Kategorie

Przywrócenie do pracy - prawo do 3-miesięcznego wynagrodzenia

Michał Culepa
Michał Culepa
Michał Culepa Culepa
Michał Culepa Culepa
Przywrócenie do pracy - wynagrodzenie za 3 miesiące pracy. /Fot. Fotolia
ShutterStock
Przywrócenie do pracy przyznaje pracownikowi prawo do maksymalnie 3-miesięcznego wynagrodzenia. Ograniczenie wysokości wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy do 3-miesięcznej pensji przysługującej pracownikowi przywróconemu do pracy wyrokiem sądowym jest zgodne z Konstytucją RP (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 22 maja 2013 r., sygn. akt P 46/11).

Stan faktyczny

Reklama

Członek związku zawodowego, zatrudniony w jednej ze spółek kolejowych, w maju 2008 r. został zwolniony z pracy bez zachowania okresu wypowiedzenia na podstawie art. 52 Kodeksu pracy. Pracownik odwołał się do sądu, żądając przywrócenia do pracy. Ostatecznie wygrał proces i został przywrócony do pracy prawomocnym wyrokiem w listopadzie 2010 r. Pracownik powrócił do zakładu w grudniu 2010 r. i zażądał wypłaty wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy za okres od maja 2008 r. do grudnia 2010 r. Prawo do takiego wynagrodzenia przysługuje pracownikom szczególnie chronionych przed zwolnieniem na podstawie art. 57 § 2 Kodeksu pracy, np. pracownicom w ciąży, na urlopie macierzyńskim, urlopie ojcowskim, działaczom związkowym. Pozostali pracownicy również mają prawo do wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, ale jest ono ograniczone do wysokości 3-miesięcznej pensji (art. 57 § 1 Kodeksu pracy).

Spółka odmówiła związkowcowi wypłaty wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, argumentując to tym, że nie mógł być on pracownikiem szczególnie chronionym, ponieważ jego wybór do władz związku zawodowego był niezgodny ze statutem. Od tej decyzji przywrócony pracownik-związkowiec ponownie odwołał się do sądu.

Zobacz również: Wynagrodzenia pracowników - nadużycia pracodawcy

Pytanie do TK

Reklama

Rozpoznający sprawę w I instancji Sąd Rejonowy w Gliwicach stwierdził, że wybór pracownika do władz związku zawodowego był niezgodny ze statutem. Zarząd zakładowej organizacji związkowej powinien być wybierany na mocy ordynacji wyborczej uchwalonej przez krajowy zjazd delegatów. Tymczasem pracownika wybrano do władz zarządu zakładowego na podstawie ordynacji wyborczej zarządu zakładowego działającego w spółce. Związkowiec nie mógł zatem korzystać ze szczególnej ochrony stosunku pracy i w związku z tym nie przysługiwałoby mu wynagrodzenie za cały czas pozostawania bez pracy, lecz najwyżej za 3 miesiące.

Sąd powziął jednak wątpliwość, czy taka regulacja jest prawidłowa i zdecydował się zadać Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne dotyczące zgodności art. 57 § 1 Kodeksu pracy z art. 64 ust. 1 w zw. z art. 2 i w zw. z art. 24 Konstytucji RP. W ocenie sądu pytającego, pozbawienie pracownika wynagrodzenia za cały okres pozostawania bez pracy narusza jego prawa majątkowe (art. 64 ust. 1 konstytucji) oraz zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 konstytucji). W uzasadnieniu pytania prawnego sąd podkreślił, że dotychczasowa regulacja kodeksowa, ograniczająca prawo do wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, jest niesprawiedliwa i krzywdząca dla pracownika. Zdaniem gliwickiego sądu, mimo kilkuletniego procesu o przywrócenie do pracy i bezprawnego działania pracodawcy, pracownik otrzyma tylko 3-miesięczne wynagrodzenie i tylko ten okres może zostać zaliczony do jego stażu pracy i uprawnień emerytalnych.

Polecamy również: Wynagrodzenie brutto a wynagrodzenie netto

Orzeczenie TK

Badając kwestię konstytucyjności art. 57 § 1 Kodeksu pracy, TK uznał za konieczne wyważenie praw i obowiązków pracodawcy i pracownika. Ograniczenie do ryczałtowego 3-miesięcznego wynagrodzenia nie jest arbitralne. Takie wynagrodzenie jest przyznawane bez względu na to, czy pracownik faktycznie poniósł szkodę, czy uzyskał jakieś korzyści podczas okresu pozostawania bez pracy i czy przyczynił się do zwolnienia z pracy.

Trybunał podkreślił, że konstytucja nie ustanawia prawa do pełnego odszkodowania w każdej sytuacji, a przyjęty zakres uprawnień pracowniczych musi uwzględniać również prawa pracodawcy. To oznacza, że ograniczona odpowiedzialność nie narusza konstytucyjnej zasady ochrony praw majątkowych pracownika.

Trybunał przypomniał, że w przypadkach dokonywania przez pracodawców zwolnień z pracy ewidentnie łamiących prawo i mających charakter deliktów – czynów niedozwolonych (spowodowanych np. dyskryminacją lub mobbingiem) pracownik ma znacznie szersze możliwości żądania naprawienia szkody. Ograniczenie wysokości wynagrodzenia w razie wystąpienia deliktu nie wyklucza bowiem dochodzenia roszczeń odszkodowawczych na podstawie Kodeksu cywilnego.

Wyrok TK zapadł przy dwóch zdaniach odrębnych.

Zadaj pytanie: Forum Kadry - ZUS i Płace

Wnioski dla pracodawcy

Zwolnienie dyscyplinarne dokonane z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę, co do zasady, nie powoduje po stronie pracodawcy żadnych innych zobowiązań wobec pracownika przywróconego do pracy poza obowiązkiem wypłaty najwyżej 3-miesięczego wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Pracownik nie ma również roszczenia o odszkodowanie na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego. Roszczenie to zakwestionował Sąd Najwyższy w uchwale z 18 czerwca 2009 r. (I PZP 2/09, OSNP 2010/1–2/1), a tezy tej uchwały uzyskały aprobatę Trybunału Konstytucyjnego.

Wyjątkowo, poza przypadkami pracowników szczególnie chronionych wymienionych w art. 57 § 2 Kodeksu pracy, pracownikowi może przysługiwać roszczenie o odszkodowanie cywilne w sytuacji, gdy zwolnienie bez wypowiedzenia było spowodowane czynem niedozwolonym – deliktem prawa cywilnego. Pracownik musi jednak udowodnić, że taki czyn miał miejsce.

Źródło: Sposób na płace
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?