Kategorie

Przejście z renty na emeryturę

Dariusz Noszczak
Prawnik z ponad 10-letnim doświadczeniem, specjalista w dziedzinie prawa ubezpieczeń społecznych, w tym m.in. świadczeń emerytalno-rentowych. Autor wielu publikacji poświęconych tej tematyce, doświadczony wykładowca i szkoleniowiec.
Po ukończeniu powszechnego wieku emerytalnego renciście z urzędu jest przyznawana emerytura. Jeśli jednak zgłosi on wniosek o przyznanie emerytury do końca miesiąca, w którym osiągnie wiek emerytalny, zachowa prawo do renty. Wtedy może wybrać, które świadczenie chce pobierać.

Co do zasady przyznanie emerytury jest uzależnione od zgłoszenia wniosku wraz z niezbędną dokumentacją. Wyjątek stanowią osoby uprawnione do renty z tytułu niezdolności do pracy. Po ukończeniu powszechnego wieku emerytalnego ZUS przyznaje im z urzędu emeryturę, nie czekając na wniosek rencisty na podstawie art. 27a ustawy o emeryturach i rentach z FUS (dla osób urodzonych przed 1 stycznia 1949 r.) oraz art. 24a ww. ustawy (dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r.).

Warunki przyznania emerytury z urzędu

ZUS przyznaje emeryturę z urzędu osobom pobierającym rentę z tytułu niezdolności do pracy przysługującą na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z FUS (zwanej dalej ustawą emerytalną) lub na podstawie przepisów emerytalnych obowiązujących przed wejściem jej w życie (np. ustawy z 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin). Nie jest więc możliwe uzyskanie emerytury w tym trybie przez osoby pobierające np. rentę wypadkową, z tytułu niezdolności do pracy przysługującą na podstawie ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Kiedy ZUS ponownie przeliczy wysokość emerytury >>

Zarówno dla osób urodzonych przed 1 stycznia 1949 r., jak i po 31 grudnia 1948 r., uprawnionych do renty z tytułu niezdolności do pracy przepisy przewidują dwa warunki przyznania emerytury z urzędu.

Pierwszym z nich jest ukończenie powszechnego wieku emerytalnego (60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn). Oznacza to, że emerytura nie zostanie przyznana z urzędu rencistom, którzy ukończyli wiek uprawniający do wcześniejsze emerytury. Drugim warunkiem przyznania emerytury z urzędu jest podleganie przez rencistę ubezpieczeniu społecznemu (przed 1 stycznia 1999 r.) lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym (po 31 grudnia 1998 r.). W odróżnieniu od emerytury przyznawanej „na wniosek” osobom urodzonym przed 1 stycznia 1949 r. (gdzie wymagany jest staż wynoszący co najmniej 15 lat dla kobiety i 20 lat dla mężczyzny) w przypadku emerytury „z urzędu” wystarczy nawet jeden dzień podlegania wskazanym ubezpieczeniom.

Przykłady

Reklama

Ubezpieczona urodzona 15 grudnia 1948 r. była uprawniona do renty z tytułu niezdolności do pracy, z ogólnego stanu zdrowia' przyznanej na podstawie ustawy emerytalnej, a jej siostra bliźniaczka – do renty z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej chorobą zawodową.

Po ukończeniu przez pierwszą z sióstr powszechnego wieku emerytalnego wynoszącego dla kobiet 60 lat ZUS przyznał jej emeryturę z urzędu. Przyznanie uprawnień emerytalnych w tym trybie nie było natomiast możliwe w przypadku drugiej siostry – uprawnionej do renty wypadkowej. Aby uzyskać prawo do emerytury, musiała ona zgłosić wniosek o przyznanie tego świadczenia oraz spełnić warunek posiadania odpowiedniego stażu ubezpieczeniowego.

***

Marian N. od marca 2007 r. był uprawniony do renty z tytułu niezdolności do pracy. 21 sierpnia 2011 r. ukończył 65 lat. Do tego czasu udowodnił tylko 19 lat składkowych i nieskładkowych. Taki staż nie pozwoliłby mu na uzyskanie emerytury w zwykłym trybie, tj. po złożeniu wniosku. W związku z ukończeniem powszechnego wieku emerytalnego ZUS przyznał mu jednak emeryturę z urzędu. Wystarczyło bowiem, że rencista ten podlegał w trakcie swojej kariery zawodowej ubezpieczeniu społecznemu.


Kiedy można zachować uprawnienia do renty

Emerytura przyznawana jest z urzędu zamiast pobieranej dotychczas renty z tytułu niezdolności do pracy. W razie ustalenia uprawnień emerytalnych w tym trybie świadczeniobiorca traci prawo do renty. Może on jednak tego uniknąć, jeśli do końca miesiąca, w którym osiągnął powszechny wiek emerytalny, wystąpi z wnioskiem o emeryturę. W takim przypadku ZUS nie przyznaje emerytury z urzędu, ale rozpatruje zgłoszony wniosek. Jeśli świadczeniobiorca ma stwierdzoną niezdolność do pracy na okres dłuższy niż do osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego, w razie przyznania na jego wniosek emerytury będzie mógł wybrać, które świadczenie chce pobierać.

Przykład

Reklama

Andrzej P. urodzony 18 lipca 1946 r. nabył w 2002 r. na stałe prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. 18 lipca 2011 r. ukończył powszechny wiek emerytalny (65 lat dla mężczyzn). 27 lipca 2011 r. wystąpił do ZUS z wnioskiem o przyznanie emerytury, dołączając dokumenty potwierdzające posiadanie 25 lat składkowych oraz 3-letni okres nieskładkowy.

ZUS przyznał wnioskowane świadczenie, nie odbierając prawa do pobieranej dotychczas renty. Ponieważ okazało się, że jest ona wyższa od przyznanej emerytury, świadczeniobiorca postanowił nadal pobierać rentę.

Ustalenie wysokości emerytury

Sposób obliczenia wysokości emerytury przyznanej z urzędu jest uzależniony od tego, czy świadczenie to przysługuje osobie urodzonej przed 1 stycznia 1949 r., czy też po 31 grudnia 1948 r.

Komu ZUS zawiesi emeryturę >>

W pierwszym przypadku emerytura obliczana jest na tzw. dotychczasowych zasadach, przewidzianych w art. 53 ustawy emerytalnej i stanowi sumę:

  • 24% kwoty bazowej (tzw. części socjalnej świadczenia),
  • po 1,3% podstawy wymiaru emerytury za każdy rok okresów składkowych (tzw. części należnej za okresy składkowe),
  • po 0,7% podstawy wymiaru emerytury za każdy rok okresów nieskładkowych (tzw. części należnej za okresy nieskładkowe).

Zupełnie inaczej ZUS oblicza emeryturę przyznaną z urzędu osobom urodzonym po 31 grudnia 1948 r. Stosuje w tym przypadku zasady przewidziane w art. 25–26 ustawy emerytalnej. Ustalając wysokość świadczenia, ZUS dzieli podstawę jej obliczenia przez tzw. średnie dalsze trwanie życia dla wieku, w którym wnioskodawca przechodzi na emeryturę. Podstawą obliczenia emerytury jest stan konta ubezpieczonego w ZUS, tj. suma zwaloryzowanego kapitału początkowego oraz zewidencjonowanych składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem ich waloryzacji.

Niezależnie od omówionych zasad przepisy przewidują dla emerytury przyznanej z urzędu minimalną gwarantowaną wysokość. Przede wszystkim emerytura ta nie może być niższa od pobieranej dotychczas renty z tytułu niezdolności do pracy. Ponadto emerytura przyznana z urzędu nie może być niższa od kwoty najniższej emerytury (obecnie 728,18 zł).

Jeśli faktycznie wyliczona wysokość świadczenia jest niższa od wspomnianych gwarantowanych kwot, podlega odpowiedniemu podwyższeniu.

Gwarancja podwyższenia emerytury do kwoty najniższego świadczenia nie dotyczy osób, które posiadają staż ubezpieczeniowy niższy niż 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych w przypadku kobiety lub 25 lat tych okresów w przypadku mężczyzny.

Podstawa prawna:

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.