REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kształcenie pracowników - obowiązki pracodawcy

Subskrybuj nas na Youtube
Dołącz do ekspertów Dołącz do grona ekspertów
Rafał Krawczyk

REKLAMA

Obowiązki pracodawców wobec szkolących się pracowników zależą m.in. od tego, czy naukę rozpoczęto przed 16 lipca 2010 r., czy po tym terminie. Jest to data istotnej zmiany przepisów dotyczących uprawnień związanych z podnoszeniem kwalifikacji. Obecnie podnoszenie kwalifikacji zawodowych z inicjatywy pracodawcy albo za jego zgodą oznacza konieczność udzielania pracownikowi dni wolnych i urlopu szkoleniowego.

Poprzednie przepisy dotyczące szkoleń różnicowały sytuację uczących się pracowników w zależności od tego, czy pracodawca skierował ich do odbycia nauki, czy podjęli ją z własnej inicjatywy. Wraz ze zmianą regulacji przyjęto jednak zasadę, że do pracowników, którzy rozpoczęli podnoszenie kwalifikacji zawodowych przed dniem wejścia w życie nowych reguł, czyli 16 lipca 2010 r., stosuje się „stare” przepisy. Zgodnie z nimi pracodawca, który wysłał pracownika na studia w trakcie poprzednio obowiązujących zasad, musi przestrzegać rozporządzenia ministra edukacji narodowej oraz ministra pracy i polityki socjalnej z 12 października 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych (Dz.U. nr 103, poz. 472). Jeśli nauka rozpoczęta przed 16 lipca 2010 r. odbywa się z inicjatywy pracownika, obowiązki pracodawcy określa wyłącznie umowa zawarta pomiędzy pracownikiem i pracodawcą. Jeśli natomiast jest skutkiem skierowania, obowiązki te wynikają z dawnych przepisów.

REKLAMA

Kwalifikacje i uprawnienia pracownika >>

Po 16 lipca 2010 r.

REKLAMA

Do pracowników, którzy podjęli naukę po 16 lipca 2010 r., stosuje się przepisy kodeksu pracy (art. 1031–1036). Obecnie dla określenia obowiązków pracodawcy decydujące znaczenie ma wyrażenie przez pracodawcę zgody na podnoszenie kwalifikacji zawodowych pracownika. Zgoda skutkuje automatycznie tym, że wszelkie uprawnienia wynikające z kodeksu pracy pracownik nabędzie z mocy ustawy.

Przepisy nie wymagają, aby pracodawca udzielił zgody na piśmie. Dla celów dowodowych taka forma powinna być zachowana w przypadku, gdy strony nie zawierają pisemnej umowy określającej wzajemne prawa i obowiązki.

Umowa szkoleniowa

Szczegóły zobowiązań pracodawcy wobec pracownika podnoszącego kwalifikacje zawodowe określa zawarta przez nich umowa. Nie może ona jednak zawierać mniej korzystnych postanowień niż przepisy kodeksu pracy dotyczące podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Ponadto z przywilejów określonych w kodeksie pracownik korzysta także wtedy, gdy nie wspomni o nich umowa zawarta z pracodawcą, np. o prawie do urlopu szkoleniowego.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Jak szkolić pracowników na nowych zasadach >>

Przykład 

Brak w umowie zapisu o urlopie szkoleniowym
Pracodawca wyraził zgodę na dofinansowanie pracownikowi kosztów czesnego na studiach zaocznych. Umowa szkoleniowa dotyczyła tylko tej kwestii. Przewidywała też obowiązek zwrotu uzyskanej pomocy w przypadku wypowiedzenia umowy przez pracownika w ciągu dwóch lat po zakończeniu studiów. Umowa nie wskazuje natomiast, że na ostatnim roku studiów pracownik może żądać udzielenia mu urlopu szkoleniowego. Ma on jednak pełne prawo do niego, gdyż przysługuje mu ono na podstawie kodeksu pracy.


Urlop i zwolnienia od pracy

Podstawową powinnością pracodawcy wobec szkolącego się pracownika jest udzielenie mu urlopu szkoleniowego. Nabycie przez pracownika prawa do tego urlopu, a także do zwolnień od pracy na czas zajęć, gwarantuje mu już decyzja pracodawcy o wyrażeniu zgody na podnoszenie kwalifikacji.

Wymiar urlopu szkoleniowego wynosi:

  • 6 dni – dla pracownika przystępującego do egzaminów eksternistycznych, maturalnego lub potwierdzającego kwalifikacje zawodowe,
  • 21 dni w ostatnim roku studiów – na przygotowanie pracy dyplomowej oraz przygotowanie się i przystąpienie do egzaminu dyplomowego.

Większym obciążeniem dla pracodawcy może być natomiast konieczność zwalniania pracownika na czas niezbędny, by punktualnie przybył na zajęcia oraz w nich uczestniczył. Kodeks pracy nie określa dopuszczalnej liczby dni czy godzin takich zwolnień. Zanim pracodawca wyrazi zgodę na podjęcie nauki przez pracownika, powinien się dowiedzieć, w jakich dniach i godzinach ma się odbywać kształcenie. Jeśli przypadną poza godzinami pracy lub w dni wolne od pracy, nie będzie to stanowiło żadnego obciążenia dla pracodawcy. Jeżeli zajęcia będą się odbywać w czasie pracy, ich duża liczba może ją dezorganizować. Warto wziąć to pod uwagę przed wyrażeniem zgody na dokształcanie się pracownika.

Jak ustalić wynagrodzenie za urlop szkoleniowy >>

Przykład

Udzielanie płatnych zwolnień
Pracodawca wyraził zgodę na studia podyplomowe pracownika. Nie sprawdzał wcześniej, jaki może być rozkład tych zajęć na uczelni. Okazało się, że odbywają się one w godzinach pracy pracownika – dwa razy w tygodniu i trwają po kilka godzin. Pracodawca zgodził się jednak na naukę i nie może się z tego wycofać. Musi udzielać pracownikowi płatnych zwolnień na czas zajęć, pomimo że tego wcześniej nie przewidział.

Za czas urlopu szkoleniowego oraz za czas zwolnienia z całości lub części dnia pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.

Pracodawca, który nie wyraził zgody na dokształcanie pracownika, może dobrowolnie przyznać pracownikowi:

  • zwolnienie z całości lub części dnia pracy bez zachowania prawa do wynagrodzenia,
  • urlop bezpłatny
    – w wymiarze ustalonym w porozumieniu zawieranym między pracodawcą i pracownikiem.

Dobrowolne świadczenia

Innych świadczeń ułatwiających pracownikowi podnoszenie jego kwalifikacji zawodowych pracodawca może udzielić z własnej woli. Pracownik nie ma prawa zgłaszać jakichkolwiek roszczeń o finansowanie mu szkolenia czy udzielenie dodatkowych świadczeń. Pracodawca nie ma obowiązku refundacji każdego szkolenia czy kursu, który pracownik chciałby odbyć. Sąd Najwyższy stwierdził, że obowiązek ułatwiania pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych wynikający z art. 94 pkt 6 k.p. nie oznacza, że pracownik może się domagać od pracodawcy zorganizowania i przeprowadzenia określonego rodzaju szkolenia (wyrok z 25 maja 2000 r., sygn. akt I PKN 657/99, OSNP 2001/22/660). W opinii SN ze wskazanego przepisu nie wynika, aby pracodawca miał w ogóle obowiązek takiego szkolenia pracowników, które prowadziłoby do podnoszenia ich kwalifikacji zawodowych. Nie mają więc oni prawa domagać się od pracodawcy przeprowadzania jakichkolwiek szkoleń podnoszących ich kwalifikacje zawodowe.


REKLAMA

Fakultatywne świadczenia, które pracodawca może przyznać (ale nie musi) pracownikowi, obejmują pokrycie opłat za kształcenie, przejazdy na zajęcia, podręczniki i zakwaterowanie. Ten katalog świadczeń z kodeksu pracy nie jest zamknięty. Jeśli pracodawca chce, może udzielić pracownikowi dalszej pomocy. Może ona polegać np. na refundowaniu kosztów utrzymania pracownika w czasie szkolenia odbywającego się poza miejscem zamieszkania, sporządzenia prac dyplomowych czy na udostępnieniu samochodu służbowego na przejazdy do miejsca zajęć.

Nie ma też przeszkód, aby pracodawca np. udzielił pracownikowi urlopu szkoleniowego w wymiarze wyższym niż przewidują to przepisy lub przyznał urlop i zwolnienie od obowiązku świadczenia pracy, gdy nie miał takiego obowiązku.

Przykład

Dwa dodatkowe wolne dni
Pracownik podjął studia za zgodą pracodawcy. Pracodawca zawarł z pracownikiem umowę, w której złożył deklarację udzielania pracownikowi przed każdą sesją dwóch dni płatnego urlopu na przygotowanie się do egzaminów. Takich rozwiązań kodeks pracy nie przewiduje, ale pracodawca może je zastosować.

Odpracowanie udzielonych świadczeń

Pracodawca, który zgadza się pokrywać koszty związane z doskonaleniem zawodowym pracownika, może w zamian żądać od niego pozostawania w zatrudnieniu po zakończeniu nauki. Zobowiązanie do przepracowania określonego okresu po ukończeniu nauki musi określać umowa szkoleniowa. Termin, w którym pracownik ma pozostawać w zatrudnieniu, nie może być jednak dłuższy niż trzy lata.

Pracownik, który bez uzasadnionych przyczyn nie podejmie nauki albo ją przerwie, musi zwrócić koszty poniesione przez pracodawcę na jego dokształcanie. Ma on także obowiązek zwrotu kosztów, jeśli pracodawca rozwiąże stosunek pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika w trakcie podnoszenia kwalifikacji zawodowych lub po jego ukończeniu, w terminie określonym w umowie, albo pracownik sam wypowie w tym czasie umowę o pracę. Nie dotyczy to przypadku wypowiedzenia umowy, którego przyczyną jest mobbing ze strony pracodawcy.

Zwrot kosztów powinien być proporcjonalny do okresu zatrudnienia pracownika po ukończeniu podnoszenia kwalifikacji zawodowych lub okresu zatrudnienia w czasie ich podnoszenia.

Podstawa prawna:

Zapisz się na newsletter
Kodeks pracy, urlopy, wynagrodzenia, świadczenia pracownicze. Bądź na bieżąco ze zmianami z zakresu prawa pracy. Zapisz się na nasz newsletter.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie - QUIZ
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne

REKLAMA

Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Wrzesień 2025. Kalendarz do druku [PDF]

Pobierz kalendarz września 2025 do druku z miejscem na notatki w formacie PDF. Wrzesień 2025 roku ma 8 dni wolnych od pracy. Jakie ważne dni występują we wrześniu? Wydrukuj i zrób notatki na nowy miesiąc.

Webinar: Jawność i równość wynagrodzeń w pytaniach i odpowiedziach + certyfikat gwarantowany

Praktyczny webinar „Jawność i równość wynagrodzeń w pytaniach i odpowiedziach” poprowadzą Renata Bugiel i Justyna Burska – prawniczki, ekspertki prawa pracy, partnerki w kancelarii GKR Legal. Uczestnicy dowiedzą się, jak zaplanować i efektywnie przeprowadzić w firmie wdrożenie przepisów Dyrektywy o przejrzystości wynagrodzeń oraz poznają odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania. Każdy z uczestników otrzyma imienny certyfikat i dostęp do retransmisji webinaru wraz z materiałami dodatkowymi.

Zmiany w funkcjonowaniu NFZ i systemie ubezpieczenia zdrowotnego

Polska ochrona zdrowia stoi przed gruntownymi przekształceniami, które mają na celu nie tylko uszczelnienie systemu finansowania, ale także dostosowanie go do rosnących potrzeb pacjentów i standardów unijnych. Ministerstwo Zdrowia przygotowało kompleksowy projekt ustawy, który wprowadza szereg kluczowych zmian w funkcjonowaniu Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) oraz w całym systemie ubezpieczenia zdrowotnego.

Czas na rynek pracy otwarty dla osób z niepełnosprawnościami [Gość Infor.pl]

Polska może się pochwalić jednym z najniższych wskaźników bezrobocia w Europie. To bez wątpienia świetna wiadomość, ale jednocześnie sygnał ostrzegawczy – coraz trudniej o pracowników. Ekonomiści zwracają uwagę, że mamy jeszcze niewykorzystane zasoby: osoby, które chcą i mogą pracować, ale z różnych powodów pozostają poza rynkiem. Wśród nich duża grupa to osoby z niepełnosprawnościami. O tym, jak przełamać bariery i wykorzystać potencjał tej grupy, opowiadał w rozmowie z Szymonem Glonkiem, Łukasz Bednarek, prezes Agencji Optymalizacji Zatrudnienia i osoba, która sama zmaga się z niepełnosprawnością.

REKLAMA

Wielu na to czeka: zapomoga na wypadek trudności życiowych [kiedy, dla kogo i ile]

Zapomoga na wypadek trudności życiowych - to potrzebna regulacja, która być może niebawem będzie wprowadzona. Potrzebna jest pomoc w nagłych przypadkach a projekt nowej ustawy ma wypełnić właśnie tę lukę, wprowadzając możliwość przyznawania zapomogi dla osób, które przejściowo znalazły się w trudnej sytuacji życiowej, na przykład z powodu nagłej choroby, wypadku lub innego nieszczęśliwego zdarzenia. Kiedy, dla kogo i ile - szczegóły poniżej.

Wrzesień 2025: godziny pracy, dni wolne

Wrzesień w 2025 r. - godziny pracy i dni wolne od pracy czyli jaki jest wymiar czasu pracy. Czy kalendarz września przewiduje święto w innym dniu niż niedziela?

Podnoszenie kwalifikacji zawodowych - czy rzeczywiście coś daje? [RAPORT]

Podnoszenie kwalifikacji zawodowych - czy rzeczywiście coś daje? Okazuje się, że 61 proc. pracujących czuje presję na ciągłe podnoszenie kwalifikacji zawodowych, ale tylko 44 proc. widzi przełożenie rozwoju kompetencji na swoją karierę.

Najnowszy raport płacowy 2025 dla pracodawców i pracowników. Gdzie są najwyższe podwyżki? [ZAROBKI]

Udostępniamy najnowszy raport płacowy 2025. Każdy pracodawca i pracownik powinien się z nim zapoznać. Okazuje się, że wzrost wynagrodzeń wyhamował. Gdzie są najwyższe podwyżki? Artykuł zawiera tabelę z zarobkami na różnych stanowiskach.

REKLAMA

Ukraińcy dominują w pobieraniu 800 plus. W pół roku ZUS wypłacił im ponad 1,4 mld zł [DANE Z ZUS]

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłacił w I połowie br. świadczenie Rodzina 800+ dla ponad 365 tys. dzieci, których rodzice zadeklarowali obywatelstwo inne niż polskie. To o 1,5% mniej niż w analogicznym okresie ub.r. Łączna kwota wyniosła 1,613 mld zł, czyli o 4,5% mniej niż rok wcześniej, kiedy było to 1,689 mld zł. Najwięcej odbiorców ww. świadczenia pochodzi z Ukrainy. ZUS przekazał w sumie 1,438 mld zł na rzecz blisko 305 tys. ukraińskich dzieci. Kolejnymi grupami są Białorusini, Rumuni oraz Rosjanie. Na dalszych miejscach znaleźli się beneficjenci z obywatelstwem indyjskim, wietnamskim, gruzińskim, bułgarskim, mołdawskim i chińskim.

Rewolucja w układach zbiorowych pracy. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy. Co to daje pracownikom i pracodawcom?

Ułatwienia w zawieraniu układów zbiorowych pracy. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy. O co chodzi? Zatem nowa ustawa o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych eliminuje zbędną biurokrację, wprowadza nowoczesny, elektroniczny rejestr oraz zastępuje długotrwałe procedury szybką i przejrzystą obsługą online. Dodatkowe mechanizmy wsparcia, jak mediacja czy elastyczne ramy czasowe układów, mają pobudzić aktywny dialog społeczny i zwiększyć liczbę negocjowanych porozumień, dostosowanych do specyfiki poszczególnych branż i firm.

REKLAMA