Kategorie

Jak zgodnie z prawem wynagradzać pracowników za dodatkową pracę

Monika Wacikowska
Praca wykraczająca poza obowiązujący pracownika wymiar powinna być wynagradzana z uwzględnieniem dodatkowych składników podwyższających miesięczną pensję. Dotyczy to również pracy w innej jednostce należącej do tego samego pracodawcy.

Pracodawcy coraz częściej mają potrzebę zatrudniania pracowników poza normalnymi godzinami pracy. Jeśli istnieją okoliczności uzasadniające pracę nadliczbową, polecenie dodatkowej pracy jest prawnie dopuszczalne.

Takie godziny przekraczające wymiar czasu pracy pracownika powinny być jednak dodatkowo wynagradzane. Dlatego też pracodawca często decyduje się na zatrudnianie pracowników w ramach dodatkowych umów o pracę w tej samej lub innej jednostce, tym samym odbierając pracownikowi prawo do dodatków z tytułu pracy nadliczbowej.

Praca w nadgodzinach a prawo do dodatków

Praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy oraz praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy (dotyczy systemów: równoważnego, weekendowego i skróconego), stanowi pracę w godzinach nadliczbowych.

Jak ustalić ryczałt za pracę w godzinach nadliczbowych >>

Praca w godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna w razie:

  • konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii,
  • szczególnych potrzeb pracodawcy.

Za taką dodatkową pracę pracownikowi należy się oprócz normalnego wynagrodzenia dodatek w wysokości:

  • 100% wynagrodzenia:

– za pracę w godzinach nadliczbowych dobowych przypadających w: nocy, niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy oraz w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub w święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,

– za pracę w godzinach nadliczbowych średniotygodniowych,

  • 50% wynagrodzenia – za pracę w godzinach nadliczbowych dobowych przypadających poza porą nocną oraz poza niedzielą i świętem wolnym od pracy lub dniami wolnymi udzielonymi za pracę w niedzielę lub święto.

Przykład

Pracownik zatrudniony w podstawowym systemie czasu pracy na pełny etat został zobligowany przez pracodawcę do pozostania w pracy w danym dniu o 4 godziny dłużej. Za te 4 godziny pracownikowi należy się zatem oprócz normalnego wynagrodzenia 50% dodatek z tytułu pracy nadliczbowej.


Mniejsze koszty zatrudnienia na innej podstawie

Aby zmniejszyć ciężar wydatków pracodawcy i zapewnić dodatkowy dochód pracownikowi, firmy często decydują się na podpisywanie dodatkowych umów o pracę. Na ich podstawie pracownik miałby wykonywać taką samą pracę lub pracę tego samego rodzaju, jaką wykonuje na podstawie umowy podstawowej. Takie działanie pracodawcy jest bezprawne – stanowi bowiem obejście przepisów o wynagrodzeniu z tytułu pracy nadliczbowej. W praktyce w ramach takiej drugiej umowy o pracę pracownik otrzymuje za wykonaną pracę jedynie normalne wynagrodzenie, mimo że tak naprawdę wykonuje u pracodawcy dodatkową pracę przekraczającą obowiązujący go wymiar czasu pracy. Praca ta powinna więc być rekompensowana nie tylko normalnym wynagrodzeniem, ale również dodatkiem.

Godziny nadliczbowe w zadaniowym systemie czasu pracy >>

Taki zarzut dotyczy również sytuacji, gdy dodatkowe zatrudnienie u pracodawcy ukształtowane jest w ramach umowy cywilnoprawnej, a dotyczy tej samej pracy, którą pracownik wykonuje na podstawie umowy o pracę.

Przykład

Pracownik zatrudniony w dziale telefonicznej obsługi klienta wykonuje swoje obowiązki na podstawie umowy o pracę na czas określony od poniedziałku do piątku w godzinach od 8.00 do 16.00. Po 8 godzinach nie kończy pracy na swoim stanowisku, lecz dalej ją wykonuje do godziny 20.00, tyle że już na podstawie umowy cywilnoprawnej. A zatem ma prawo jedynie do normalnego wynagrodzenia za pracę w wysokości ustalonej w obu umowach, czyli bez prawa do dodatków z tytułu godzin nadliczbowych. Podpisanie drugiej umowy stanowi obejście przepisów o wynagradzaniu godzin nadliczbowych oraz o normach czasu pracy. Dlatego też pracownik ten za dodatkową pracę powinien otrzymać normalne wynagrodzenie i dodatki. Naruszenie przepisów może w tym przypadku orzec sąd, stwierdzając istnienie stosunku pracy.

Zatrudnienie w innej jednostce pracodawcy

Pracodawcy, którym podlega kilka zakładów pracy, nie zawsze mogą kreować kilka stosunków pracy z danym pracownikiem.

Przykład

Pracodawca posiada firmę, w której ramach prowadzi 3 sklepy w Warszawie. Z osobami zatrudnionymi do obsługi sklepów podpisuje 2 umowy o pracę, z których każda dotyczy tej samej pracy, np. pracy kasjera, ale w 2 różnych sklepach. Pracodawca narusza przepisy z zakresu prawa pracy. Skoro bowiem zarówno w ramach jednej, jak i drugiej umowy o pracę jest tą samą stroną stosunku pracy, nie ma prawnej możliwości zawarcia z jednym pracownikiem 2 umów o pracę. Cały czas pełni rolę tego samego pracodawcy – jedynie praca wykonywana jest w innym miejscu. Taka druga umowa jest zatem obejściem przepisów o normach czasu pracy i o wynagrodzeniu za pracę nadliczbową. Pracodawca – zawierając umowę – nie tylko nie podwyższa wynagrodzenia pracownika, ale je obniża – za dodatkową pracę w drugim sklepie pracownik powinien otrzymać wynagrodzenie wraz z odpowiednimi dodatkami, nie zaś samo normalne wynagrodzenie za pracę.


Zatrudnienie w innej firmie zarządzanej przez tę samą osobę

Jeśli pracodawca ma 2 organizacyjnie niezależne od siebie firmy, może pozwolić sobie na zatrudnienie tych samych pracowników w ramach 2 lub kilku umów o pracę. Takie działanie, jako zgodne z prawem, nie może być uznane za mające na celu pomniejszanie pracownikom wynagrodzenia za dodatkową pracę.

Kiedy ZUS może uznać umowę o pracę za pozorną >>

Przykład

Jan Kowalski jest prezesem 2 spółek: ABC systemy grzewcze oraz ABC doradztwo podatkowe. Zawierając umowę o pracę ze specjalistą ds. kadr i płac w firmie ABC systemy grzewcze, J. Kowalski zaproponował mu dodatkowe zatrudnienie w ramach spółki ABC – doradztwo podatkowe. Takie działanie jest dopuszczalne i nie może być uznane za służące obejściu przepisów o wynagrodzeniu za pracę nadliczbową. Obie podpisane przez pracownika umowy o pracę zawarte są formalnie z 2 różnymi pracodawcami – dwiema różnymi formami niezależnymi od siebie organizacyjnie.

Dotyczy to jednak sytuacji, kiedy pracodawcą w ramach jednego stosunku pracy jest jedna firma, a w ramach drugiego – inna, mimo że jest zarządzana przez te same osoby.

Podstawa prawna:

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.