Przejście pracownika na emeryturę lub rentę. Wysokość odprawy emerytalno-rentowej

• Odprawa emerytalno-rentowa
• Wysokość odprawy emerytalno-rentowej
• Wypłata odprawy emerytalno-rentowej
• Informacja w świadectwie pracy

Odprawa emerytalno-rentowa

Pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę, przysługuje odprawa pieniężna. Zatem nabycie prawa do odprawy emerytalno-rentowej jest uzależnione od łącznego wystąpienia poniższych przesłanek:

• w dniu ustania stosunku pracy pracownik spełnia warunki uprawniające do emerytury lub renty,
• doszło do ustania stosunku pracy i przejścia na rentę albo emeryturę rozumianego jako zmiana statusu prawnego pracownika z pracownika na osobę pobierającą określone świadczenie,
• zachodzi związek między ustaniem stosunku pracy a przejściem pracownika na rentę lub emeryturę.

Nie ma znaczenia, z czyjej inicjatywy ani w jakim trybie został rozwiązany stosunek pracy. Prawo do odprawy nie jest też zależne od charakteru umowy o pracę, ani też od stażu pracy u danego pracodawcy.

Pracownik, który jest zatrudniony przez więcej niż jednego pracodawcę, aby otrzymać odprawę musi rozwiązać wszystkie stosunki pracy. Odprawa będzie wówczas przysługiwać od każdego pracodawcy.

Odprawa emerytalno-rentowa jest świadczeniem jednorazowym i dlatego pracownik nie może nabyć do niego prawa po ponownym zatrudnieniu się. Odprawa nie przysługuje także w przypadku, gdy pracownikowi przyznano odprawę rentową, a następnie przeszedł on na emeryturę. 

Wysokość odprawy emerytalno-rentowej

Kodeks pracy ustanawia ogólną zasadę, zgodnie z którą odprawa emerytalno-rentowa przysługuje w wysokości 1-miesięcznego wynagrodzenia. Jednakże wysokość odprawy może być zwiększona w przepisach branżowych, układach zbiorowych pracy czy regulaminach wynagradzania. 

Przepisy prawa pracy uprawniają niektóre grupy zawodowe do odprawy emerytalno-rentowej w wyższej wysokości. Są to m.in.:

• pracownicy urzędów państwowych – przysługuje im odprawa w wysokości od 2- do 6-miesięcznego wynagrodzenia, w zależności od stażu pracy w urzędach,
• pracownicy samorządowi – przysługuje im odprawa w wysokości od 2- do 6-miesięcznego wynagrodzenia, w zależności od stażu pracy,
• członkowie korpusu służby cywilnej – przysługuje im odprawa w wysokości 3- lub 6-miesięcznego wynagrodzenia, w zależności od stażu pracy,
• nauczyciele – przysługuje im odprawa w wysokości 2- lub 3-miesięcznego wynagrodzenia, w zależności od stażu pracy.

Przy ustalaniu wysokości odprawy emerytalno-rentowej należy posługiwać się regułami obowiązującymi przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.

Wypłata odprawy emerytalno-rentowej

Odprawa emerytalno-rentowa staje się wymagalna od dnia rozwiązania umowy o pracę w związku z przejściem na emeryturę lub rentę zarówno wówczas, gdy decyzja o przyznaniu emerytury lub renty została wydana w czasie trwania stosunku pracy, jak i po jego rozwiązaniu.

Pracownik powinien otrzymać odprawę emerytalno-rentową w ostatnim dniu zatrudnienia. W sytuacji gdy prawo do świadczenia emerytalno-rentowego jest nabywane jakiś czas po ustaniu stosunku pracy (np. po okresie pobierania zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego już po zakończeniu zatrudnienia), dopuszczalna jest wypłata ww. odprawy po rozwiązaniu umowy o pracę.

Informacja w świadectwie pracy

Pracodawca informuje w świadectwie pracy o wykorzystaniu przez pracownika uprawnień i świadczeń tylko w zakresie mającym wpływ na uprawnienia pracownicze u kolejnego pracodawcy, wynikające z ustaw, aktów wykonawczych, układów zbiorowych pracy, regulaminów, statutów itp. (ust. 6 pkt 15 wzoru świadectwa pracy). 

Oznacza to, że w świadectwie pracy należy wykazać wypłaconą pracownikowi odprawę emerytalną, ponieważ jest to odprawa jednorazowa - pracownik może ją otrzymać tylko raz w życiu, przechodząc na emeryturę.

Podstawa prawna:

• art. 92¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 2023 r. poz. 1465 ze zm.)
• § 2 ust. 1 pkt 16 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2016 r. w sprawie świadectwa pracy (j.t. Dz.U. z 2020 r. poz. 1862)