Kategorie

Zwolnienie pracownika z powodu utraty uprawnień

Paweł Barański
Do wykonywania pracy nierzadko konieczne jest posiadanie przez pracownika wymaganych na danym stanowisku uprawnień. Ich utrata może być podstawą do natychmiastowego rozwiązania stosunku pracy przez pracodawcę.

Kodeks pracy wymienia sytuacje, w których pracodawca jest uprawniony do rozwiązania umowy o pracę bez potrzeby wcześniejszego jej wypowiedzenia. W ramach tych sytuacji wyróżnia także zawinioną utratę przez pracownika uprawnień, które są konieczne do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.

WAŻNE!

Nie chodzi o wszystkie kwalifikacje wymagane przez konkretnego pracodawcę. Omawiana regulacja odnosi się wyłącznie do uprawnień o szczególnym charakterze, niezbędnych do wykonywania danego zawodu.

Regulacja kodeksowa dotycząca zawinionej utraty uprawnień przez pracownika ma zastosowanie tylko do osób, które w celu podjęcia pracy na stanowisku określonym w umowie o pracę muszą posiadać określone uprawnienia (np. ukończone aplikacje, licencje). Jako przykłady takich profesji można wskazać radców prawnych, adwokatów, pilotów samolotów, motorniczych, lekarzy czy też zawodowych kierowców.

Kwalifikacje i uprawnienia pracownika >>

Należy jednak rozróżnić pojęcie uprawnień od kwalifikacji. Uprawnienia mają charakter formalny i precyzyjnie określoną formę oraz tryb ich nadawania i utraty. Natomiast pojęcie kwalifikacji jest szersze i zawierają się w nim – poza kwestiami formalnymi takimi jak wykształcenie – również umiejętności konkretnego podwładnego. Jeśli pracodawca dokona negatywnej oceny danego pracownika ze względu na jego umiejętności, może to być podstawą do stwierdzenia jego nieprzydatności zawodowej na wskazanym stanowisku. Pracodawca może wtedy wypowiedzieć takiemu pracownikowi umowę o pracę, ale nie może jej rozwiązać w trybie natychmiastowym.

Sposób utraty uprawnień

Utrata uprawnień musi być:

  • spowodowana zachowaniem pracownika,
  • zawiniona przez pracownika,
  • stwierdzona orzeczeniem właściwego organu.

Przyczyną utraty uprawnień jest naruszenie przez pracownika obowiązków pracowniczych, popełnione wykroczenie lub przestępstwo. Niemniej jednak kwestię winy ocenia właściwy organ, a pracodawca nie ma prawa do oceny konkretnych czynów czy też zachowania pracownika.

Jak uniknąć błędów przy określeniu przyczyny zwolnienia z pracy >>

Przy podejmowaniu decyzji o rozwiązaniu umowy o pracę z powodu zawinionej utraty uprawnień pracownika, pracodawca musi bazować wyłącznie na orzeczeniu stwierdzającym skutki w sferze uprawnień zawodowych podwładnego (wyrok SN z 26 października 1984 r., I PRN 142/84). Nie jest oczywiście wykluczone, aby pracodawca skorzystał z innych, niezależnych od omawianej, podstaw rozwiązania stosunku pracy. Jednak takiej podstawy na pewno nie może stanowić przejściowa utrata uprawnień, np. czasowe zatrzymanie prawa jazdy przez Policję. Bardziej problematyczną kwestią jest odkrycie przez pracodawcę braku uprawnień pracowniczych, o których posiadaniu zapewniał podwładny. Uważa się, że również w tym przypadku można rozwiązać umowę z takim pracownikiem w trybie natychmiastowym.


Przykład

Jan K. zatrudniony jako kierowca spowodował podczas pracy wypadek drogowy. Policja stwierdziła, że prowadził on auto pod wpływem alkoholu. Jego pracodawca nie poczekał jednak na prawomocne orzeczenie sądu zakazujące Janowi K. prowadzenia pojazdów mechanicznych. Rozwiązał umowę z Janem K. bez wypowiedzenia na podstawie ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych poprzez świadczenie pracy pod wpływem alkoholu.

Skutki niezawinionej utraty uprawnień

Sytuacja jest inna, jeżeli pracownik utracił uprawnienia niezbędne do wykonywania danego zawodu w sposób niezawiniony. W takim przypadku pracodawcy nie wolno rozwiązać umowy o pracę z tej przyczyny, mimo że pracownik nie może dalej wykonywać swojego zawodu. Do dyspozycji pozostają natomiast inne sposoby zakończenia współpracy z podwładnym. Jeżeli przyczyną utraty uprawnień jest przykładowo stan zdrowia pracownika, to można wypowiedzieć mu umowę o pracę na zasadach ogólnych. Możliwe jest również wypowiedzenie tylko warunków pracy i płacy, skutkujące przeniesieniem podwładnego na inne stanowisko. Pracodawca może rozwiązać stosunek pracy bez wypowiedzenia tylko wtedy, gdy niezdolność pracownika do pracy na skutek choroby trwa przez przewidziany w Kodeksie pracy okres, który wynosi – w zależności od stażu pracy – co najmniej 3 miesiące. Natomiast zawsze dopuszczalne jest rozwiązanie umowy o pracę na podstawie porozumienia stron.

Kiedy można zwolnić pracownika na urlopie macierzyńskim >>

Przykład

Tomasz B. jest zatrudniony na stanowisku konwojenta. Z powodu choroby oka cofnięto mu pozwolenie na broń palną oraz licencję i dlatego nie może dalej wykonywać swojego zawodu. Pracodawcy nie przysługuje jednak prawo do rozwiązania z Tomaszem B. umowy bez wypowiedzenia z powodu utraty uprawnień, gdyż nie była ona przez pracownika zawiniona.

Warunki formalne rozwiązania umowy z powodu utraty uprawnień

Reklama

Zawsze, niezależnie od okoliczności, pracodawca musi rozwiązać stosunek pracy z pracownikiem w sposób zgodny z przepisami Kodeksu pracy. W razie niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia pracownik będzie mógł wystąpić do sądu pracy z uzasadnionym roszczeniem o odszkodowanie albo o przywrócenie do pracy.

Do warunków formalnych rozwiązania umowy o pracę z powodu zawinionej utraty uprawnień przez podwładnego należy zaliczyć przede wszystkim termin złożenia pisma o rozwiązaniu umowy. Rozwiązanie umowy z winy pracownika musi nastąpić w ciągu miesiąca od dowiedzenia się przez pracodawcę (lub przez inny, kompetentny w tym zakresie podmiot) o okoliczności uzasadniającej to rozwiązanie. Chodzi więc o moment uzyskania informacji o pozbawieniu pracownika uprawnień przez właściwy organ. Za taką okoliczność należy uznać np. prawomocny wyrok sądu, nie zaś samo otrzymanie wiadomości o popełnieniu przestępstwa.

Czy zawsze można zwolnić dyscyplinarnie pracownika, który w czasie zwolnienia lekarskiego podjął pracę >>

Trzeba jednak pamiętać, że miesięczny termin biegnie odrębnie dla każdej z ewentualnych podstaw rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia, np. w razie ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych – od momentu dowiedzenia się przez pracodawcę o takim naruszeniu (por. wyrok SN z 17 listopada 1997 r., I PKN 361/97).

Przed pisemnym zawiadomieniem pracownika o rozwiązaniu umowy o pracę, pracodawca jest zobowiązany również do wcześniejszego zasięgnięcia opinii zakładowej organizacji związkowej, która reprezentuje podwładnego. Organizacja powinna niezwłocznie, nie później niż w ciągu 3 dni, przekazać pracodawcy swoją opinię co do zasadności rozwiązania umowy. Uzyskanie tej opinii jest obowiązkowe, mimo niewiążącego charakteru tego stanowiska.

Podstawa prawna:

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 26 października 1984 r. (I PRN 142/84, OSNC 1985/7/99),
  • wyrok SN z 17 listopada 1997 r. (I PKN 361/97, OSP 1999/2/45).

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?