REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kształcenie pracowników - obowiązki pracodawcy

Rafał Krawczyk

REKLAMA

Obowiązki pracodawców wobec szkolących się pracowników zależą m.in. od tego, czy naukę rozpoczęto przed 16 lipca 2010 r., czy po tym terminie. Jest to data istotnej zmiany przepisów dotyczących uprawnień związanych z podnoszeniem kwalifikacji. Obecnie podnoszenie kwalifikacji zawodowych z inicjatywy pracodawcy albo za jego zgodą oznacza konieczność udzielania pracownikowi dni wolnych i urlopu szkoleniowego.

Poprzednie przepisy dotyczące szkoleń różnicowały sytuację uczących się pracowników w zależności od tego, czy pracodawca skierował ich do odbycia nauki, czy podjęli ją z własnej inicjatywy. Wraz ze zmianą regulacji przyjęto jednak zasadę, że do pracowników, którzy rozpoczęli podnoszenie kwalifikacji zawodowych przed dniem wejścia w życie nowych reguł, czyli 16 lipca 2010 r., stosuje się „stare” przepisy. Zgodnie z nimi pracodawca, który wysłał pracownika na studia w trakcie poprzednio obowiązujących zasad, musi przestrzegać rozporządzenia ministra edukacji narodowej oraz ministra pracy i polityki socjalnej z 12 października 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych (Dz.U. nr 103, poz. 472). Jeśli nauka rozpoczęta przed 16 lipca 2010 r. odbywa się z inicjatywy pracownika, obowiązki pracodawcy określa wyłącznie umowa zawarta pomiędzy pracownikiem i pracodawcą. Jeśli natomiast jest skutkiem skierowania, obowiązki te wynikają z dawnych przepisów.

Autopromocja

Kwalifikacje i uprawnienia pracownika >>

Po 16 lipca 2010 r.

Do pracowników, którzy podjęli naukę po 16 lipca 2010 r., stosuje się przepisy kodeksu pracy (art. 1031–1036). Obecnie dla określenia obowiązków pracodawcy decydujące znaczenie ma wyrażenie przez pracodawcę zgody na podnoszenie kwalifikacji zawodowych pracownika. Zgoda skutkuje automatycznie tym, że wszelkie uprawnienia wynikające z kodeksu pracy pracownik nabędzie z mocy ustawy.

Przepisy nie wymagają, aby pracodawca udzielił zgody na piśmie. Dla celów dowodowych taka forma powinna być zachowana w przypadku, gdy strony nie zawierają pisemnej umowy określającej wzajemne prawa i obowiązki.

Umowa szkoleniowa

Szczegóły zobowiązań pracodawcy wobec pracownika podnoszącego kwalifikacje zawodowe określa zawarta przez nich umowa. Nie może ona jednak zawierać mniej korzystnych postanowień niż przepisy kodeksu pracy dotyczące podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Ponadto z przywilejów określonych w kodeksie pracownik korzysta także wtedy, gdy nie wspomni o nich umowa zawarta z pracodawcą, np. o prawie do urlopu szkoleniowego.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Jak szkolić pracowników na nowych zasadach >>

Przykład 

Brak w umowie zapisu o urlopie szkoleniowym
Pracodawca wyraził zgodę na dofinansowanie pracownikowi kosztów czesnego na studiach zaocznych. Umowa szkoleniowa dotyczyła tylko tej kwestii. Przewidywała też obowiązek zwrotu uzyskanej pomocy w przypadku wypowiedzenia umowy przez pracownika w ciągu dwóch lat po zakończeniu studiów. Umowa nie wskazuje natomiast, że na ostatnim roku studiów pracownik może żądać udzielenia mu urlopu szkoleniowego. Ma on jednak pełne prawo do niego, gdyż przysługuje mu ono na podstawie kodeksu pracy.


Urlop i zwolnienia od pracy

Podstawową powinnością pracodawcy wobec szkolącego się pracownika jest udzielenie mu urlopu szkoleniowego. Nabycie przez pracownika prawa do tego urlopu, a także do zwolnień od pracy na czas zajęć, gwarantuje mu już decyzja pracodawcy o wyrażeniu zgody na podnoszenie kwalifikacji.

Wymiar urlopu szkoleniowego wynosi:

  • 6 dni – dla pracownika przystępującego do egzaminów eksternistycznych, maturalnego lub potwierdzającego kwalifikacje zawodowe,
  • 21 dni w ostatnim roku studiów – na przygotowanie pracy dyplomowej oraz przygotowanie się i przystąpienie do egzaminu dyplomowego.

Większym obciążeniem dla pracodawcy może być natomiast konieczność zwalniania pracownika na czas niezbędny, by punktualnie przybył na zajęcia oraz w nich uczestniczył. Kodeks pracy nie określa dopuszczalnej liczby dni czy godzin takich zwolnień. Zanim pracodawca wyrazi zgodę na podjęcie nauki przez pracownika, powinien się dowiedzieć, w jakich dniach i godzinach ma się odbywać kształcenie. Jeśli przypadną poza godzinami pracy lub w dni wolne od pracy, nie będzie to stanowiło żadnego obciążenia dla pracodawcy. Jeżeli zajęcia będą się odbywać w czasie pracy, ich duża liczba może ją dezorganizować. Warto wziąć to pod uwagę przed wyrażeniem zgody na dokształcanie się pracownika.

Jak ustalić wynagrodzenie za urlop szkoleniowy >>

Przykład

Udzielanie płatnych zwolnień
Pracodawca wyraził zgodę na studia podyplomowe pracownika. Nie sprawdzał wcześniej, jaki może być rozkład tych zajęć na uczelni. Okazało się, że odbywają się one w godzinach pracy pracownika – dwa razy w tygodniu i trwają po kilka godzin. Pracodawca zgodził się jednak na naukę i nie może się z tego wycofać. Musi udzielać pracownikowi płatnych zwolnień na czas zajęć, pomimo że tego wcześniej nie przewidział.

Za czas urlopu szkoleniowego oraz za czas zwolnienia z całości lub części dnia pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.

Pracodawca, który nie wyraził zgody na dokształcanie pracownika, może dobrowolnie przyznać pracownikowi:

  • zwolnienie z całości lub części dnia pracy bez zachowania prawa do wynagrodzenia,
  • urlop bezpłatny
    – w wymiarze ustalonym w porozumieniu zawieranym między pracodawcą i pracownikiem.

Dobrowolne świadczenia

Innych świadczeń ułatwiających pracownikowi podnoszenie jego kwalifikacji zawodowych pracodawca może udzielić z własnej woli. Pracownik nie ma prawa zgłaszać jakichkolwiek roszczeń o finansowanie mu szkolenia czy udzielenie dodatkowych świadczeń. Pracodawca nie ma obowiązku refundacji każdego szkolenia czy kursu, który pracownik chciałby odbyć. Sąd Najwyższy stwierdził, że obowiązek ułatwiania pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych wynikający z art. 94 pkt 6 k.p. nie oznacza, że pracownik może się domagać od pracodawcy zorganizowania i przeprowadzenia określonego rodzaju szkolenia (wyrok z 25 maja 2000 r., sygn. akt I PKN 657/99, OSNP 2001/22/660). W opinii SN ze wskazanego przepisu nie wynika, aby pracodawca miał w ogóle obowiązek takiego szkolenia pracowników, które prowadziłoby do podnoszenia ich kwalifikacji zawodowych. Nie mają więc oni prawa domagać się od pracodawcy przeprowadzania jakichkolwiek szkoleń podnoszących ich kwalifikacje zawodowe.


Fakultatywne świadczenia, które pracodawca może przyznać (ale nie musi) pracownikowi, obejmują pokrycie opłat za kształcenie, przejazdy na zajęcia, podręczniki i zakwaterowanie. Ten katalog świadczeń z kodeksu pracy nie jest zamknięty. Jeśli pracodawca chce, może udzielić pracownikowi dalszej pomocy. Może ona polegać np. na refundowaniu kosztów utrzymania pracownika w czasie szkolenia odbywającego się poza miejscem zamieszkania, sporządzenia prac dyplomowych czy na udostępnieniu samochodu służbowego na przejazdy do miejsca zajęć.

Nie ma też przeszkód, aby pracodawca np. udzielił pracownikowi urlopu szkoleniowego w wymiarze wyższym niż przewidują to przepisy lub przyznał urlop i zwolnienie od obowiązku świadczenia pracy, gdy nie miał takiego obowiązku.

Przykład

Dwa dodatkowe wolne dni
Pracownik podjął studia za zgodą pracodawcy. Pracodawca zawarł z pracownikiem umowę, w której złożył deklarację udzielania pracownikowi przed każdą sesją dwóch dni płatnego urlopu na przygotowanie się do egzaminów. Takich rozwiązań kodeks pracy nie przewiduje, ale pracodawca może je zastosować.

Odpracowanie udzielonych świadczeń

Pracodawca, który zgadza się pokrywać koszty związane z doskonaleniem zawodowym pracownika, może w zamian żądać od niego pozostawania w zatrudnieniu po zakończeniu nauki. Zobowiązanie do przepracowania określonego okresu po ukończeniu nauki musi określać umowa szkoleniowa. Termin, w którym pracownik ma pozostawać w zatrudnieniu, nie może być jednak dłuższy niż trzy lata.

Pracownik, który bez uzasadnionych przyczyn nie podejmie nauki albo ją przerwie, musi zwrócić koszty poniesione przez pracodawcę na jego dokształcanie. Ma on także obowiązek zwrotu kosztów, jeśli pracodawca rozwiąże stosunek pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika w trakcie podnoszenia kwalifikacji zawodowych lub po jego ukończeniu, w terminie określonym w umowie, albo pracownik sam wypowie w tym czasie umowę o pracę. Nie dotyczy to przypadku wypowiedzenia umowy, którego przyczyną jest mobbing ze strony pracodawcy.

Zwrot kosztów powinien być proporcjonalny do okresu zatrudnienia pracownika po ukończeniu podnoszenia kwalifikacji zawodowych lub okresu zatrudnienia w czasie ich podnoszenia.

Podstawa prawna:

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Zwolnienie grupowe: kto może zwolnić, z jakich przyczyn, kogo nie można zwolnić, jaka wysokość odprawy pieniężnej

Zwolnienie grupowe to rozwiązanie umów o pracę z pracownikami z przyczyn niedotyczących pracowników. Nie każdy pracodawca może przeprowadzić takie zwolnienie i nie każdy pracownik może być nim objęty.

Co to są kompetencje przyszłości i dlaczego są tak ważne na rynku pracy?

Czasy pracy przez całe życie w jednej firmie już minęły. Teraz pracownicy zmieniają stanowiska, branże, kształcą się w nowych kierunkach. Bardzo ważna staje się zdolność do adaptacji i rozwijania nowych umiejętności. Czym są kompetencje przyszłości? I które z nich mogą okazać się kluczowe na przyszłym rynku pracy?

Od 300 zł do 1200 zł: tyle wyniesie bon energetyczny. Od czego będzie zależeć jego wysokość?

Od 300 zł do 1200 zł – taką wartość ma mieć bon energetyczny wypłacany gospodarstwom domowym w drugim półroczu 2024 r. Cena prądu dla gospodarstw domowych wyniesie 500 zł za MWh.

Wczasy pod gruszą 2024 r.: Ile w budżetówce, firmach prywatnych. Jak u nauczycieli? Ile u mundurowych?

REKLAMA

Igrzyska olimpijskie za mniej niż 100 dni! Polscy sportowcy będą walczyli o medale ale też o olimpijską emeryturę

Gdzie odbędą się igrzyska olimpijskie w 2024 roku? Ile obecnie trwają igrzyska olimpijskie? Kiedy odbędą się najbliższe igrzyska olimpijskie? Jakie dyscypliny na igrzyskach? Gdzie będą igrzyska 2028? Ile wynosi emerytura olimpijska w 2024? Komu przysługuje emerytura olimpijska?

Rząd: 10 dodatkowych dni urlopu wypoczynkowego dla opiekunek. Pracownicy: My też chcemy 36 dni urlopu

Opiekunowie pracujący w żłobkach otrzymają przywilej w postaci 10 dni dodatkowego urlopu wypoczynkowego rocznie. Wywołało to reakcję innych pracowników "My też chcemy 36 dni urlopu wypoczynkowego rocznie".

2 dni lub 16 godzin za połowę wynagrodzenia. Pracodawca nie może odmówić

Pracownik może wykorzystać zwolnienie od pracy z powodu działania siły wyższej w określonych sytuacjach. Kodeks pracy wymienia pilne sprawy rodzinne spowodowane chorobą lub wypadkiem, jeżeli jest niezbędna natychmiastowa obecność pracownika.

Prace interwencyjne PUP - co to? Jakie to korzyści dla pracodawcy i bezrobotnego?

Czym są prace interwencyjne z PUP? Dlaczego warto skorzystać z tego wsparcia z urzędu pracy? Jakie korzyści ma bezrobotny, a jakie pracodawca? Ile wynosi refundacja wynagrodzenia?

REKLAMA

1780,96 zł brutto do 19 kwietnia 2024 r. dla tej grupy emerytów

W piątek, 19 kwietnia 2024 r., na konta 6,6 mln emerytów trafi ponad 11 mld złotych. Tego dnia ZUS przeleje kolejną transzę trzynastych emerytur.

Policjant chciał uzyskać dodatkowy płatny urlop bo pracował gdy był smog. Czy uzyskał?

Przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach toczyła się ciekawa sprawa, która trafiła tam na skutek wniesienia przez policjanta A.K. skargi na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji. Dlaczego policjant wniósł skargę? Ponieważ decyzja nie była wydana po jego myśli. Mianowicie Komendant nie przyznał policjantowi dodatkowego płatnego urlopu, o który ten wnosił. Policjant chciał dostać urlop ze względu, na jego zdaniem, pracę w szkodliwych dla zdrowia warunkach - gdy stężenie SMOGU było wysokie.

REKLAMA