Kategorie

Czy pracownikowi, który po ustaniu zatrudnienia przeszedł na rentę, należy wypłacić odprawę rentową

Katarzyna Wrońska-Zblewska
Rozwiązaliśmy z pracownikiem umowę o pracę 25 października 2008 r. po zachowaniu 2-tygodniowego okresu wypowiedzenia. W trzy dni po rozwiązaniu umowy o pracę pracownik zachorował i pobierał zasiłek chorobowy. Po zwolnieniu trwającym 182 dni osobie tej ZUS przyznał rentę. Czy w tej sytuacji naszemu byłemu pracownikowi należy wypłacić odprawę rentową?

Jeżeli choroba Państwa pracownika rozpoczęła się w trakcie zatrudnienia, tylko pracownik otrzymał zwolnienie lekarskie po zakończeniu pracy, powinni Państwo wypłacić odprawę. Jeżeli natomiast choroba rozpoczęła się po rozwiązaniu umowy o pracę, odprawa rentowa nie przysługuje.

UZASADNIENIE

Reklama

Odprawa rentowa przysługuje pracownikowi, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę. Zasadniczo związek między ustaniem stosunku pracy a przejściem na rentę powinien być znany w dniu zakończenia stosunku pracy, lecz nie zawsze tak się dzieje. W wyjątkowych sytuacjach może wystąpić kilka dni, tygodni, a nawet miesięcy po ustaniu stosunku pracy, np. w przypadku długotrwałej choroby, która rozpoczęła się w trakcie trwania stosunku pracy, ale ujawniła się już po jego formalnym zakończeniu. Nie zawsze więc musi tu być wyraźny związek czasowy.

Związek ustania stosunku pracy i przejścia na rentę może być również przyczynowy lub funkcjonalny. Związek przyczynowy należy rozumieć w ten sposób, że powodem rozwiązania stosunku pracy nie jest zamiar uzyskania świadczeń rentowych. Zaistnieje on jednak z powodu długotrwałej choroby, która rozpoczęła się jeszcze w trakcie trwania stosunku pracy (uchwała Sądu Najwyższego z 4 czerwca 1991 r., I PZP 17/91, OSN 1992/3/37). Związek funkcjonalny występuje natomiast wtedy, gdy rozwiązanie stosunku pracy następuje przed spełnieniem warunków do renty, ale nabycie prawa do tego świadczenia i przyznanie go po ustaniu zatrudnienia jest konsekwencją sytuacji bezpośrednio poprzedzającej rozwiązanie stosunku pracy (wyrok Sądu Najwyższego z 8 grudnia 1993 r., I PRN 111/93, OSN 1994/12/243). Oznacza to, że gdyby nie nastąpiło ustanie stosunku pracy, pracownik spełniający warunki uprawniające do renty nie wystąpiłby o jej przyznanie kontynuując zatrudnienie.

WAŻNE!

Kodeks pracy uzależnia prawo do odprawy od ustania stosunku pracy i jego związku z przejściem na rentę.

Jeśli więc między rozwiązaniem stosunku pracy a późniejszym przejściem na rentę nie ma żadnego związku, to w takiej sytuacji pracownikowi nie przysługuje odprawa rentowa.

PRZYKŁAD

Reklama

Następnego dnia po upływie okresu wypowiedzenia pracownik uległ wypadkowi samochodowemu i przebywał na zwolnieniu lekarskim przez 6 miesięcy, po czym ZUS przyznał mu rentę. W takim przypadku pracownik nie otrzyma odprawy rentowej, ponieważ przejście na rentę nie pozostawało w związku z ustaniem stosunku pracy.

Inaczej kształtuje się sytuacja pracownika, gdy jego choroba rozpoczęła się jeszcze w trakcie trwania stosunku pracy, a pracownik otrzymał zwolnienie lekarskie dopiero po ustaniu stosunku pracy. Jeśli taka choroba, która w rzeczywistości rozpoczęła się w trakcie trwania stosunku pracy, trwa nieprzerwanie aż do chwili przyznania renty z tego tytułu, wówczas pracodawca powinien wypłacić odprawę.


PRZYKŁAD

W trakcie okresu wypowiedzenia pracownik gorzej się poczuł. Nie chciał korzystać ze zwolnienia lekarskiego, ponieważ miał do dokończenia rozpoczęte sprawy i uważał, że pogorszenie samopoczucia jest chwilowe. Z dnia na dzień czuł się coraz gorzej i kilka dni po rozwiązaniu umowy o pracę poszedł do lekarza. Lekarz wystawił mu zwolnienie. Po 6 miesiącach zwolnienia pracownik otrzymał rentę z ZUS.

PRZYKŁAD

Pracownik od kilku miesięcy narzekał na dolegliwości związane z nerkami. W trakcie okresu wypowiedzenia, kiedy wykorzystywał urlop wypoczynkowy, jego samopoczucie pogorszyło się i udał się do lekarza, który rozpoczął leczenie. Pracownik nie chciał wówczas zwolnienia lekarskiego, ponieważ korzystał z urlopu wypoczynkowego i nie było mu potrzebne. Kolejna wizyta u lekarza przypadała po kilku dniach od zakończenia okresu wypowiedzenia. Lekarz kontynuował leczenie i wystawił mu zwolnienie. Po 182 dniach choroby ZUS przyznał pracownikowi świadczenie rehabilitacyjne na okres 3 miesięcy, a po jego zakończeniu rentę.

PRZYKŁAD

Po dwóch tygodniach od ustania stosunku pracy pracownik udał się do lekarza. W trakcie zleconych badań okazało się, że od kilku tygodni choruje na gruźlicę. Lekarz wystawił mu zwolnienie. Po 9 miesiącach choroby ZUS przyznał pracownikowi rentę.

Należy przyjąć, że w opisanych wyżej przykładach odprawa rentowa powinna zostać pracownikowi wypłacona, dlatego że choroba w rzeczywistości rozpoczęła się jeszcze w trakcie trwania stosunku pracy (o czym pracownik nie wiedział lub wiedział, lecz nie zgłosił się do lekarza) i trwała nieprzerwanie aż do chwili przyznania renty. W uchwale z 6 sierpnia 1998 r. (III ZP 22/98, OSNP 1998/24/713) Sąd Najwyższy podkreślił, że do nabycia prawa do odprawy nie ma znaczenia, że ustanie stosunku pracy oraz przyznanie renty nie zbiegły się w czasie. Istotne jest natomiast, że choroba rozpoczęła się w trakcie trwania stosunku pracy i w sposób nieprzerwany doprowadziła ostatecznie do przyznania pracownikowi renty. Inną kwestią jest udowodnienie spełnienia tych warunków. W opisanych sytuacjach pracodawca może mieć uzasadnione wątpliwości co do ich spełnienia, w szczególności gdy pracownik do końca okresu wypowiedzenia wykonywał pracę.

Opisanego w pytaniu stanu faktycznego nie można jednoznacznie ocenić. Nie ma bowiem informacji dotyczącej choroby pracownika, z powodu której przeszedł na rentę oraz jej ewentualnego związku z ustaniem stosunku pracy. Przerwa między ustaniem stosunku pracy a zwolnieniem lekarskim pracownika nie zawsze pozbawia go prawa do odprawy rentowej. Późniejsze rozpoczęcie korzystania ze zwolnienia lekarskiego nie zawsze jest równoznaczne z powstaniem w tym dniu niezdolności do pracy. W niektórych przypadkach niezdolność do pracy mogła trwać już wcześniej, a więc jeszcze w trakcie trwania stosunku pracy, zanim stwierdził ją lekarz. Jeśli więc taki związek zaistniał, np. choroba w rzeczywistości rozpoczęła się jeszcze w trakcie trwania umowy o pracę, wówczas muszą Państwo wypłacić pracownikowi odprawę. Jeśli brak tego związku, np. pracownik uległ wypadkowi samochodowemu po ustaniu stosunku pracy, nie muszą Państwo wypłacać odprawy.

W sytuacji sporu między pracownikiem a pracodawcą kwestię istnienia związku ustania stosunku pracy z przejściem na rentę lub jego braku rozstrzygnie sąd pracy.

Podstawa prawna:

  • art. 921 § 1 Kodeksu pracy.
Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.