Zasiłek chorobowy w trakcie urlopu bezpłatnego

W trakcie urlopu bezpłatnego pracownik nie podlega ubezpieczeniom społecznym, dlatego nie ma prawa do świadczeń z tytułu niezdolności do pracy. Natomiast po powrocie z urlopu pracownikowi przysługują świadczenia z tytułu niezdolności do pracy, jeżeli spełnia warunki do ich przyznania.

Pracownik wystąpił z wnioskiem o udzielenie mu urlopu bezpłatnego na podstawie art. 174 Kodeksu pracy na okres od 1 do 31 lipca 2009 r. Udzieliliśmy pracownikowi urlopu zgodnie z jego wnioskiem. 9 lipca 2009 r. pracownik dostarczył nam zwolnienie lekarskie na okres od 8 do 17 lipca 2009 r. Czy za ten okres pracownik ma prawo do zasiłku chorobowego? W 2009 r. otrzymał już wynagrodzenie chorobowe za 33 dni zwolnienia lekarskiego.

Pracownik nie ma prawa do zasiłku chorobowego w czasie korzystania z urlopu bezpłatnego za okres od 8 do 17 lipca 2009 r.

Czy prowadzący pozarolniczą działalność ma prawo do zasiłku chorobowego>>

Urlop bezpłatny udzielony pracownikowi na podstawie Kodeksu pracy jest przerwą w wykonywaniu pracy i przerwą w ubezpieczeniu pracowniczym. Korzystanie przez pracownika z urlopu bezpłatnego ma bezpośredni wpływ na prawo pracownika do świadczeń z ubezpieczeń społecznych, w tym do zasiłku chorobowego. Jeżeli niezdolność do pracy pracownika przypada w okresie urlopu bezpłatnego, to pracownikowi nie przysługuje zasiłek chorobowy.

WAŻNE!

Urlop bezpłatny jest przerwą w ubezpieczeniu chorobowym i w tym okresie pracodawca nie nalicza za pracownika składki na to ubezpieczenie.

Jeżeli niezdolność do pracy z powodu choroby, opieki lub macierzyństwa powstanie w okresie urlopu bezpłatnego i trwa nadal po zakończeniu tego urlopu, pracownik ma prawo do zasiłków oraz wynagrodzenia chorobowego, ale wyłącznie za okres przypadający po zakończeniu urlopu bezpłatnego.

PRZYKŁAD

Na wniosek pracownika pracodawca udzielił mu urlopu bezpłatnego w okresie od 18 do 30 czerwca 2009 r. W trakcie tego urlopu pracownik zachorował i otrzymał zwolnienie lekarskie od 26 czerwca do 10 lipca 2009 r. Pracownik w 2009 r. wykorzystał już 33 dni zwolnienia lekarskiego, za które otrzymał wynagrodzenie chorobowe. Pracownik od 26 do 30 czerwca nie ma prawa do zasiłku chorobowego, ponieważ zwolnienie lekarskie zostało wystawione na okres urlopu bezpłatnego. Pracownikowi przysługuje natomiast zasiłek chorobowy od 1 do 10 lipca 2009 r. Okres tej niezdolności do pracy przypada po zakończeniu urlopu bezpłatnego.

---

Udzieliliśmy pracownikowi, za jego zgodą wyrażoną na piśmie, urlopu bezpłatnego na czerwiec i lipiec 2009 r. Pracownik został skierowany do wykonywania pracy u innego pracodawcy. Okres skierowania wliczamy do okresu pracy, od którego zależą jego uprawnienia pracownicze. Pracownik zachorował w trakcie skierowania. Kto powinien wypłacić mu świadczenie za czas choroby?

Zasiłek chorobowy lub wynagrodzenie chorobowe przysługuje pracownikowi wyłącznie od pracodawcy, u którego podjął pracę na podstawie skierowania.

W przypadku zatrudnionego u Państwa pracownika, jeżeli choruje w czerwcu lub lipcu 2009 r., tj. w okresie udzielonego mu przez Państwa urlopu bezpłatnego, świadczenia wypłaci mu pracodawca, u którego w tym okresie faktycznie będzie świadczył pracę.

Premia w podstawie wymiaru zasiłku chorobowego>>

Pracownik w okresie urlopu bezpłatnego udzielonego mu przez pracodawcę w celu podjęcia pracy u drugiego pracodawcy, nie ma prawa do wynagrodzenia za czas choroby i zasiłku chorobowego u tego pracodawcy, który udzielił mu urlopu. Wynagrodzenie chorobowe i/lub zasiłek chorobowy przysługuje mu wyłącznie u pracodawcy, u którego podjął pracę na podstawie skierowania. Jeżeli pracownik będzie chorował dłużej, tzn. po zakończeniu urlopu bezpłatnego, prawo do wynagrodzenia chorobowego i/lub zasiłku chorobowego będzie miał u pierwszego pracodawcy, u którego zakończył się urlop bezpłatny.

WAŻNE!

Wynagrodzenie chorobowe i/lub zasiłek chorobowy nie przysługuje pracownikowi po zakończeniu pracy na podstawie skierowania od tego pracodawcy, u którego wykonywał pracę w okresie skierowania.

PRZYKŁAD

Pracownik był na urlopie bezpłatnym od 1 kwietnia do 30 czerwca 2009 r. W tym okresie pracował w innej firmie. Pracownik choruje od 15 czerwca do 20 lipca br. Pracownikowi przysługuje:

• za okres od 15 do 30 czerwca br. wynagrodzenie chorobowe i/lub zasiłek chorobowy z tytułu zatrudnienia u drugiego pracodawcy, u którego podjął pracę w okresie urlopu bezpłatnego. U pierwszego pracodawcy pracownik nie ma prawa do zasiłku chorobowego, ponieważ choroba przypada w czasie urlopu bezpłatnego;

• za okres od 1 do 20 lipca br. wynagrodzenie chorobowe i/lub zasiłek chorobowy z tytułu zatrudnienia u pierwszego pracodawcy, u którego zakończył się urlop bezpłatny. Za ten okres nie przysługuje pracownikowi zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia u drugiego pracodawcy.

  ---

Udzieliliśmy pracownikowi urlopu bezpłatnego na czerwiec 2009 r. Rozwiązaliśmy umowę o pracę z tym pracownikiem 30 czerwca 2009 r. Pracownik dostarczył nam zwolnienie lekarskie na okres od 22 czerwca do 20 lipca 2009 r. Czy w tej sytuacji pracownik ma prawo do zasiłku chorobowego po rozwiązaniu umowy i czy powinniśmy przekazać to zwolnienie ZUS?

Pracownik ma prawo do zasiłku chorobowego od 1 lipca 2009 r. Zwolnienie lekarskie pracownika powinni Państwo przekazać do ZUS wraz z wypełnionym zaświadczeniem ZUS Z-3.

Czy można przebywać na zwolnieniu lekarskim u jednego pracodawcy i w tym czasie pracować u innego>>

Jeżeli z końcem urlopu bezpłatnego ustaje także zatrudnienie, a pracownik zachorował w okresie tego urlopu, nie przysługuje mu prawo do wynagrodzenia chorobowego oraz do zasiłku chorobowego w czasie trwania urlopu. Natomiast po zakończeniu urlopu bezpłatnego i równocześnie po ustaniu zatrudnienia pracownikowi przysługuje zasiłek chorobowy. Zasiłek wypłaci ZUS. Prawo do zasiłku chorobowego przysługuje pracownikowi na ogólnych zasadach. Oznacza to, że ZUS wypłaci zasiłek, jeżeli nie zachodzą okoliczności wykluczające prawo do zasiłku po ustaniu zatrudnienia. Zasiłek chorobowy za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia przysługuje, jeżeli osoba niezdolna do pracy:

• nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy,

• nie kontynuuje lub nie podjęła działalności zarobkowej,

• ma wymagany okres wyczekiwania, aby nabyć prawo do zasiłku w czasie zatrudnienia,

• nie jest uprawniona do zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego,

• nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu rolników.

Na potwierdzenie wymienionych okoliczności pracownik ma obowiązek złożyć w ZUS oświadczenie np. na formularzu ZUS Z-10 „Oświadczenie w związku z roszczeniem o zasiłek chorobowy/świadczenie rehabilitacyjne”. ZUS po otrzymaniu od Państwa zwolnienia lekarskiego oraz wypełnionego zaświadczenia ZUS Z-3 ustali uprawnienia do zasiłku dla Państwa byłego pracownika.

PRZYKŁAD

Pracodawca udzielił pracownikowi na jego wniosek urlopu bezpłatnego na okres od 1 do 30 czerwca 2009 r. 30 czerwca została rozwiązana umowa o pracę. Pracownik chorował od 20 czerwca do 15 lipca 2009 r. Za okres niezdolności do pracy od 20 do 30 czerwca 2009 r. pracownik nie ma prawa do świadczeń chorobowych. Prawo do zasiłku chorobowego ma od 1 do 15 lipca 2009 r., czyli po zakończeniu urlopu bezpłatnego, który zbiegł się z dniem rozwiązania umowy o pracę. W przypadku pracownika nie zachodzą okoliczności wykluczające prawo do zasiłku po ustaniu zatrudnienia. Zasiłek chorobowy wypłaci pracownikowi ZUS.

---

Zatrudniliśmy pracownika od 1 czerwca 2009 r. Wcześniej był on zatrudniony w innym zakładzie pracy od 1 stycznia do końca maja br., ale w okresie od 20 kwietnia do 31 maja 2009 r. przebywał na urlopie bezpłatnym. Będąc już naszym pracownikiem zachorował 23 czerwca 2009 r. Czy powinniśmy mu wypłacić zasiłek chorobowy od pierwszego dnia choroby, czy po 30 dniach podlegania ubezpieczeniu u nas?

Pracownik ma prawo do zasiłku chorobowego od pierwszego dnia zatrudnienia u Państwa, czyli od 23 czerwca 2009 r.

Prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia chorobowego z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej chorobą pracownik uzyskuje po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego. To samo dotyczy prawa do wynagrodzenia chorobowego. Do okresu wyczekiwania wlicza się poprzednie okresy podlegania ubezpieczeniu chorobowemu pod warunkiem, że przerwa w ubezpieczeniu nie przekroczyła 30 dni. Jeżeli przerwa była dłuższa niż 30 dni, płatnik świadczenia dolicza poprzednie okresy ubezpieczenia chorobowego, gdy przyczyną przerwy był urlop bezpłatny, wychowawczy lub odbywanie czynnej służby wojskowej przez żołnierza niezawodowego.

Urlop bezpłatny>>

Okres urlopu bezpłatnego nie jest okresem ubezpieczenia chorobowego, dlatego urlopu nie należy wliczać do okresu wyczekiwania. Jednak w sposób szczególny traktuje się przerwę w ubezpieczeniu chorobowym spowodowaną urlopem bezpłatnym. Jeżeli między okresami ubezpieczenia chorobowego wystąpi przerwa spowodowana tym urlopem, to okresy ubezpieczenia chorobowego występujące przed urlopem bezpłatnym i po urlopie zalicza się do okresu wyczekiwania, nawet jeżeli przerwa spowodowana tym urlopem była dłuższa niż 30 dni.

PRZYKŁAD

Pracownik był zatrudniony od 2 listopada 2008 r. do 31 maja 2009 r. W okresie od 1 kwietnia do 31 maja 2009 r. był na urlopie bezpłatnym. U kolejnego pracodawcy podjął pracę 1 czerwca 2009 r. W okresie od 19 do 30 czerwca 2009 r. chorował i za ten okres pracownik ma prawo do zasiłku chorobowego, ponieważ przerwa w ubezpieczeniu chorobowym trwająca dwa miesiące była spowodowana urlopem bezpłatnym.

---

Pracownica zachorowała 20 maja br. Do końca maja była na urlopie bezpłatnym. Choruje cały czas, dlatego od 1 czerwca 2009 r. wypłacaliśmy jej wynagrodzenie chorobowe, natomiast od 4 lipca 2009 r. wypłacamy zasiłek chorobowy. Czy okres zwolnienia trwający od 20 do 31 maja br. powinniśmy wliczyć do okresu zasiłkowego pracownicy?

Okresu od 20 do 31 maja 2009 r. nie powinni Państwo wliczać do okresu zasiłkowego, ponieważ za ten okres pracownica nie miała prawa do wynagrodzenia chorobowego. Do okresu zasiłkowego należy wliczać tylko okresy, za które zostało wypłacone wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy.

Zasiłek chorobowy przysługuje pracownikowi przez okres trwania niezdolności do pracy, nie dłużej jednak niż przez 182 dni. Jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana gruźlicą albo przypada na okres ciąży, zasiłek chorobowy może być wypłacany przez okres 270 dni.

Do jednego okresu zasiłkowego płatnik świadczenia wlicza okresy nieprzerwanej niezdolności do pracy. Jeżeli w okresach niezdolności do pracy są przerwy, do jednego okresu zasiłkowego płatnik wlicza okresy niezdolności do pracy, które zostały spowodowane tą samą chorobą, a przerwa między nimi nie przekroczyła 60 dni.

Jak ustalać podstawę wymiaru wynagrodzenia i zasiłku chorobowego>>

Do okresu zasiłkowego płatnik świadczenia wlicza okresy niezdolności do pracy, za które pracownikowi przysługuje wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy.

WAŻNE!

Okresów choroby przypadających w czasie korzystania z urlopu bezpłatnego nie wlicza się do okresu zasiłkowego.

Za okres urlopu bezpłatnego pracownikom nie przysługują świadczenia chorobowe. Dlatego powinni Państwo liczyć pracownicy okres zasiłkowy od 1 czerwca, czyli od dnia, kiedy podjęli Państwo wypłatę wynagrodzenia chorobowego.

PRZYKŁAD

Pracownik z powodu tej samej choroby otrzymał zwolnienia lekarskie na okresy od 11 maja do 10 czerwca 2009 r. oraz od 20 czerwca do 3 lipca 2009 r. Pracownik w okresie od 15 do 26 czerwca 2009 r. był na urlopie bezpłatnym. Za okres od 20 do 26 czerwca 2009 r. pracownikowi nie przysługuje zasiłek chorobowy.

Pracodawca wypłacił pracownikowi:

• od 11 maja do 10 czerwca wynagrodzenie chorobowe,

• od 27 do 28 czerwca wynagrodzenie chorobowe oraz

• od 29 czerwca do 3 lipca zasiłek chorobowy.

Do jednego okresu zasiłkowego pracodawca zaliczył okresy, za które wypłacił świadczenia, czyli 31 dni + 2 dni + 5 dni, łącznie 38 dni. Do okresu zasiłkowego pracodawca nie wliczył 7 dni zwolnienia, za które nie wypłacił świadczenia, a które przypadały w okresie urlopu bezpłatnego.

Podstawa prawna:

• art. 4, art. 6 ust. 1, art. 8, art. 9, art. 12 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (DzU z 2005 r. nr 31, poz. 267 ze zm.).