Kategorie

Jak zgodnie z prawem wynagradzać pracowników za dodatkową pracę

Monika Wacikowska
Praca wykraczająca poza obowiązujący pracownika wymiar powinna być wynagradzana z uwzględnieniem dodatkowych składników podwyższających miesięczną pensję. Dotyczy to również pracy w innej jednostce należącej do tego samego pracodawcy.

Pracodawcy coraz częściej mają potrzebę zatrudniania pracowników poza normalnymi godzinami pracy. Jeśli istnieją okoliczności uzasadniające pracę nadliczbową, polecenie dodatkowej pracy jest prawnie dopuszczalne.

Takie godziny przekraczające wymiar czasu pracy pracownika powinny być jednak dodatkowo wynagradzane. Dlatego też pracodawca często decyduje się na zatrudnianie pracowników w ramach dodatkowych umów o pracę w tej samej lub innej jednostce, tym samym odbierając pracownikowi prawo do dodatków z tytułu pracy nadliczbowej.

Praca w nadgodzinach a prawo do dodatków

Praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy oraz praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy (dotyczy systemów: równoważnego, weekendowego i skróconego), stanowi pracę w godzinach nadliczbowych.

Jak ustalić ryczałt za pracę w godzinach nadliczbowych >>

Praca w godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna w razie:

  • konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii,
  • szczególnych potrzeb pracodawcy.

Za taką dodatkową pracę pracownikowi należy się oprócz normalnego wynagrodzenia dodatek w wysokości:

  • 100% wynagrodzenia:

– za pracę w godzinach nadliczbowych dobowych przypadających w: nocy, niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy oraz w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub w święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,

– za pracę w godzinach nadliczbowych średniotygodniowych,

  • 50% wynagrodzenia – za pracę w godzinach nadliczbowych dobowych przypadających poza porą nocną oraz poza niedzielą i świętem wolnym od pracy lub dniami wolnymi udzielonymi za pracę w niedzielę lub święto.

Przykład

Pracownik zatrudniony w podstawowym systemie czasu pracy na pełny etat został zobligowany przez pracodawcę do pozostania w pracy w danym dniu o 4 godziny dłużej. Za te 4 godziny pracownikowi należy się zatem oprócz normalnego wynagrodzenia 50% dodatek z tytułu pracy nadliczbowej.


Mniejsze koszty zatrudnienia na innej podstawie

Aby zmniejszyć ciężar wydatków pracodawcy i zapewnić dodatkowy dochód pracownikowi, firmy często decydują się na podpisywanie dodatkowych umów o pracę. Na ich podstawie pracownik miałby wykonywać taką samą pracę lub pracę tego samego rodzaju, jaką wykonuje na podstawie umowy podstawowej. Takie działanie pracodawcy jest bezprawne – stanowi bowiem obejście przepisów o wynagrodzeniu z tytułu pracy nadliczbowej. W praktyce w ramach takiej drugiej umowy o pracę pracownik otrzymuje za wykonaną pracę jedynie normalne wynagrodzenie, mimo że tak naprawdę wykonuje u pracodawcy dodatkową pracę przekraczającą obowiązujący go wymiar czasu pracy. Praca ta powinna więc być rekompensowana nie tylko normalnym wynagrodzeniem, ale również dodatkiem.

Godziny nadliczbowe w zadaniowym systemie czasu pracy >>

Taki zarzut dotyczy również sytuacji, gdy dodatkowe zatrudnienie u pracodawcy ukształtowane jest w ramach umowy cywilnoprawnej, a dotyczy tej samej pracy, którą pracownik wykonuje na podstawie umowy o pracę.

Przykład

Pracownik zatrudniony w dziale telefonicznej obsługi klienta wykonuje swoje obowiązki na podstawie umowy o pracę na czas określony od poniedziałku do piątku w godzinach od 8.00 do 16.00. Po 8 godzinach nie kończy pracy na swoim stanowisku, lecz dalej ją wykonuje do godziny 20.00, tyle że już na podstawie umowy cywilnoprawnej. A zatem ma prawo jedynie do normalnego wynagrodzenia za pracę w wysokości ustalonej w obu umowach, czyli bez prawa do dodatków z tytułu godzin nadliczbowych. Podpisanie drugiej umowy stanowi obejście przepisów o wynagradzaniu godzin nadliczbowych oraz o normach czasu pracy. Dlatego też pracownik ten za dodatkową pracę powinien otrzymać normalne wynagrodzenie i dodatki. Naruszenie przepisów może w tym przypadku orzec sąd, stwierdzając istnienie stosunku pracy.

Zatrudnienie w innej jednostce pracodawcy

Pracodawcy, którym podlega kilka zakładów pracy, nie zawsze mogą kreować kilka stosunków pracy z danym pracownikiem.

Przykład

Pracodawca posiada firmę, w której ramach prowadzi 3 sklepy w Warszawie. Z osobami zatrudnionymi do obsługi sklepów podpisuje 2 umowy o pracę, z których każda dotyczy tej samej pracy, np. pracy kasjera, ale w 2 różnych sklepach. Pracodawca narusza przepisy z zakresu prawa pracy. Skoro bowiem zarówno w ramach jednej, jak i drugiej umowy o pracę jest tą samą stroną stosunku pracy, nie ma prawnej możliwości zawarcia z jednym pracownikiem 2 umów o pracę. Cały czas pełni rolę tego samego pracodawcy – jedynie praca wykonywana jest w innym miejscu. Taka druga umowa jest zatem obejściem przepisów o normach czasu pracy i o wynagrodzeniu za pracę nadliczbową. Pracodawca – zawierając umowę – nie tylko nie podwyższa wynagrodzenia pracownika, ale je obniża – za dodatkową pracę w drugim sklepie pracownik powinien otrzymać wynagrodzenie wraz z odpowiednimi dodatkami, nie zaś samo normalne wynagrodzenie za pracę.


Zatrudnienie w innej firmie zarządzanej przez tę samą osobę

Jeśli pracodawca ma 2 organizacyjnie niezależne od siebie firmy, może pozwolić sobie na zatrudnienie tych samych pracowników w ramach 2 lub kilku umów o pracę. Takie działanie, jako zgodne z prawem, nie może być uznane za mające na celu pomniejszanie pracownikom wynagrodzenia za dodatkową pracę.

Kiedy ZUS może uznać umowę o pracę za pozorną >>

Przykład

Jan Kowalski jest prezesem 2 spółek: ABC systemy grzewcze oraz ABC doradztwo podatkowe. Zawierając umowę o pracę ze specjalistą ds. kadr i płac w firmie ABC systemy grzewcze, J. Kowalski zaproponował mu dodatkowe zatrudnienie w ramach spółki ABC – doradztwo podatkowe. Takie działanie jest dopuszczalne i nie może być uznane za służące obejściu przepisów o wynagrodzeniu za pracę nadliczbową. Obie podpisane przez pracownika umowy o pracę zawarte są formalnie z 2 różnymi pracodawcami – dwiema różnymi formami niezależnymi od siebie organizacyjnie.

Dotyczy to jednak sytuacji, kiedy pracodawcą w ramach jednego stosunku pracy jest jedna firma, a w ramach drugiego – inna, mimo że jest zarządzana przez te same osoby.

Podstawa prawna:

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r.

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r. - ile wynosi Mindestlohn? Ile wynosi netto?

    Urlop rodzinny na opiekę nad rodzicami lub wnukami

    Urlop rodzinny - 12 miesięczny urlop na opiekę nad chorymi rodzicami bądź wnukami dla babci lub dziadka to nowa propozycja urlopu. Czy będzie wprowadzony do Kodeksu pracy?

    Składka zdrowotna - Nowy Ład

    Składka zdrowotna a Nowy Ład - jaka zmiana w naliczaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne została przewidziana od 2022 r.?

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika przewidziana jest w projekcie ustawy o zmianie ustawy kodeksowej. Jaka miałaby być nowa definicja pracownika?

    Jedna płaca minimalna dla całego kraju to złe rozwiązanie?

    Płaca minimalna - jedna kwota dla całego kraju to złe rozwiązanie? Przedsiębiorcy proponują wprowadzenie minimalnego wynagrodzenia za pracę na poziomie 50% średniej płacy w danym regionie.

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Czego dotyczy? Kto na niej skorzysta?

    Składka zdrowotna 2021 – działalność gospodarcza

    Składka zdrowotna w 2021 r. a działalność gospodarcza - ile wynosi wysokość składki zdrowotnej? Jak Nowy Ład wpłynie na wysokość składki zdrowotnej?

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - wzór

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - pobierz wzór druku. Jak rozwiązać umowę zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy? W jakiej formie dokonać porozumienia?

    Czy można zwolnić pracownika z powodu braku szczepienia?

    Zwolnienie niezaszczepionego pracownika - czy prawo pracy pozwala na rozwiązanie umowy z pracownikiem, który nie zaszczepił się przeciwko COVID-19?

    Kiedy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną?

    Odpowiedzialność materialna pracownika - pracownik ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych i za mienie powierzone w ramach dodatkowej umowy.

    Składki KRUS III kwartał 2021

    Składki KRUS w III kwartale 2021 r. - ile wynoszą rolnicze składki wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r.

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r. - takie rozwiązanie proponuje Senat. Sprawdź, ile wzrośnie wynagrodzenie lekarzy, pielęgniarek, położnych i innych pracowników medycznych.

    Ile osób w Polsce pracuje zdalnie? [GUS]

    Praca zdalna - ile osób w Polsce pracuje zdalnie? Gdzie najwięcej osób pracuje z domu?

    Płaca minimalna - średnie wynagrodzenie w powiecie

    Płaca minimalna będzie zależała od powiatu? Proponuje się, aby wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę wynosiła tyle, ile średnie wynagrodzenie w powiecie.

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w 2021 r.?

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w III kwartale 2021 r.? Znamy nowy wskaźnik waloryzacji podstawy wymiaru zasiłku chorobowego.

    Powrót do pracy stacjonarnej czy praca zdalna?

    Powrót do pracy stacjonarnej - czy Polacy chcą wracać do biur? Czy praca zdalna zostanie? Jakie wyzwania stoją przed pracodawcami i pracownikami?

    12 czerwca - Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci

    Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci przypada na 12 czerwca. Pandemia COVID-19 wpłynęła negatywnie na to zjawisko.

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją już funkcjonuje

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Jakie kwestie reguluje?

    Odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - wszystko, co musisz wiedzieć

    Jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - komu i kiedy przysługuje? Kto je wypłaca? Jak odwołać się od decyzji ZUS?

    PPK: stan oszczędności można sprawdzać na bieżąco

    PPK - stan oszczędności na swoim rachunku w PPK można sprawdzać na bieżąco. Jak to zrobić?

    Nowy Ład – kalkulator wynagrodzeń 2022

    Nowy Ład - kalkulator wynagrodzeń w 2022 r. pozwala obliczyć wysokość wynagrodzeń dla umów o pracę. Jak Nowy Ład wpływa na wysokość płacy minimalnej w 2022 r.? Wyższa kwota wolna od podatku powoduje brak podatku przy minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Ile wyniesie najniższa krajowa?

    Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r.

    Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r. - to rozwiązanie dla wszystkich medyków. Co ze wzrostem wynagrodzeń do 2027 r.?

    Przedłużenie kadencji organów związków zawodowych

    Przedłużenie kadencji organów statutowych związków zawodowych, organizacji przedsiębiorców i społecznych inspektorów pracy przewiduje projekt nowelizacji ustawy covidowej.

    Bezrobocie w maju 2021 r. najniższe w UE

    Bezrobocie w maju 2021 r. - ile wyniosła szacowana stopa bezrobocia rejestrowanego? Czy Polska ma najniższe bezrobocie w UE?

    Doradca podatkowy - zarobki 2021

    Doradca podatkowy - jakie są zarobki w 2021 r.? Gdzie zarabia się najlepiej? Jak zrobić szybką karierę w podatkach? Oto kilka wskazówek.