Kategorie

Odpowiedzialność uczestników nielegalnego strajku

Agnieszka Fryc
Odpowiedzialność uczestników nielegalnego strajku. /Fot. Fotolia
Odpowiedzialność uczestników nielegalnego strajku. /Fot. Fotolia
ShutterStock
Strajk jest jednym ze sposobów rozstrzygania sporów zbiorowych powstałych pomiędzy pracodawcą a pracownikami. Aby był legalny, musi spełniać warunki określone w przepisach prawa. Kiedy strajk jest legalny i jaka jest odpowiedzialność uczestników nielegalnego strajku?

Kiedy może dojść do strajku?

Strajk, jako forma rozstrzygania sporów zbiorowych powstałych pomiędzy pracodawcą a pracownikami, polega na zbiorowym powstrzymywaniu się pracowników od wykonywania pracy w celu rozwiązania sporu. Aby strajk był dopuszczalny, musi dotyczyć jednej ze wskazanych kwestii: warunków pracy, płacy lub świadczeń socjalnych oraz praw i wolności związkowych pracowników lub innych grup, którym przysługuje prawo zrzeszania się w związkach zawodowych. Strajk jest środkiem, do którego pracownicy, chcąc rozwiązać spór, powinni sięgać w ostateczności, wykorzystując uprzednio inne sposoby rozwiązywania sporów zbiorowych z pracodawcą, takich jak rokowania i mediacja. Wyjątkiem od tej zasady jest sytuacja, w której pracodawca swoim bezprawnym działaniem uniemożliwia przeprowadzenie rokowań lub mediacji, a także sytuacja, w której dochodzi do rozwiązania stosunku pracy z działaczem związkowym prowadzącym spór.

Zobacz także: Referendum strajkowe w czasie mediacji

Udział pracowników w strajku

Udział każdego pracownika w strajku jest dobrowolny. Oznacza to, iż pracownik, może w każdym momencie zaprzestać udziału w strajku, nawet jeśli głosował za jego rozpoczęciem. Ustawa z 23 maja 1991 roku o rozwiązywaniu sporów zbiorowych, regulująca tę kwestię, wskazuje jednak instytucje, w których to pracownicy są pozbawieni prawa do strajku. Należą do nich dla przykładu Policja, Straż Graniczna, Straż Więzienna, czy Sądy i Prokuratura. Obok wspomnianej regulacji, ustawa wskazuje również na nieco ogólniejsze ograniczenie w prawie do strajku. Otóż niedopuszczalne jest zaprzestanie pracy w wyniku akcji strajkowych na stanowiskach pracy, urządzeniach i instalacjach, na których zaniechanie pracy zagraża życiu i zdrowiu ludzkiemu lub bezpieczeństwu państwa.

Głosowanie w sprawie strajku i jego ogłoszenie

Reklama

Strajk zakładowy jest ogłaszany przez organizację związkową po uzyskaniu zgody większości głosujących pracowników, o ile w głosowaniu wzięło udział co najmniej 50 proc. pracowników. Strajk wielozakładowy zaś ogłasza organ wskazany w statucie związku po uzyskaniu zgody większości głosujących w poszczególnych zakładach pracy, które maja być objęte strajkiem, jeżeli w głosowaniu w każdym z tych zakładów wzięło udział co najmniej 50 proc. pracowników. Ogłoszenie strajku powinno nastąpić nie wcześniej niż 5 dni przed jego rozpoczęciem. Możliwe jest również ogłoszenie strajku solidarnościowego, który trwać może maksymalnie pół dnia roboczego. Strajk taki jest organizowany przez związek zawodowy działający w zakładzie pracy, którego pracownicy strajkują na rzecz obrony praw i interesów pracowników innego zakładu pracy, którzy nie maja prawa do strajku.

Przy podejmowaniu decyzji o ogłoszeniu strajku, podmiot reprezentujący interesy pracowników powinien wziąć pod uwagę współmierność żądań do strat związanych ze strajkiem. Chodzi więc o zachowanie równowagi pomiędzy roszczeniami, a formą ich dochodzenia.

Odpowiedzialność za udział w nielegalnym strajku

Wszystkie wskazane powyżej elementy muszą wystąpić aby można było mówić o legalnym strajku pracowniczym. Jaka odpowiedzialność ponoszą pracownicy za udział w nielegalnym strajku?

Polecamy serwis: Związki zawodowe

Reklama

Podkreślić należy przede wszystkim, iż prawo do strajku należy do podstawowych praw człowieka oraz wolności związkowych, wobec czego udział pracownika w strajku zorganizowanym zgodnie z prawem, nie będzie stanowić naruszenia obowiązków pracowniczych. Przede wszystkim, kryterium oceny legalności strajku określają przepisy ustawy, a nie postanowienia statutu związku zawodowego lub uchwał związkowych, zaś strajk może być nielegalny w różnym stopniu, w zależności od zakresu i wagi naruszenia przepisów ustawy. Stopień nielegalności strajku ma istotny wpływ na odpowiedzialność za jego zorganizowanie, kierowanie akcją strajkową lub udział w strajku (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2007 roku w sprawie o sygnaturze I PK 209/2006).

Jak stwierdził sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 marca 1992 roku, w sprawie o sygnaturze akt I PRN 11/92, w zakresie odpowiedzialności porządkowej (organizacyjnej), za udział w nielegalnym strajku, należy odróżnić odpowiedzialność organizatorów takiego strajku, od jego zwykłych uczestników. Organizatorzy nielegalnego strajku ponoszą bowiem odpowiedzialność zaostrzoną, uczestnicy zaś – na ogólnych zasadach ustanowionych w kodeksie pracy.

Istotnym warunkiem legalności strajku jest zorganizowanie i przeprowadzenie referendum strajkowego w sposób umożliwiający swobodne wyrażenie woli przez głosujących pracowników, które to podlega kontroli sądowej, przy czym udział pracownika w strajku, który okazał się być nielegalny z powodu sfałszowania wyniku referendum strajkowego, ujawnionego dopiero w postępowaniu sadowym, nie stanowi naruszenia obowiązków pracowniczych, a więc nie uzasadnia rozwiązania z pracownikiem stosunku pracy, chyba że ten wiedział, że referendum było sfałszowane a strajk nielegalny (wyrok Sądy Najwyższego z dnia 17 maja 2012 roku w sprawie o sygnaturze akt. I PK 217/2011).

Zadaj pytanie na: Forum Kadry

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?