Kategorie

Zalety i wady monitoringu pracowników

Konstanty Wróblewski
W uzasadnionych przypadkach monitoring jest przydatny pracodawcy. Jednak musi on pamiętać o granicach kontroli, aby nie narazić się ze strony pracowników na zarzuty bezprawnego działania.

Kwestia monitoringu pracowników nie została uregulowana w sposób kompleksowy przez polskie przepisy prawa. Najważniejsze w tym aspekcie jest właściwe uregulowanie tych zagadnień w wewnątrzzakładowych procedurach. W przeciwnym razie może dojść do podniesienia zarzutu naruszenia dóbr osobistych pracownika w postaci prawa do jego prywatności oraz godności.

Monitoring w miejscu pracy

Reklama

Monitoring ma przede wszystkim znaczenie w odniesieniu do prawa pracownika do prywatności i godności. Zastosowanie przez pracodawcę monitoringu może niejednokrotnie generować naruszenie ww. prawa pracownika. Ochrona prywatności i godności pracownika została uregulowana nie tylko w przepisach Kodeksu pracy (art. 111), ale także w Kodeksie cywilnym (art. 23 i 24), jako jedno z dóbr osobistych człowieka, a także w Konstytucji RP (art. 30, 47 i 49).

Monitoring pracowników w miejscu pracy obecnie stał się powszechnym zjawiskiem w procesie pracy. Stosowanie monitoringu w miejscu pracy pracodawcy uzasadniają rożnymi okolicznościami, w szczególności ochroną mienia pracodawcy i poprawą organizacji i optymalizacji procesu pracy.

W związku z rozwojem technologii i technik komunikacyjnych w praktyce stosowany jest różnego rodzaju monitoring, np.:

  • poczty elektronicznej,
  • korzystania z internetu,
  • rozmów telefonicznych,
  • aktywności pracowników, przy użyciu kamer rejestrujących obraz i dźwięk.

Spośród wszystkich możliwości monitorowania pracowników coraz bardziej popularny, w szczególności w grupie przedstawicieli handlowych i medycznych, stał się monitoring telefonów służbowych za pomocą systemu GPS (pracodawcy sprawdzają w ten sposób lokalizację danego pracownika w godzinach pracy).

Kiedy zachowanie współpracowników lub pracodawcy nie ma cech mobbingu >>

Pracodawcy stosują monitoring w zależności od potrzeb i okoliczności w sposób stały albo okazjonalny.

Dopuszczalność stosowania monitoringu

Reklama

Stosowanie monitoringu niewątpliwie powinno wynikać z obiektywnej, faktycznej i prawnie usprawiedliwionej potrzeby pracodawcy oraz przewagi jego interesu nad interesem pracownika. Wprowadzenie dodatkowej kontroli pracowników jest uzasadnione w momencie, gdy trudno wyegzekwować właściwe zachowanie pracowników za pomocą środków wynikających z przepisów powszechnie obowiązujących.

Przykład
Wojciech J. prowadzi przedsiębiorstwo zajmujące się produkcją części samochodowych. W ostatnim czasie w zakładzie pracy stwierdzono wiele przypadków kradzieży. W celu zapobieżenia na przyszłość kradzieżom w firmie pracodawca podjął decyzję o zamontowaniu na terenie hal produkcyjnych kamer rejestrujących obraz.


Potrzeba właściwego zabezpieczenia mienia pracodawcy jest wystarczającą przesłanką usprawiedliwiającą wprowadzenie przez pracodawcę monitoringu, jako prawidłowego zabezpieczenia interesu pracodawcy. Jednak, jeżeli pracodawca zdecyduje się na zastosowanie monitoringu na terenie zakładu pracy, musi pamiętać, że pracownicy powinni być właściwie (tzn. wyczerpująco i rzetelnie) poinformowani o zastosowaniu monitoringu na terenie zakładu pracy. Najlepszym rozwiązaniem będzie poinformowanie pracowników w postaci wprowadzenia odpowiednich zapisów do regulaminu pracy. Kolejną kwestią, która wymaga podkreślenia, jest to, że zastosowanie monitoringu należy traktować jako rozwiązanie ostateczne, które jest uzasadnione tylko i wyłącznie w takiej sytuacji, gdy inne środki kontroli pracowników nie spełniają swojej roli.

WAŻNE!
Jeżeli pracownik zostanie właściwie poinformowany o tym, że w czasie pracy budynek, w którym ma świadczyć pracę, będzie monitorowany, a pracownik nie wyrazi sprzeciwu na takie warunki zatrudnienia, to monitoring w takiej formie mieści się w granicach prawa.

W przypadku gdy pracodawca chce zamontować kamery bez potrzeby, czyli nie ma de facto realnego zagrożenia interesu pracodawcy, to może liczyć się z odmową pracownika na zastosowanie monitoringu (np. w przypadku zamontowania kamer w palarni, zakładowej stołówce).

Należy podkreślić, że jeżeli zastosowanie monitoringu związane byłoby z przetwarzaniem innych danych osobowych niż te, których dopuszczalność wynika z przepisów powszechnie obowiązujących, to należy uzyskać od pracownika dodatkową zgodę na przetwarzanie danych osobowych (np. wizerunku – w przypadku zastosowania kamer). Akceptacja pracownika powinna mieć charakter oświadczenia woli. Istotą tego oświadczenia jest zgoda na przetwarzanie danych osobowych konkretnych osób, w konkretnym celu.

Naruszanie prywatności pracowników

Formę monitoringu, którą chce wprowadzić pracodawca, należy uznać za dopuszczalną wtedy, gdy nie narusza sfery prywatności pracownika. A zatem, aby do tego nie dochodziło, monitoring może być używany tylko i wyłącznie w godzinach pracy danego pracownika. Należy zaznaczyć, że takie postępowanie pracodawcy jest zgodne z prawem pracy, ponieważ realizuje uprawnienie polegające na organizowaniu i kontroli wykonywanej przez danego pracownika pracy.

Kontrola prywatnej i służbowej korespondencji pracowników >>

Monitoring, o którym mowa wyżej, będzie uzasadniony w szczególności wobec pracowników, nad którymi pracodawca nie ma bezpośredniego nadzoru, chodzi tu głównie o pracowników wykonujących pracę poza zakładem pracy, np. przedstawicieli handlowych. Tego rodzaju monitoring nie będzie możliwy do zastosowania wobec pracowników wykonujących pracę stale w zakładzie pracy, ponieważ monitoring ten nie ma uzasadnienia. Pracownicy ci podlegają różnym formom kontroli i nadzoru w miejscu wykonywania pracy (listy obecności, bezpośredni nadzór przełożonego itp.).

Nie jest dopuszczalne stosowanie monitoringu w sposób ciągły, tzn. również w czasie prywatnym pracownika. Takie działanie może zostać uznane przez sąd za naruszenie dobra osobistego pracownika w postaci prawa do prywatności. Jeżeli pracodawca podejmie decyzję o wprowadzeniu tego rodzaju monitoringu, konieczne jest wcześniejsze poinformowanie pracowników o rodzaju i zakresie kontroli. W związku z tym warto wprowadzić szczegółowe uregulowania bądź w procedurze używania telefonów służbowych, bądź też uregulować ten rodzaj monitoringu w osobnym zarządzeniu. Aby tego rodzaju monitoring był skuteczny, ważne jest zobowiązanie pracowników w wewnątrzzakładowych procedurach do noszenia telefonu służbowego przy sobie i obowiązku niezwłocznego informowania (np. bezpośredniego przełożonego) o niezabraniu telefonu służbowego. Należy zaznaczyć, że powyższe obowiązki nie mogą rozciągać się poza godziny pracy danego pracownika, aby nie zachodziło naruszenie jego dóbr osobistych w postaci prawa do prywatności.

Podstawa prawna:

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    PIP przeprowadzi kontrolę bez zapowiedzi

    Kontrola PIP już niedługo będzie mogła odbyć się bez zapowiedzi. Przewidziano to w nowelizacji ustawy Prawo przedsiębiorców.

    Lodołamacze 2021 - zgłoszenia do 15 sierpnia!

    Lodołamacze 2021 - zapraszamy do udziału w 16 edycji konkursu! Patronem medialnym wydarzenia jest portal Infor.pl.

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.