REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Pułapka odszkodowania za mienie pracodawcy. Na co uważać?

prawnik, redaktor portalu Infor.pl
Jak się bronić przed odpowiedzialnością za mienie pracodawcy?
Jak się bronić przed odpowiedzialnością za mienie pracodawcy?

REKLAMA

REKLAMA

Przepisy Kodeksu pracy tworzą bardzo niekorzystną dla zatrudnionych konstrukcję odpowiedzialności materialnej za mienie pracodawcy. Pełna odpowiedzialność materialna jest możliwa również bez podpisywania czegokolwiek. Na co zwrócić uwagę, aby przypadkiem nie zostać bankrutem?

Jaką odpowiedzialność ponosi pracownik za szkody w mieniu firmy?

Art. 114 Kodeksu pracy określa ogólną zasadę odpowiedzialności materialnej za szkodę wyrządzoną pracodawcy z powodu niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków. 

REKLAMA

Autopromocja

Jednocześnie art. 117 KP wyłącza odpowiedzialność za szkodę wynikłą w związku z działaniem w granicach dopuszczalnego ryzyka, tzn. nie można obciążać zatrudnionych za standardowe straty wiążące się ze specyfiką obowiązków na danym stanowisku.

Do jakiej kwoty pracownik ponosi odpowiedzialność?

Odpowiedzialność jest ograniczona do kwoty trzymiesięcznego wynagrodzenia przysługującego w dniu wyrządzenia szkody (art. 119 KP) przy założeniu, że szkoda została wyrządzona nieumyślnie. W przypadku umyślnego wyrządzenia szkody, przestaje obowiązywać limit trzymiesięcznego wynagrodzenia, a odszkodowanie przysługuje w pełnej wysokości.

W jakich przypadkach mienie jest powierzone z pełną odpowiedzialnością materialną?

Wskazane powyżej zasady odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną pracodawcy dotyczą przypadków, które można określić jako standardowe. Swoistą „pułapkę” przewiduje art. 124 KP - odpowiedzialność za mienie powierzone. Za takie mienie zatrudnieni odpowiadają w pełnej wysokości, również przy braku umyślności. Co więcej, obowiązuje tu zasada domniemania winy (na niekorzyść zatrudnionych).

Oznacza to, że w razie sporu przed sądem ciężar dowodu spoczywa na zatrudnionym, od którego pracodawca domaga się odszkodowania.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Mienie powierzone przewidujące rozszerzoną odpowiedzialność (art. 124 KP) to mienie przekazane z obowiązkiem zwrotu lub rozliczenia, w szczególności środki pieniężne, kosztowności, narzędzia, środki ochrony indywidulanej, odzież robocza. Rozszerzona odpowiedzialność za mienie pracodawcy powstaje na podstawie samego przekazania tego mienia, również bez podpisywania czegokolwiek.

Zgodnie z orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w Krakowie: sygn. III APa 28/12

„Do powstania obowiązku naprawienia szkody przez pracownika wystarczy, aby zostało mu powierzone mienie oraz aby w tym mieniu powstała szkoda. Nie trzeba przy tym wykazywać, że pracodawca zapewnił pracownikowi odpowiednie warunki do sprawowania pieczy nad mieniem”.

Powyższy fragment orzeczenia podkreśla bardzo niekorzystne realia prawne – pracodawca jedynie prawidłowo przekazuje mienie z obowiązkiem zwrotu/rozliczenia, następnie odpowiedzialność za bezpieczeństwo tego mienia, wraz z pełną odpowiedzialnością odszkodowawczą, przechodzi na drugą stronę. Należy zwracać szczególną uwagę na takie przypadki, aby nie narażać się na widmo bankructwa.

Jak się bronić przed odpowiedzialnością za mienie pracodawcy?

Jak już wspomniano, odpowiedzialność odszkodowawcza za mienie pracodawcy może być ogólna (łagodniejsza) na podstawie art. 114 KP lub „rozszerzona” za mienie powierzone na podstawie 124 KP.

W przypadku odpowiedzialności ogólnej (łagodniejszej) zatrudnieni mają łatwiej od strony dowodowej. 

REKLAMA

Zgodnie z art. 116 KP, pracodawca jest obowiązany wykazać okoliczności uzasadniające odpowiedzialność pracownika oraz wysokość powstałej szkody. Oznacza to, że odpowiedzialność odszkodowawcza w tym trybie nie następuje na zasadzie automatyzmu.

W przypadku odpowiedzialności za mienie powierzone jest już trudniej, z powodu domniemania winy po stronie zatrudnionych, jednak w takich okolicznościach również można się bronić przed odpowiedzialnością odszkodowawczą.

Zgodnie z art. 124 § 3 KP, od odpowiedzialności (…) pracownik może się uwolnić, jeżeli wykaże, że szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych, a w szczególności wskutek niezapewnienia przez pracodawcę warunków umożliwiających zabezpieczenie powierzonego mienia.

Przytoczony wcześniej wyrok Sądu Apelacyjnego wskazuje, co realnie należy wykazać, aby uwolnić się od odpowiedzialności:

„pracownik (…) może obalić wskazane domniemanie jego winy, wykazując, iż szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych, wynikających z niewłaściwego zachowania pracodawcy, czyli uchybień w zakresie zabezpieczenia mienia, złej organizacji pracy czy braku nadzoru lub z okoliczności niemających związku z pracą, jak siła wyższa czy kradzież dokonana przez osobę trzecią. Wystarczy, że okoliczności te stanowią główną, a nie tylko wyłączną, przyczynę szkody”.

Wskazane orzeczenie sądu daje ogólne podstawy do obrony przed odpowiedzialnością za powierzone mienie w miejscu pracy jednak konkluzja wyroku wskazuje, że ryzyko jest ogromne. Rozprawa dotyczyła powództwa banku przeciwko kasjerce o zwrot niemal 100 tys. utraconej gotówki. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo i uwolnił od odpowiedzialności odszkodowawczej. Jednak sąd drugiej instancji zmienił wyrok i nakazał kasjerce zwrócić bankowi całą kwotę wraz z odsetkami.

Ten przykład pokazuje, że należy zastanowić się dwa razy przed przyjęciem od pracodawcy czegokolwiek wartościowego w trybie mienia powierzonego.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Ważność orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności zostanie wydłużona. Będą nowe przepisy

19 lipca 2024 r. do Sejmu wpłynął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Dzięki nowym przepisom zostanie wydłużona ważność orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności niemal 400 tys. osób.

Dostosowanie stanowisk pracy wyposażonych w monitory ekranowe - sprawdź, czy Twoje jest odpowiednie

Przepisy bhp wymagają odpowiednio przygotowanych i dostosowanych stanowisk pracy wyposażonych w monitory ekranowe. Sprawdź, czy Twoje stanowisko pracy jest zgodne z przepisami!

Czy pracownik na zwolnieniu lekarskim może wyjechać na urlop

Podczas zwolnienia lekarskiego pracownikowi nie wolno wykonywać żadnej pracy zarobkowej. Ponadto nie może wykorzystywać zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem. Czy to oznacza, że podczas choroby pracownik powinien zostać w domu i nie wolno mu wyjechać na urlop?

Wskaźnik waloryzacji na ustawowym minimum. Czy w 2025 r. wzrosną emerytury i renty?

6,78 proc. - co najmniej o tyle wzrosną emerytury i renty w przyszłym roku. Rząd pracuje nad rozporządzeniem w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2025 r.

REKLAMA

Czy 21 lipca to niedziela handlowa?

Czy przedostatnia niedziele lipca to niedziela handlowa? Czy sklepy będą otwarte? 

Składki tylko do ZUS czy do ZUS i OFE. Kończy się czas na podjęcie decyzji

Wkrótce „okno transferowe” pozwalające ubezpieczonym decydować, gdzie ma być przekazywana część ich składki emerytalnej, zostanie zamknięte. O tym, gdzie ma trafiać część składki, mogą decydować mężczyźni, którzy nie ukończyli 55 lat, i kobiety, które nie ukończyły 50 lat.

Wypłata z PPK bez podatku – wystarczy wybrać odpowiedni sposób wypłaty

Środki z PPK można wypłacić bez podatku. Bez względu na to, jaki wariant wypłaty oszczędności uczestnik PPK wybierze – zyski wypracowane przez 25% środków zgromadzonych na jego rachunku PPK będą zwolnione z podatku dochodowego. Rozłożenie wypłaty na co najmniej 120 miesięcznych rat zwalnia z podatku zyski wypracowane przez całość oszczędności. 

Wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności – projekt ustawy

Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nowelizacja przewiduje wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności maksymalnie o 6 miesięcy.

REKLAMA

Czy pracodawca może zmusić do 14-dniowego urlopu?

Według Kodeksu pracy wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi 20 lub 26 dni – w zależności od stażu pracy pracownika. Urlop może być podzielony na części, z których co najmniej jedna powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych. Czy 14-dniowy urlop jest obowiązkowy?

4 dni albo 35 godzin pracy w tygodniu w Polsce do 2027 roku? Inne państwa już testowały: efekty są zachęcające

W oczekiwaniu na zapowiadane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej  skrócenie tygodniowego czasu pracy w Polsce, warto przyjrzeć się przykładom z innych państw. Dotąd w programach pilotażowych 4-dniowego tygodnia pracy zaobserwowano np. spadek rotacji zatrudnienia o 40 proc., polepszenie dobrostanu pracowników w 82 proc. firm oraz oszczędności dla pracodawców na poziomie niemal 2 mln zł w skali roku. Krótszy tydzień pracy najlepiej przyjął się na Islandii, gdzie 86 proc. pracowników korzysta z niego lub ma taką możliwość. Ale polscy pracodawcy nie są entuzjastami tego rozwiązania. Aż 51 proc. firm uważa, że w ich branży jest ono niemożliwe. Jeżeli nie uda się skrócić tygodnia pracy, to dobrą alternatywą dla 54 proc. Polaków mogłaby być częstsza praca zdalna lub hybrydowa. 

REKLAMA