Kategorie

Odprawa emerytalna

Joanna Pysiewicz-Jężak
Odprawa emerytalna jest świadczeniem jednorazowym i powinna być wypłacona w dniu rozwiązania stosunku pracy.

Pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia (art. 921 k.p.). Pracownik, który odprawę otrzymał, nie może ponownie nabyć do niej prawa.

Wysokość odprawy i niezbędne warunki do jej uzyskania

Odprawa emerytalna to jednorazowe świadczenie pieniężne wypłacane przez pracodawcę pracownikowi, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na emeryturę. Jest to świadczenie powszechne, przysługujące wszystkim pracownikom bez względu na sposób nawiązania stosunku pracy (umowa o pracę, powołanie, wybór, mianowanie). Oznacza to, pracodawca nie może uchylić się od jej wypłaty, jeżeli pracownik spełnia potrzebne ku temu warunki. W przeciwnym razie naraża się na karę grzywny.

Czy należy wypłacać odprawę emerytalną w razie zwolnienia grupowego? >>

Odprawa przysługuje w wysokości 1-miesięcznego wynagrodzenia. Taką odprawę zapewniają pracownikowi przepisy kodeksowe, jednak niekiedy obowiązek wypłaty odprawy w wyższej wysokości wprowadza obowiązujący u danego pracodawcy układ zbiorowy pracy lub regulamin wynagradzania. Również przepisy szczególne mogą wprowadzać wyższe odprawy emerytalne (rentowe) dla niektórych grup zawodowych.

WAŻNE!

Przewidziana w Kodeksie pracy wysokość odprawy nie zależy od okresu zatrudnienia pracownika u danego pracodawcy.

Odprawa z tytułu rozwiązania umowy zlecenia >>

Przykład

Maria K. nawiązała stosunek pracy z pracodawcą X z zamiarem kontynuowania tego zatrudnienia przez kilka najbliższych lat, mimo że uprawnienia emerytalne uzyskiwała już 3 miesiące po podjęciu tego zatrudnienia. Jednak z uwagi na sytuację rodzinną rozwiązała stosunek pracy po uzyskaniu prawa do emerytury. Mimo tak krótkiego zatrudnienia pracodawca jest zobowiązany wypłacić pracownicy odprawę.


Pracownikowi przysługuje jedna odprawa podczas trwania całej kariery zawodowej. Jest ona bowiem świadczeniem jednorazowym.

Warunkiem niezbędnym do uzyskania odprawy emerytalnej jest rozwiązanie stosunku pracy. Niemniej jednak pracownik nie ma obowiązku rozwiązywania stosunku pracy z chwilą uzyskania uprawnień emerytalnych i może go nadal kontynuować. Co więcej obowiązujące od 8 stycznia 2009 r. przepisy, które znowelizowały ustawę o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, pozwalają pracownikowi na jednoczesne pobieranie emerytury i wynagrodzenia za pracę, bez konieczności rozwiązywania stosunku pracy. W takiej sytuacji mogą pojawić się wątpliwości, czy pracownikowi, który nie rozwiąże stosunku pracy i będzie pobierał emeryturę, należy się odprawa emerytalna. Jeśli tak, kiedy pracodawca będzie zobowiązany do jej wypłaty. Należy przyjąć za najbardziej prawdopodobne te poglądy, które wskazują, że odprawa emerytalna będzie przysługiwała pracownikowi dopiero po ustaniu stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę. Pracownik nie może być bowiem pozbawiony uprawnienia przysługującego mu na mocy przepisów kodeksowych.

Roszczenie o wypłatę odprawy ulega przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie to stało się wymagalne.

WAŻNE!

Od odprawy emerytalnej nie należy odprowadzać składek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, gdyż nie stanowi ona podstawy wymiaru składek (§ 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe). Dotyczy to również sytuacji, gdy pracodawca wypłacił odprawę w wyższej wysokości niż wynika to z przepisów kodeksowych. Odprawa podlega natomiast opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Obliczanie odprawy

Ustalając wysokość odprawy emerytalnej, stosuje się zasady obowiązujące przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy.

Przy ustalaniu wysokości odprawy emerytalnej należy:

  • ustalić średnie miesięczne wynagrodzenie, zgodnie z § 14–17 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop, zwanego dalej rozporządzeniem,
  • nie dokonywać działań przewidzianych w § 18 i 19 rozporządzenia (m.in. nie stosuje się współczynnika ekwiwalentowego).

W przypadku gdy pracownik otrzymuje wynagrodzenie w stałej miesięcznej wysokości, to stałe składniki wynagrodzenia uwzględnia się w wysokości należnej w miesiącu nabycia prawa do odprawy.

Jeżeli na wynagrodzenie pracownika składają się elementy zmienne za okresy nie dłuższe niż 1 miesiąc (np. premia), to składniki uzyskane przez pracownika w okresie 3 miesięcy poprzedzających miesiąc nabycia prawa do odprawy przyjmuje się w przeciętnej wysokości z tego okresu. Gdy pracownik nie przepracował pełnego okresu 3 miesięcy, wówczas wynagrodzenie faktycznie uzyskane przez niego w tym okresie dzieli się przez liczbę dni pracy, za które ono przysługiwało, a otrzymany wynik mnoży się przez liczbę dni, jakie pracownik przepracowałby w ramach normalnego czasu pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy.

Natomiast jeżeli pracownik otrzymuje składniki wynagrodzenia za okresy dłuższe niż 1 miesiąc, to w przypadku gdy zostały wypłacone w okresie 12 miesięcy bezpośrednio poprzedzających miesiąc nabycia prawa do odprawy, uwzględnia się je w średniej wysokości z tego okresu.

Przykład

Umowa o pracę została rozwiązana 30 czerwca 2009 r. w związku z przejściem pracownika na emeryturę. Pracodawca jest zobowiązany do naliczenia i wypłaty odprawy emerytalnej w wysokości 1-miesięcznego wynagrodzenia.

Wynagrodzenie pracownika składało się z:

● wynagrodzenia zasadniczego w stałej wysokości – 2500 zł,

● dodatku stażowego w wysokości 20% wynagrodzenia zasadniczego – 500 zł,

● dodatku funkcyjnego – 350 zł.

Stałe składniki wynagrodzenia uwzględnia się w wysokości należnej w miesiącu nabycia prawa do odprawy, czyli w czerwcu.

Aby obliczyć wysokość odprawy emerytalnej, należy dodać wszystkie składniki wynagrodzenia: 2500 zł + 500 zł + 350 zł = 3350 zł. Kwota ta stanowi wysokość odprawy należnej pracownikowi.

Podstawa prawna:

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Potrącenie zaległości ZUS z emerytury od 2022 r.

    Potrącenie zaległości składkowych z emerytury, renty i zasiłku będzie możliwe od 2022 r. ZUS odliczy składkę zdrowotną, podatek i należności składkowe nieopłacone w terminie. Do jakiej wysokości?

    Niemcy: niezaszczepieni bez rekompensaty za czas kwarantanny

    Niezaszczepieni nie otrzymają rekompensaty za czas kwarantanny. Nowe przepisy w Niemczech zaczną obowiązywać od 1 listopada 2021 r.

    Praca zdalna a work-life balance

    Praca zdalna a work-life balance - za dużo work i za mało life? Z badania "Candidate Pulse" wynika, ze praca zdalna zachwiała balansem między życiem prywatnym i zawodowym. Pracownicy odczuwają również więcej presji ze strony pracodawców.

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid [VIDEO]

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid? Najpewniej tak, ale na zasadzie dobrowolności. Co to oznacza? Na to i inne pytania odpowiada Stanisław Szwed, wiceminister pracy, polityki społecznej i rodziny.

    Obniżenie wieku emerytalnego jako fatalna decyzja [VIDEO]

    Obniżenie wieku emerytalnego było fatalną decyzją. Ekonomiści negatywnie oceniają niższy i zróżnicowany dla kobiet i mężczyzn wiek emerytalny w Polsce.

    Co pandemia uświadomiła menadżerom? [VIDEO]

    Pandemia a zarządzanie - co kryzys wywołany pandemią uświadomił menadżerom? Okazało się, że kapitał ludzki jest niezwykle ważny. Duże znaczenie ma także zdolność do szybkich zmian.

    Kodeks pracy art. 30

    Kodeks pracy w art. 30 wylicza sposoby rozwiązania umowy o pracę: porozumienie stron, wypowiedzenie, dyscyplinarka i upływ czasu.

    Kontroferta dla pracownika - co to jest?

    Kontroferta dla pracownika - co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy warto przyjąć kontrofertę?

    Jesienna rekrutacja w logistyce - jak zachęcić do pracy w firmie?

    Startuje jesienna rekrutacja w logistyce. Jakich pracowników brakuje? Jak zachęcić do pracy w danej firmie? Co przyciąga pracowników?

    Kontrole PIP na małych budowach 2021 - wyniki

    Kontrole PIP na małych budowach zostały wzmożone w 2021 r. Z danych statystycznych wynika, że to właśnie na małych budowach jest najwięcej wypadków przy pracy. Jakie są wyniki kontroli PIP?

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców przez cały rok

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców nie są sezonowe. Przypomina o tym PIP w kampanii "Prawa przez cały rok". Jak zatrudnić cudzoziemca na podstawie zezwolenia na pracę sezonową? Czym jest umowa o pomocy przy zbiorach?

    Europejskie Porozumienie dotyczące aktywnego starzenia się

    Europejskie Porozumienie podpisane w 2017 r. dotyczy aktywnego starzenia się i podejścia międzypokoleniowego w pracy. Realizując je, w Polsce powstało "Porozumienie strony pracowników oraz strony pracodawców RDS na rzecz aktywnego starzenia". Wypracowano w nim szereg rozwiązań na rzecz aktywnego starzenia się.

    Kiedy zmiana czasu na zimowy w 2021?

    Kiedy jest zmiana czasu na zimowy w 2021 r.? Czy ostatni raz przestawiamy zegarki jesienią? Jak zmiana czasu wpływa na czas pracy w nocy?

    Wypłata wynagrodzenia za pracę w sobotę, niedzielę

    Wypłata wynagrodzenia za pracę to podstawowy obowiązek pracodawcy. Co w przypadku, gdy dzień wypłaty wynagrodzenia wypada w sobotę lub niedzielę?

    Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na 4 falę covid?

    4 fala covid przewidywana jest na jesień 2021 r. Statystyki wskazują na tendencję wzrostową zakażeń. Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na ten trudny czas?

    Weryfikacja szczepień pracowników - projekt

    Weryfikacja szczepień pracowników - trwają prace nad projektem nowych przepisów. Czy pracodawcy będą mogli sprawdzić fakt zaszczepienia się przeciw COVID-19 przez pracowników?

    Umowa o dzieło - ZUS, zgłoszenie

    Umowa o dzieło - zgłoszenie do ZUS jest obowiązkowe od 2021 r. Jaki jest termin na zgłoszenie? Kto musi zgłosić umowę do ZUS?

    Zmiany w ubezpieczeniach społecznych od 18 września 2021 r.

    Najnowsze zmiany w ubezpieczeniach społecznych weszły w życie 18 września 2021 r. Sprawdź, co się zmieni.

    Wypalenie zawodowe podstawą zwolnienia lekarskiego od 2022 r.

    Wypalenie zawodowe od 2022 r. będzie podstawą do otrzymania zwolnienia lekarskiego (l4). Czym jest wypalenie? Jakie są objawy? Jak przeciwdziałać?

    Przeniesienie urlopu na kolejną umowę - wzór porozumienia

    Przeniesienie urlopu wypoczynkowego na kolejną umowę o pracę może nastąpić na mocy porozumienia stron. Jak je prawidłowo sporządzić? Oto wzór porozumienia.

    Ostatnie dni na wniosek o zwolnienie z ZUS!

    Wniosek o zwolnienie z ZUS - sklepiki szkolne i piloci muzealnych wycieczek mają ostatnie dni na ubieganie się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS.

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń - covid

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń została przewidziana w tarczy na czas pandemii COVID-19. Kogo dotyczy? Ile wynosi?

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy - szczepienie

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy z powodu szczepienia - kiedy jest możliwe? Czy szczepienie dziecka uzasadnia zwolnienie od pracy?

    Kobiety najwięcej ucierpiały na pandemii

    Kobiety najwięcej straciły w czasie pandemii. To one częściej były zwalniane. Spadł na nie ciężar opieki nad dziećmi i pracy jednocześnie. Jak wpłynęło to na ich zdrowie?

    Płace rosną, bo firmy walczą o pracowników

    Płace rosną wszędzie. Wszystkie kody PKD odnotowały w sierpniu 2021 r. podwyżki wynagrodzeń. Firmy walczą w ten sposób o pracowników.