Kategorie

Funkcjonowanie i potrzeby związków zawodowych

Waldemar Stelmach
Rozporządzenia Unii Europejskiej i polskie prawodawstwo sankcjonują istnienie organizacji przedstawicielstw pracowniczych, a w przypadku rad pracowniczych nawet zobowiązują, by funkcjonowały w określonych sytuacjach. Oznacza to, że działania kierowniczo-zarządcze zakładu pracy nie są tylko domeną właścicieli lub zarządzającej kadry.

Istniejące organizacje również mają swoje obowiązki, przywileje, cele i różnymi sposobami starają się je realizować. Kierownictwa przedsiębiorstw powinny zatem bez wątpienia znać zamiary swoich partnerów, aby uniknąć przykrych niespodzianek. Związkom zawodowym często zarzuca się postawę roszczeniową, lecz nie wszyscy zdają sobie sprawę, że chcą one, oprócz statutowej obrony pracowników, także współpartnerstwa. Oczywiście właściciele i zarządzający zazwyczaj znają statutowe przywileje istniejących u nich organizacji. Ale czy znają ich zamiary, plany i sposoby ich realizacji? Wiedzieć trzeba, a najlepiej dowiedzieć się u źródła.

Badanie wśród związkowców

By poznać opinie przedstawicieli organizacji związkowych przeprowadzono w ramach europejskiego funduszu PO KL badanie wśród 367 działaczy OPZZ – największej organizacji związkowej*. Z 68 pytań merytorycznych, na które udzielono mnóstwo kafeteryjnych odpowiedzi, skonstruowano tyleż samo wniosków i sugestii. W artykule przedstawiam te informacje, które wydają się najistotniejsze dla grupy właścicieli i kadry zarządzającej przedsiębiorstwami, instytucjami i zakładami pracy. Artykuł jest więc subiektywny.

Potrzeby związkowców

Co zatem zdaniem samych działaczy terenowych OPZZ wymaga poprawy? Przede wszystkim zintensyfikowanie obrony interesów pracowniczych – 73,4 proc. odpowiedzi. Oznacza to, że związkowcy nie są zadowoleni ze stosunków, jakie panują w zakładach pracy.

Intensyfikacja szkoleń i nowelizacja Kodeksu pracy

Respondenci sądzą, że najlepszą drogą wyjścia z aktualnej sytuacji jest intensyfikacja szkoleń z zakresu znajomości przepisów prawnych związanych z pracą, czyli aktywniejsza, bardziej mądra obrona praw pracowniczych. Tym bardziej warto to wziąć pod uwagę, ponieważ 58 proc. organizacji związkowych bierze udział w konsultacjach społecznych. Należy więc założyć, że po skonsumowaniu szkoleń konsultacje mogą się stać bardziej złożone lub trudne. Świadczy to w ogóle o dążeniu do większej aktywizacji związków zawodowych. Potrzeba szkoleń przewija się we wszystkich odpowiedziach. Jest to także dowód samokrytycyzmu związkowców i perspektywicznego myślenia. Niektórzy działacze związków zawodowych twierdzili, że dzięki szkoleniom przestali postrzegać pracodawców jako przeciwników.

Ponadto związkowcy dążą do nowelizacji Kodeksu pracy, tak by był korzystniejszy dla pracowników niż do tej pory. Narzekania na Kodeks pracy jako niesprzyjający pracownikom najemnym są wśród związkowców dosyć powszechne. Bardzo często wspomina się, że przedsiębiorcy lekceważą jego przepisy.

Jako drugą potrzebę uznano konieczność przeprowadzenia szkoleń dotyczących zasad i technik prowadzenia negocjacji z pracodawcami. Za ważne uznano także szkolenie z zakresu stosowania i zasad polityki płacowej i socjalnej. Szkolenia miałyby też podnieść umiejętności związkowców w zakresie znajomości psychologii tłumu i zapobiegania mobbingowi.


Zwiększenie nacisków na pracodawców

Zamierzenia i sugestie związkowców nie ograniczają się jedynie do lepszego wykorzystania wiedzy i norm prawnych. Pewna ich grupa opowiada się za działaniami bardziej radykalnymi. Nieco ponad 54 proc. chce zwiększyć naciski na pracodawców. Dość dużo uwagi poświęcono potrzebie większej dbałości o warunki pracy – ponad 50 proc. Ta ostatnia uwaga jest w pełni kompatybilna z danymi Państwowej Inspekcji Pracy.

Za strajkami opowiada się 25,6 proc. badanych. Widać, że ta forma nacisku nie jest zbyt popularna. Świadczyć to może o coraz wyraźniejszym dojrzewaniu związkowców do współpracy z pracodawcami lub o braku wiary w tę formę protestów. Nieco więcej – 35,4 proc. – za dobrą formę protestów przyjmuje manifestacje uliczne i pikiety. Tu warto zwrócić uwagę, iż jest to wyrażenie niezadowolenia wobec ustroju, przepisów ogólnych, a nie przeciw konkretnym pracodawcom.

Wykorzystanie nowoczesnych technologii

Duży nacisk położono na uwspółcześnienie organizacji zarządzania. Związkowcy zdają sobie sprawę, że tradycyjne metody zarządzania zmniejszają ich wartość jako partnera społecznego zdolnego do współdziałania z przedsiębiorcami i administracją korporacyjną lub jako kontestatora. Nie chcą być w gorszej sytuacji, aniżeli kadra zarządzająca lub właściciele. E-mail, internet, SMS-y, portale informacyjne, fora internetowe, zakładki, telewizja lokalna itp. to bardzo często występujące wskazówki związane z unowocześnieniem zarządzania i współpracy z OPZZ, co oczywiście ma w efekcie poprawić sprawność i szybkość działań związkowych. Nie zawsze akceptowanych przez pracodawców lub postrzeganych wręcz jako wrogie.

Działania w szerszej skali

Działacze związkowi szczebla lokalnego doskonale wiedzą, że sami, bez przedstawicielstwa ogólnokrajowego nie spełnią wszystkich żądań swoich członków. Dlatego też wiele uwag kierowanych było pod adresem kierownictwa OPZZ. Dotyczyły one problemów uogólnionych, które dopiero z czasem mogłyby znaleźć swoje odzwierciedlenie w przedsiębiorstwach, instytucjach i zakładach pracy. Oprócz żądania zwiększenia aktywności społecznej, co się ma głównie przejawiać poprzez wychodzenie z nowymi inicjatywami (59,3 proc. odp.) i wzmocnieniem marketingu związkowego, sugerowano stworzenie silnego lobby w Sejmie (60 proc. odp.) oraz wzmocnienie współdziałania z posłami i senatorami, a także zintensyfikowanie działań w Komisji Trójstronnej. Tej związkowcy, nie tylko z OPZZ, lecz także z „Solidarności” i Forum Związkowego, a także pracodawcy wystawiają złe oceny. Domagają się zwiększenia informacji na temat jej pracy i poszczególnych komisji. Znaczny odsetek respondentów domaga się interwencji OPZZ u organów administracji centralnej, chociaż problemy dotyczą spraw lokalnych. Zaakceptowanie tych uwag oznacza intensyfikację działań centralnych.

Zaplecze intelektualne

Działania w szerszej skali mają być związane także z własnym, nowoczesnym funkcjonowaniem społeczno-politycznym. Połowa związkowców dostrzega nareszcie potrzebę współpracy z ekspertami z wyższych uczelni i instytutów naukowych; stworzenia zaplecza intelektualnego uzasadniającego i popierającego związki zawodowe. Obecnie, w przeciwieństwie do poprzedniego ustroju społeczno-politycznego, związki zawodowe, szczególnie te zrzeszone w OPZZ, nie posiadają żadnego instytucjonalnego zaplecza intelektualnego. To jedna z głównych przyczyn ich słabości. W „starciu” z bogatym kapitałem, dysponującym potrzebnym intelektem, po prostu nie mają żadnych szans merytorycznych, negocjacyjnych czy jakichkolwiek innych. Poza siłowymi (strajki, manifestacje). Ewentualne stworzenie zaplecza intelektualnego może tę sytuację diametralnie zmienić.

Do grupy zagadnień związanych z unowocześnianiem organizacji można zaliczyć występujące tendencje do zwiększenia we władzach związku liczby kobiet i młodych ludzi. Ten ostatni postulat przewija się często. Znaczy to, że po pewnym czasie w związkach będą dominować ludzie młodzi, przebojowi, energiczni, mniej układni i łagodni niż starsi wiekiem. Zwiększenie liczby kobiet we władzach w ramach tzw. parytetów i młodzieży jest niewątpliwie adekwatne dla nowoczesnych organizacji. A więc nie tylko się żąda, ale i samokrytycznie patrzy na własną działalność. W ogóle wydaje się, że wnioski i postulaty związkowe są bardzo realistyczne. Dlatego warto się z nimi zapoznać. Po to, aby przede wszystkim ze związkami zawodowymi współpracować. Tak jak to jest w wielu innych krajach. Tego wymaga współczesne zrozumienie nowoczesności; nie tylko organizacyjnej.

 

* Badanie było przeprowadzone w okresie wiosenno-letnim 2010 r., a opracowane na przełomie lipca i sierpnia 2010 r.

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.