Kara porządkowa dla pracownika członka organizacji związkowej

Grzegorz Trejgel, radca prawny w Kancelarii Prawa Pracy „Wojewódka i Wspólnicy” Sp. k.

Kodeks pracy określa obowiązek wystąpienia pracodawcy do organizacji związkowej celem umożliwienia przedstawienia stanowiska w związku z udzieleniem pracownikowi kary porządkowej na podstawie art. 112 § 1 K.p. Jeżeli zastosowanie kary nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa, pracownik może w ciągu 7 dni od dnia zawiadomienia go o ukaraniu wnieść sprzeciw. O uwzględnieniu lub odrzuceniu sprzeciwu decyduje pracodawca po rozpatrzeniu stanowiska reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej. Nieodrzucenie sprzeciwu w ciągu 14 dni od dnia jego wniesienia jest równoznaczne z uwzględnieniem sprzeciwu.

W świetle art. 232 K.p. jeżeli przepisy prawa pracy przewidują współdziałanie pracodawcy z zakładową organizacją związkową w indywidualnych sprawach ze stosunku pracy, pracodawca ma obowiązek współdziałać w takich sprawach z zakładową organizacją związkową reprezentującą pracownika z tytułu jego członkostwa w związku zawodowym albo z tytułu wyrażenia zgody na obronę praw pracownika niezrzeszonego w związku - zgodnie z ustawą o związkach zawodowych.

Polecamy: KODEKS PRACY 2015 z komentarzem + CD

Powyższe przepisy jednoznacznie wskazują, iż pracodawca powinien skonsultować nałożenie kary porządkowej z organizacją związkową dopiero na etapie podejmowania decyzji co do utrzymania w mocy kary porządkowej. W konsekwencji taki obowiązek nie występuje w momencie podejmowania decyzji o nałożeniu kary porządkowej na pracownika reprezentowanego przez organizację związkową.

Pomimo literalnego brzmienia przepisu art. 112 § 1 K.p. obowiązek konsultacji dotyczy także międzyzakładowej organizacji związkowej (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. akt: I PKN 422/98).

Zapraszamy na FORUM

Ponadto przepisy Kodeksu pracy dotyczące trybu zastosowania odpowiedzialności porządkowej nie określają terminu konsultacji ze związkiem zawodowym. Doktryna prawa pracy nie jest jednolita. Jednakże stwierdzić należy, iż na zasadzie analogii termin ten będzie wynosił 5 dni tak jak w przypadku konsultacji wypowiedzenia umowy o pracę na podstawie art. 38 K.p. To oznacza, iż organizacja związkowa powinna mieć 5 pełnych dni na zajęcie stanowiska w sprawie ukarania pracownika, a termin liczy się od dnia następującego po zawiadomieniu przez pracodawcę związku zawodowego.

Zawiadomienie i odpowiedź związku nie musi przybierać formy pisemnej. Jednakże dla celów dowodowych taka forma powinna być zachowana, ale jej zachowanie nie daje podstawy do stwierdzenia, iż doszło do naruszenia przepisów o udzieleniu kar porządkowych.

Tryb współdziałania ma jedynie charakter opiniodawczy, co oznacza, że pracodawca nie jest związany stanowiskiem organizacji związkowej. Z drugiej strony zaniechanie obowiązku wystąpienia pracodawcy z prośbą o wyrażenie opinii w związku z udzieleniem kary porządkowej jest naruszeniem przepisów o nakładaniu kar porządkowych.

Kara pieniężna dla przewodniczącego związku zawodowego

Nie jest dopuszczalne wystąpienie jedynie do przewodniczącego związku zawodowego i podjęcie przez niego decyzji co do wyrażenia stanowiska. Takie działanie należy uznać jako niespełniające obowiązku konsultacji z organizacją związkową. Organem kompetentnym do wyrażenia opinii jest zarząd. Związek zawodowy nie musi wyrażać także żadnego stanowiska, ale pracodawca, chcąc odrzucić sprzeciw pracownika po upływie terminu do jej wyrażenia, musi wykazać, że go odrzucił przed upływem czternastu dni od jego wniesienia. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 1999 r. (sygn. akt:I PKN 586/98) wymaganie to spełnia sporządzenie i wysłanie w tym terminie pisma odrzucającego sprzeciw pracownika.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy