REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Ochrona stosunku pracy związkowca - zmiana Kodeksu pracy

Magdalena Zwolińska
Magdalena Zwolińska

REKLAMA

W razie wypowiedzenia umowy zawartej na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy pracownik szczególnie chroniony może domagać się nie tylko odszkodowania, ale i przywrócenia do pracy. Po zmianie art. 50 § 5 k.p. z obu tych roszczeń mogą skorzystać również działacze związkowi.

Zgodnie z dotychczasowym brzmieniem art. 50 § 5 k.p. do uprzywilejowanej grupy pracowników, którzy w każdym wypadku wypowiedzenia umowy terminowej mają wybór między odszkodowaniem a przywróceniem do pracy, należą: pracownica w okresie ciąży lub urlopu macierzyńskiego i pracownik–ojciec wychowujący dziecko w okresie korzystania z urlopu macierzyńskiego. Oznacza to, że pozostałe grupy pracowników chronionych mogły domagać się jedynie odszkodowania. Stan ten zmieniła nowelizacja art. 50 § 5 k.p. uchwalona 26 maja 2011 r. przez Sejm. Ustawa weszła w życie 28 lipca 2011 r. Uzupełnia ona katalog uprzywilejowanych pracowników o tych, którzy korzystają z ochrony stosunku pracy na podstawie przepisów ustawy o związkach zawodowych.

Autopromocja

Pracownikami, którzy korzystają ze szczególnej ochrony, są:

  • imiennie wskazani członkowie zarządu zakładowej organizacji związkowej,
  • imiennie wskazani inni pracownicy będący członkami zakładowej organizacji związkowej, upoważnieni do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy albo organu lub osoby dokonującej czynności w sprawach z zakresu prawa pracy,
  • pracownicy imiennie wskazani uchwałą komitetu założycielskiego,
  • pracownicy pełniący z wyboru funkcję związkową poza zakładową organizacją związkową, korzystający u pracodawcy z urlopu bezpłatnego lub ze zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy (art. 32 ustawy o związkach zawodowych).

WAŻNE!

Wyliczenie pracowników szczególnie chronionych ma charakter enumeratywny. W praktyce oznacza to, że gwarancje zatrudnienia przewidziane art. 32 ustawy związkowej nie odnoszą się do żadnych innych kategorii działaczy, i to niezależnie od tego, jaką funkcję sprawują w strukturach organizacyjnych.

Przy wypowiedzeniu umowy na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy przywrócenia do pracy mogą się domagać:

Dalszy ciąg materiału pod wideo
  • pracownica w okresie ciąży lub urlopu macierzyńskiego,
  • pracownik–ojciec wychowujący dziecko w okresie korzystania z urlopu macierzyńskiego,
  • po nowelizacji art. 50 § 5 k.p. także pracownik korzystający z ochrony stosunku pracy na podstawie ustawy o związkach zawodowych.

Praktyczne konsekwencje przywrócenia do pracy

Wyrok przywracający do pracy nie „unieważnia” dokonanego wcześniej wypowiedzenia. Nie powoduje fikcji, że stosunek pracy trwał między rozwiązaniem umowy a przywróceniem do pracy. Prawomocny wyrok sądu ma ten skutek, że stosunek pracy ulega restytucji, a więc zostaje odtworzony jednak bez potrzeby zawarcia ponownej umowy o pracę (wyrok SN z 10 marca 2010 r., II PK 265/09). Nie następuje to jednak automatycznie. Warunkiem jest zgłoszenie przez pracownika gotowości niezwłocznego podjęcia pracy, na co ma 7 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. Gdy pracownik nie zgłosi pracodawcy w powyższym terminie gotowości do pracy, to orzeczenie o przywróceniu nie wywiera skutku w zakresie reaktywowania stosunku pracy. Jeżeli pracownik nie ze swojej winy nie dochowa 7-dniowego terminu, zawsze może wnosić o jego przywrócenie.


Gdy pracownik prawidłowo zgłosi gotowość do pracy, pracodawca powinien dopuścić go do pracy na stanowisko zajmowane przed rozwiązaniem umowy. W praktyce oznacza to zapewnienie możliwości wykonywania takiej samej pracy za wynagrodzeniem zgodnym z obowiązującym u tego pracodawcy regulaminem lub taryfikatorem wynagrodzeń (wyrok z 24 października 1997 r., I PKN 326/97). Sąd Najwyższy zaznaczył natomiast w wyroku z 29 lipca 1997 r., że przywrócenie na inne stanowisko niż poprzednio zajmowane jest niedopuszczalne (I PKN 217/97).

Przed dopuszczeniem pracownika do pracy pracodawca powinien skierować go na kontrolne badania lekarskie (art. 229 § 4 k.p.).

Przykład

1 stycznia 2010 r. Katarzyna W. zawarła umowę na 5 lat i miała objąć stanowisko kasjerki w centrum handlowym. W umowie zawarto klauzulę o możliwości jej rozwiązania za 2-tygodniowym wypowiedzeniem. W maju 2010 r. Katarzyna W. została przewodniczącą zarządu związku zawodowego, a w uchwale zarządu została wskazana jako osoba podlegająca ochronie. Po roku pracy, tj. 1 stycznia 2011 r., pracodawca wypowiedział jej ustnie umowę o pracę. Katarzyna W. wystąpiła do sądu z pozwem o uznanie wypowiedzenia za niezgodne z art. 30 § 3 k.p. i o przywrócenie do pracy. Zgodnie z zasadami obowiązującymi po nowelizacji przepisu art. 50 § 5 k.p. sąd powinien przywrócić Katarzynę W. na dotychczasowe stanowisko ze względu na to, że wypowiedzenie powinno nastąpić na piśmie. Oznacza to, że w ciągu 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku powinna zgłosić gotowość podjęcia pracy, a pracodawca powinien dopuścić ją do pracy na stanowisku kasjerki.

Pracownik chroniony może dostać tylko odszkodowanie

Z literalnego brzmienia art. 50 § 5 k.p. zarówno w wersji przed, jak i po nowelizacji wynika, że zawiera on odesłanie do art. 45 k.p. w całości. Oznacza to, że odwołanie obejmuje też § 3 tego przepisu, zgodnie z którym w przypadku pracowników szczególnie chronionych sąd jest jednak zobowiązany przychylić się do żądania przywrócenia do pracy. Powyższy kodeksowy wyjątek ma jednak również swoje zastrzeżenie. Wynika z niego, że sąd nie ma powyższego obowiązku, gdy uwzględnienie żądania przywrócenia do pracy jest niemożliwe z uwagi na ogłoszenie upadłości lub likwidacji pracodawcy (art. 411 k.p.).

W ostatnich latach w orzeczeniach odchodzi się jednak od zbyt rygorystycznego stosowania art. 50 § 3 k.p. Zdaniem Sądu Najwyższego w razie stwierdzenia, że wręczenie szczególnie chronionemu związkowcowi wypowiedzenia było niezgodne z prawem, sędzia może nie przychylić się do żądania przywrócenia do pracy i zasądzić jedynie odszkodowanie. Stanie się tak, gdy powrót do firmy byłby nadużyciem prawa (art. 8 k.p.), stałby w sprzeczności z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem oraz gdy sprzeciwiałyby się temu zasady współżycia społecznego. W praktyce dotyczy to sytuacji, gdy naruszenie przez pracownika obowiązków ma charakter szczególnie rażący, a jego zachowanie było naganne w takim stopniu, że powrót do pracy mógłby wywołać zgorszenie innych zatrudnionych pracowników, a naruszenie przez pracodawcę przepisów o rozwiązywaniu umów nie było poważne (por. wyrok SN z 7 stycznia 2010 r., II PK 159/09).

Podstawa prawna:

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 29 lipca 1997 r. (I PKN 217/97, OSNP 1998/11/324),
  • wyrok SN z 24 października 1997 r. (I PKN 326/97, OSNP 1998/15/454),
  • wyrok SN z 7 stycznia 2010 r. (II PK 159/09, niepubl.),
  • wyrok SN z 10 marca 2010 r. (II PK 265/09, niepubl.).
Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Uprawnienia rodzicielskie
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
    nie ma takiej możliwości
    3
    6
    9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Święta w Niemczech 2024

    Święta w Niemczech – kiedy wypadają w 2024 roku? Niemcy mają od 9 do 13 świąt w roku kalendarzowym w zależności od landu. Kiedy wypadają poszczególne święta w niemieckich landach (np. Bawaria, Berlin, Brandenburgia, Saksonia czy Turyngia).

    Do 29 lutego 2024 r. należy przekazać do ZUS zaświadczenie o przychodach emeryta lub rencisty

    Płatnicy składek, tj. pracodawcy, zleceniodawcy są zobowiązani do przekazania do ZUS do końca lutego 2024 r. zaświadczenia o przychodzie emeryta lub rencisty uzyskanego w 2023 r. Osoby prowadzące działalność składają oświadczenie o uzyskanym przychodzie.

    Czy 3 marca 2024 to niedziela handlowa?

    Czy 3 marca 2024 to niedziela handlowa? Czy w marcu 2024 jest niedziela handlowa? Kiedy wypadają niedziele handlowe w 2024 roku? Gdzie nie obowiązuje zakaz handlu? 

    234 zł miesięcznie składki zdrowotnej od 1 kwietnia 2024 - sprawdź dla kogo

    Aż albo tylko: 234 zł miesięcznie składki zdrowotnej od 1 kwietnia 2024 r. Na taką kwotę wpływ ma przeciętne miesięczne wynagrodzenie ogłoszone w sektorze przedsiębiorstw, w czwartym kwartale 2023 r., które wynosiło 7 767,85 zł. Poniżej szczegóły. 

    REKLAMA

    Chociaż trwają strajki rolników Ukraińcy mogą pracować jako pomocnicy rolników w Polsce do 30 czerwca 2024 r.

    Polscy rolnicy strajkują, a władze przedłużają Ukraińcom legalny pobyt w Polsce, m.in. celem pracy dla polskich rolników. Ukraińcy mogą pracować jako pomocnicy rolników w Polsce do 30 czerwca 2024 r. Dlaczego? Ponieważ wydłużono legalny pobyt obywateli Ukrainy w Polsce do 30 czerwca2024 r. Gdyby nie to kolejne wydłużenie Ukraińcy mogliby legalnie przebywać w Polsce tylko do 4 marca 2024 r.

    Dokumentacja pracownicza musi być odpowiednio przechowywana. Za niedopełnienie obowiązków pracodawca zapłaci 30000 zł grzywny

    Dokumentacja pracownicza musi być prowadzona i przechowywana zgodnie z przepisami Kodeksu pracy. Pracodawca ma obowiązek przechowywać dokumentację co do zasady przez co najmniej 10 lat po odejściu pracownika z pracy. Za niedopełnienie obowiązków związanych z przechowywaniem dokumentacji pracowniczej grozi pracodawcy kara grzywny.

    Służba bhp. Kiedy pracodawca może samodzielnie wykonywać zadania służby bezpieczeństwa i higieny pracy?

    Służba bezpieczeństwa i higieny pracy pełni funkcje doradcze i kontrolne w zakresie bhp. W niektórych sytuacjach zadania służby bhp może wypełniać sam pracodawca. Dzięki temu nie musi wyznaczać do tego pracownika lub zatrudniać specjalisty spoza zakładu pracy.

    Bezrobocie w styczniu 2024 r. Stopa bezrobocia wzrosła z 5,1 proc. do 5,4 proc. Przybyło prawie 49 tys. bezrobotnych: bez pracy było ponad 837 tys. osób

    Stopa bezrobocia rejestrowanego w styczniu 2024 r. wyniosła 5,4 proc. To o 0,3 pkt. proc. więcej niż w ostatnim miesiącu 2023 r., ale 0,1 pkt. proc. mniej niż w styczniu 2023 r. Liczba bezrobotnych wzrosła w stosunku do grudnia o 48,9 tys. i wyniosła w styczniu 837,1 tys. Takie dane podał Główny Urząd Statystyczny.

    REKLAMA

    Nierówne traktowanie w miejscu pracy. Ile pracodawca musi zapłacić za dyskryminację

    Równe traktowanie pracowników jest podstawową zasadą prawa pracy. Kodeks pracy zakazuje wszelkiej dyskryminacji w zatrudnieniu. Podpowiadamy, jakie są przesłanki dyskryminacji oraz kiedy pracownik ma prawo ubiegać się o odszkodowanie. 

    Wellbeing pracowników. Jeden ze sposobów na zadowolenie z pracy

    Po pandemii COVID-19 wielu pracodawców uruchomiło programy wspierające pracowników w radzeniu sobie z obciążeniami psychicznymi. Wellbeing, czyli dobrostan pracowników, stał się jednym z filarów nowoczesnej kultury organizacyjnej.

    REKLAMA