroli legalności zatrudnienia – także:

  • przedsiębiorcy niebędący pracodawcami,
  • inne jednostki organizacyjne,

– na rzecz których jest świadczona praca przez osoby fizyczne, w tym przez osoby wykonujące na własny rachunek działalność gospodarczą, bez względu na podstawę świadczenia tej pracy (art. 13 pkt 1 ustawy o PIP).

Kontrola agencji zatrudnienia

Podczas kontroli dotyczącej przestrzegania warunków prowadzenia agencji zatrudnienia ujawnił się problem niedostosowania uprawnień inspektora pracy do tego typu kontroli. Chodzi tu w szczególności o uprawnienia w zakresie możliwości żądania pisemnych i ustnych informacji w sprawach objętych kontrolą oraz wzywania i przesłuchiwania osób, a także sprawdzania ich tożsamości i żądania oświadczeń. Powyższe uprawnienia ustawa przyznawała inspektorowi jedynie wobec osób, które wykonywały pracę na rzecz podmiotu kontrolowanego oraz w stosunku do osób przebywających na terenie tego podmiotu. Tymczasem specyfika kontroli w agencjach zatrudnienia wymaga uzyskiwania informacji również od osób korzystających z usług agencji i przesłuchiwania ich. Osoby te zazwyczaj nie świadczą pracy na rzecz agencji. Z reguły też nie przebywają na jej terenie w trakcie kontroli. W celu wyeliminowania tego problemu dokonano zmiany brzmienia przepisu art. 23 ust. 1 ustawy o PIP w punktach 3 i 9.

Obecnie również w stosunku do osób korzystających z usług agencji zatrudnienia inspektor pracy ma prawo:

  • żądania pisemnych i ustnych informacji w sprawach objętych kontrolą,
  • wzywania i przesłuchiwania tych osób w związku z przeprowadzaną kontrolą,
  • sprawdzania tożsamości tych osób,
  • przesłuchiwania i żądania oświadczeń w sprawie legalności zatrudnienia lub prowadzenia innej działalności zarobkowej od tychże osób.

Podstawa prawna:

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online na praca.gov.pl

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online. Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii przygotowuje projekt ustawy o zawieraniu i rozliczaniu umów w sposób elektroniczny przez niektórych pracodawców. Ustawa ta ma pozwolić mikroprzedsiębiorcom, rolnikom, a także osobom fizycznym, zatrudniającym pracowników, czy zleceniobiorców, na zawieranie umów o pracę i umów zlecenia według gotowych szablonów na portalu praca.gov.pl. Ten nowy sposób zawierania ww. umów ma być dodatkową opcją dla wspomnianych pracodawców i zleceniodawców. Zawsze będzie można zatrudnić pracownika czy zleceniobiorcę w tradycyjny sposób. Projekt ten ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w III kwartale 2021 r.

    Wypadki przy pracy - I kwartał 2021 [GUS]

    Wypadki przy pracy - GUS podał dane za I kwartał 2021 r. Czy liczba wypadków spadła w porównaniu do roku 2020?

    HR-owca portret własny 2021 [RAPORT]

    HR-owca portret własny 2021 - raport przedstawia jak HRowcy radzili sobie w pandemii, jakie mają zadania, wyzwania i motywacje. Jak oceniają swoją pracę?

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r.

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r. - ile wynosi Mindestlohn? Ile wynosi netto?

    Urlop rodzinny na opiekę nad rodzicami lub wnukami

    Urlop rodzinny - 12 miesięczny urlop na opiekę nad chorymi rodzicami bądź wnukami dla babci lub dziadka to nowa propozycja urlopu. Czy będzie wprowadzony do Kodeksu pracy?

    Składka zdrowotna - Nowy Ład

    Składka zdrowotna a Nowy Ład - jaka zmiana w naliczaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne została przewidziana od 2022 r.?

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika przewidziana jest w projekcie ustawy o zmianie ustawy kodeksowej. Jaka miałaby być nowa definicja pracownika?

    Jedna płaca minimalna dla całego kraju to złe rozwiązanie?

    Płaca minimalna - jedna kwota dla całego kraju to złe rozwiązanie? Przedsiębiorcy proponują wprowadzenie minimalnego wynagrodzenia za pracę na poziomie 50% średniej płacy w danym regionie.

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Czego dotyczy? Kto na niej skorzysta?

    Składka zdrowotna 2021 – działalność gospodarcza

    Składka zdrowotna w 2021 r. a działalność gospodarcza - ile wynosi wysokość składki zdrowotnej? Jak Nowy Ład wpłynie na wysokość składki zdrowotnej?

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - wzór

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - pobierz wzór druku. Jak rozwiązać umowę zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy? W jakiej formie dokonać porozumienia?

    Czy można zwolnić pracownika z powodu braku szczepienia?

    Zwolnienie niezaszczepionego pracownika - czy prawo pracy pozwala na rozwiązanie umowy z pracownikiem, który nie zaszczepił się przeciwko COVID-19?

    Kiedy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną?

    Odpowiedzialność materialna pracownika - pracownik ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych i za mienie powierzone w ramach dodatkowej umowy.

    Składki KRUS III kwartał 2021

    Składki KRUS w III kwartale 2021 r. - ile wynoszą rolnicze składki wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r.

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r. - takie rozwiązanie proponuje Senat. Sprawdź, ile wzrośnie wynagrodzenie lekarzy, pielęgniarek, położnych i innych pracowników medycznych.

    Ile osób w Polsce pracuje zdalnie? [GUS]

    Praca zdalna - ile osób w Polsce pracuje zdalnie? Gdzie najwięcej osób pracuje z domu?

    Płaca minimalna - średnie wynagrodzenie w powiecie

    Płaca minimalna będzie zależała od powiatu? Proponuje się, aby wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę wynosiła tyle, ile średnie wynagrodzenie w powiecie.

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w 2021 r.?

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w III kwartale 2021 r.? Znamy nowy wskaźnik waloryzacji podstawy wymiaru zasiłku chorobowego.

    Powrót do pracy stacjonarnej czy praca zdalna?

    Powrót do pracy stacjonarnej - czy Polacy chcą wracać do biur? Czy praca zdalna zostanie? Jakie wyzwania stoją przed pracodawcami i pracownikami?

    12 czerwca - Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci

    Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci przypada na 12 czerwca. Pandemia COVID-19 wpłynęła negatywnie na to zjawisko.

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją już funkcjonuje

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Jakie kwestie reguluje?