Kategorie

Przerwa „obiadowa" dla pracowników

Paweł Barański
Potrzeba załatwienia ważnej sprawy osobistej nie zawsze musi być powodem zwolnienia się w tym celu pracownika z pracy. Pracodawca dysponuje przerwą „obiadową”, która może ułatwić codzienne życie i pracę podwładnym oraz ich przełożonym.

Pracodawca może wprowadzić do swojego zakładu pracy dodatkową przerwę, z założenia przeznaczoną na spożycie posiłku lub załatwienie spraw osobistych pracownika, tzw. przerwę obiadową. Przerwa ta nie jest wliczana do czasu pracy i w związku z nią pracownikowi nie przysługuje żadne wynagrodzenie. Maksymalnym czasem trwania opisywanej przerwy jest 60 minut, jednak nic nie stoi na przeszkodzie, aby czas ten odpowiednio skrócić, adekwatnie do potrzeb pracodawcy bądź pracowników.

WAŻNE!

Dopuszczalne jest zastosowanie wyłącznie jednej przerwy „obiadowej”. Nie przewidziano możliwości podziału czasu przerwy na kilka krótszych jednostek.

Przerwa ta jest możliwa do zastosowania niezależnie od wymiaru czasu pracy czy formy lub wymiaru zatrudnienia pracowników. Nie ma więc przeciwwskazań do jej wprowadzenia w przypadku, gdy pracownik danego dnia wykonuje pracę w wymiarze niższym niż 8 godzin lub gdy jest zatrudniony tylko na część etatu. Tak samo jest w sytuacji zatrudniania w wymiarze dobowym czasu pracy przekraczającym 8 godzin, a więc przy stosowaniu systemu równoważnego czasu pracy albo przedłużonego czasu pracy. Jednak w tym zakresie granicę stanowi wymóg zapewnienia pracownikowi 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego.

Zwolnienia od pracy >>

WAŻNE!

Reklama

Przerwy „obiadowej” nie wolno stosować równocześnie z systemem przerywanego czasu pracy. System ten zawiera już bowiem w swojej konstrukcji jedną przerwę o długości do 5 godzin, która również nie jest wliczana do czasu pracy. Pracownik może więc ją wykorzystać do realizacji celów przewidzianych dla przerwy „obiadowej”.

Jednak mimo pozornego podobieństwa instytucje systemu przerywanego czasu pracy oraz przerwy „obiadowej” wykazują wiele zasadniczych różnic. Przede wszystkim zastosowanie przerywanego czasu pracy, w przeciwieństwie do opisywanej przerwy, musi być uzasadnione rodzajem pracy lub jej organizacją. Ponadto za czas przerwy w ramach przerywanego czasu pracy pracownikowi przysługuje wynagrodzenie w wysokości połowy wynagrodzenia należnego za czas przestoju. Zwykła przerwa „obiadowa” zaś jest całkowicie bezpłatna.

Uprawnienia pracownicy z tytułu karmienia piersią >>

Warunki wprowadzenia przerwy „obiadowej”

Zastosowanie opisywanej instytucji jest fakultatywne i zależy wyłącznie od woli pracodawcy. Zakres dowolności pracodawcy w tym przedmiocie został jednak ograniczony przez szczególne wymogi formalne. Przerwę, o której mowa, można bowiem wprowadzić wyłącznie w drodze postanowień układu zbiorowego pracy lub regulaminu pracy. Aby uregulować przerwę „obiadową” w umowie o pracę, pracodawca nie może podlegać obowiązkowi ustalenia regulaminu pracy lub nie może być objęty układem zbiorowym. Jest to wymóg bezwzględny. Stosowne zapisy muszą znaleźć się w jednym z wymienionych wyżej aktów. W przeciwnym razie w przypadku wyłącznie ogłoszenia zastosowania przerwy „obiadowej” działanie pracodawcy byłoby bezprawne. Przerwa mimo fakultatywnego jej charakteru zakłada więc potrzebę uzyskania formalnej zgody zainteresowanych pracowników. Przerwa „obiadowa” powoduje bowiem przedłużenie dobowego czasu pracy, co bez wątpienia jest dużą ingerencją w prawa pracowników i niekoniecznie musi spotkać się z aprobatą.


Reklama

Jednak doktryna warunkowo dopuszcza wprowadzenie tej przerwy w ramach postanowień umowy o pracę, nawet w przypadku gdy obowiązujący układ zbiorowy pracy czy regulamin pracy nie przewidują tej instytucji. W takiej sytuacji możliwe byłoby zastosowanie regulacji indywidualnego rozkładu czasu pracy przy jednoczesnym uwzględnieniu zasady uprzywilejowania pracownika, zgodnie z którą wprowadzenie takiej przerwy musi być zmianą korzystną dla danego podwładnego w jego konkretnej sytuacji osobistej. Należy pamiętać, że w tej sytuacji konieczne jest złożenie przez pracownika wniosku, w którym wyrazi on wolę korzystania z przedmiotowej przerwy.

Każdy pracodawca może wprowadzić przerwę „obiadową”, niezależnie od charakteru prowadzonej działalności czy istniejącego poziomu zatrudnienia. Przepisy nie wprowadzają żadnych dodatkowych ograniczeń podmiotowych. Brak jest także ograniczeń przedmiotowych, przez co nie jest wymagane każdorazowe uzasadnianie stosowania tej instytucji charakterem, rodzajem lub organizacją pracy (poza wspomnianym przerywanym czasem pracy).

Obowiązek czy prawo wykorzystania przerwy

Może zaistnieć sytuacja, w której dany pracownik nie będzie zainteresowany korzystaniem z wprowadzonej przerwy. Jednak nie upoważnia to pracownika do samowolnego skracania czasu pracy z tego powodu. Przerwa „obiadowa” – wprowadzona zgodnie z prawem – jest bowiem elementem organizacji czasu pracy i jako taka jest wiążąca dla pracownika. Niezastosowanie się podwładnego do tych reguł będzie skutkować więc naruszeniem obowiązku pracowniczego i upoważni pracodawcę do stosowania sankcji przewidzianych przez prawo.

Czy pracodawca może wyznaczyć pracownikom godziny spożywania posiłków >>

Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie, aby ustalić wzajemne relacje w tym zakresie w drodze porozumienia z pracodawcą. Może on zezwolić pracownikom na wcześniejsze kończenie pracy w związku z niewykorzystywaniem przerwy „obiadowej”. Należy pamiętać także, że określenie celów opisywanej instytucji – spożycie posiłku lub załatwienie spraw osobistych – jest wskazaniem wyłącznie przykładowym. Pracodawca nie ma kontroli nad sposobem korzystania przez pracownika z tej przerwy. Pracownik nie pozostaje w tym czasie w – ustawowo rozumianej – dyspozycji pracodawcy. Podkreśla się, że ustawodawca nie miał na celu ograniczenia możliwości wykorzystywania długiej przerwy „obiadowej”. W założeniu instytucja ta ma umożliwiać pracownikom dokonywanie czynności możliwych do wykonania wyłącznie w godzinach normalnego świadczenia pracy. A zatem byłoby wskazane każdorazowe uzgadnianie z podwładnymi pory i czasu trwania przerwy „obiadowej”, tak aby jej wprowadzenie było zgodne z ich potrzebami.

Przykład

Bank, z którego usług korzysta Adam Z., jest otwarty wyłącznie od poniedziałku do piątku w godzinach 9.00–17.00. Są to godziny pracy Adama Z., co w przypadku braku długiej przerwy uniemożliwiłoby mu załatwienie jakichkolwiek spraw w tej placówce.

Przerwa obiadowa a inne przerwy w pracy

Przedmiotowa przerwa jest instytucją całkowicie niezależną od płatnej przerwy przewidzianej przy dobowym wymiarze czasu pracy wynoszącym co najmniej 6 godzin. Obie mogą być stosowane równolegle, ale możliwe jest oczywiście zastosowanie jednej, np. godzinnej przerwy (45 minut „obiadowa” i 15 minut obligatoryjna). Przerwa „obiadowa” odróżnia się również od instytucji możliwej do stosowania w przypadku zatrudnienia uciążliwego, szkodliwego dla zdrowia lub przy pracy monotonnej, która wliczana jest do czasu pracy.

Podstawa prawna:

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?