Kategorie

Przychody zwolnione ze składek

Anna Stykowska-Sikora
Do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia pracowników wchodzą wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężna świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń.

Podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne jest przychód w rozumieniu przepisów ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jaki pracownicy osiągają u pracodawcy z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy.

W szczególności zaś podstawę wymiaru składek stanowią:

  • wynagrodzenie zasadnicze,
  • wynagrodzenia za godziny nadliczbowe,
  • różnego rodzaju dodatki, nagrody,
  • ekwiwalenty za niewykorzystany urlop,
  • wszelkie inne kwoty, niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto
  • świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również
  • wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych wyłączyła jednak z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne:

  • wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną, do którego pracownik zachowuje prawo na podstawie art. 92 k.p. za pierwsze 33 dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym w wysokości 80% podstawy wymiaru,
  • zasiłki wypłacane z ubezpieczenia chorobowego lub wypadkowego (art. 18 ust. 2 ustawy).

Należy pamiętać, że od wynagrodzenia chorobowego trzeba jednak opłacać składkę na ubezpieczenie zdrowotne, natomiast od kwot zasiłków nie ma obowiązku naliczania zarówno składek na ubezpieczenia społeczne, jak i składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Rozporządzenie składkowe

Wyjątki od zasady, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, określa jednak przede wszystkim rozporządzenie z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Przepisy tego rozporządzenia należy stosować do:

  • pracowników,
  • osób wykonujących pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej z własnym pracodawcą,
  • pracowników, którzy zawarli umowę cywilnoprawną z inną osobą niż pracodawca, ale na podstawie tej umowy pracują na rzecz swojego pracodawcy.

Jeśli pracodawca zawiera z własnym pracownikiem umowę cywilnoprawną, to do celów ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego osobę wykonującą pracę na podstawie takiej umowy traktuje się jak pracownika, a przychód osiągnięty z tej umowy uważa się za przychód z umowy o pracę. Taka sama zasada obowiązuje w sytuacji, w której pracownik na podstawie umowy cywilnoprawnej (która nie została zawarta między pracownikiem a pracodawcą) wykonuje pracę na rzecz swojego pracodawcy.


Wyłączenia

Rozporządzenie składkowe wymienia 32 pozycje przychodów zwolnionych z obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne. Z uwagi na potrzeby niniejszego opracowania zostaną omówione i wskazane przychody pracowników zwolnione ze składek, które w praktyce mają największe znaczenie i są najpowszechniej stosowane.

Do przychodów zwolnionych ze składek na ubezpieczenia społeczne należą m.in.:

Nagrody jubileuszowe

Wyłączeniu ze składek podlegają te nagrody jubileuszowe (gratyfikacje), które według zasad określających warunki ich przyznawania przysługują pracownikowi nie częściej niż co 5 lat.

Warto podkreślić, że nie ma w tym przypadku znaczenia data wypłacenia kolejnych nagród, tj. czy między wypłatą jednej a drugiej nagrody upłynęło 5 lat. O zwolnieniu ze składek decyduje to, że pracownik uzyskał prawo do nagrody jubileuszowej nie wcześniej niż po upływie 5 lat od nabycia prawa do poprzedniej nagrody.

Jeżeli przepisy lub regulacje wewnętrzne obowiązujące u pracodawcy przewidują, że pracownicy nabywają prawo do nagród jubileuszowych częściej niż co 5 lat, nagrody te nie będą podlegały zwolnieniu.

Należy podkreślić, że ze składek są również zwolnione nagrody jubileuszowe:

- wypłacone pracownikowi, który uzyskał prawo do nagrody jubileuszowej w okresie krótszym niż 5 lat od nabycia prawa do poprzedniej nagrody, ponieważ w czasie 5-letniego okresu oczekiwania na następną nagrodę przedstawił dokumenty potwierdzające zatrudnienie, które wcześniej nie było uwzględnione przy ustalaniu prawa do takiej nagrody,

- wypłacone pracownikowi, któremu do nabycia prawa do nagrody z tytułu upływu kolejnych 5 lat brakuje mniej niż 12 miesięcy, licząc od dnia rozwiązania stosunku pracy, jeżeli rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło w związku z przejściem pracownika na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową albo na rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji lub całkowitej niezdolności do pracy.

Zwolnieniem ze składek objęte są również odszkodowania (rekompensaty) wypłacone pracownikom z tytułu likwidacji nagród jubileuszowych, do których pracownicy mieli prawo nie częściej niż co 5 lat.

Odprawy pieniężne przysługujące w związku z przejściem na emeryturę lub rentę

Świadczenie takie jest zwolnione zarówno ze składek na ubezpieczenia społeczne, jak i na ubezpieczenie zdrowotne, bez względu na nazwę tego świadczenia, datę wypłaty oraz jego wysokość - pod warunkiem że świadczenie takie ma związek z przejściem pracownika na emeryturę lub rentę.

Odprawy, odszkodowania i rekompensaty wypłacone pracownikom z tytułu wygaśnięcia lub rozwiązania stosunku pracy, w tym z tytułu:

- rozwiązania stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy,

- nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę lub rozwiązania jej bez wypowiedzenia bądź skrócenia okresu jej wypowiedzenia,

- niewydania w terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa pracy.

Zwolnienie to przysługuje niezależnie od tego, na jakiej podstawie zostało wypłacone (przepisy prawa pracy czy też porozumienie zawarte z pracodawcą), nazwy świadczenia oraz jego wysokości, pod warunkiem że doszło do rozwiązania stosunku pracy.

Odszkodowania wypłacone byłym pracownikom po rozwiązaniu stosunku pracy na podstawie umowy o zakazie konkurencji, o której mowa w art. 1012k.p.

Trzeba pamiętać, że jeżeli w umowie o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy strony nie wskazały wynagrodzenia, jakie będzie przysługiwało byłemu pracownikowi z tego tytułu, pracownikowi i tak będzie się należało na podstawie Kodeksu pracy odszkodowanie w wysokości 25% wynagrodzenia, jakie pracownik otrzymał przed rozwiązaniem umowy o pracę za okres odpowiadający okresowi, na jaki zawarto zakaz konkurencji.

Podstawa prawna:

  • ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2007 r. nr 11, poz. 74 ze zm.),
  • rozporządzenie z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (DzU nr 161, poz. 1106 ze zm.),
  • ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm.).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.