Kategorie

Odszkodowanie należne pracownikowi nie podlega ochronie przed potrąceniami

Emilia Panufnik
Odszkodowanie nie podlega ochronie przed potrąceniami. /Fot. Fotolia
Odszkodowanie nie podlega ochronie przed potrąceniami. /Fot. Fotolia
ShutterStock
Odszkodowanie za rażące błędy pracodawcy nie stanowi szeroko rozumianego wynagrodzenia. W związku z tym nie podlega ochronie wynikającej z art. 87 Kodeksu pracy.

Ochrona wynagrodzenia przed potrąceniami

W świetle art. 87 Kodeksu pracy z wynagrodzenia za pracę (po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych) podlegają potrąceniu tylko oznaczone należności:

  1. sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych,
  2. sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne,
  3. zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi,
  4. kary pieniężne przewidziane w art. 108 Kodeksu pracy.

We wspomnianym artykule przejawia się szczególna ochrona wynagrodzenia. Mogą być z niego potrącone tylko ściśle określone należności.

Zobacz także serwis: Ubezpieczenia

Granice dozwolonych potrąceń

 Potrącenia z wynagrodzenia mogą być dokonywane w określonych przez prawo granicach:

  1. w razie egzekucji świadczeń alimentacyjnych - do wysokości 3/5 wynagrodzenia,
  2. w razie egzekucji innych należności lub potrącania zaliczek pieniężnych - do wysokości 1/2 wynagrodzenia.

Potrącenia zaliczki pieniężnej udzielonej pracownikowi lub kary pieniężnej przewidzianej w art. 108 Kodeksu pracy nie mogą razem przekraczać 1/2 wynagrodzenia, a łącznie z potrąceniami sumy egzekwowanej na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych – 3/5 wynagrodzenia. Niezależnie od tych potrąceń kary pieniężne potrąca się w granicach określonych w art. 108 Kodeksu pracy.

Zróżnicowane orzecznictwo Sądu Najwyższego

Reklama

Art. 87 Kodeksu pracy niewątpliwie chroni wynagrodzenie. Czy taka ochrona przysługuje również odszkodowaniu za rażące błędy pracodawcy? Czy taka należność ze stosunku pracy, która w ścisłym rozumieniu nie jest wynagrodzeniem, a spełnia podobne funkcje, powinna być tak samo chroniona jak wynagrodzenie? Do tej pory w tym zakresie orzecznictwo Sądu Najwyższego było zróżnicowane.

Rozstrzygnięcie tej kwestii nastąpiło przy rozwiązaniu sprawy pracownika, który, powołując się na ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracodawcy, rozwiązał stosunek pracy bez wypowiedzenia z winy pracodawcy. Pracownik wystąpił na drogę sadową. Domagał się 12 tys. zł odszkodowania. Z drugiej strony pracodawca zażądał potrącenia z tego odszkodowania 9,1 tys. zł tytułem rekompensaty za szkodę, którą pracownik wyrządził mu poprzez nienależyte wykonywanie obowiązków.

Sąd I instancji nie uznał potrącenia. Uzasadnił to brakiem tytułu wykonawczego. Ponadto podkreślił, że w tym przypadku art. 87 Kodeksu pracy nie znajduje zastosowania. Sąd II instancji nawiązał do rozbieżności orzeczeń Sądu Najwyższego. W niektórych orzeczeniach Sąd Najwyższy skłaniał się ku szerokiemu rozumieniu świadczeń jako wynagrodzenia za pracę (ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop pieniężny czy odprawa emerytalna). W wyroku z dnia 12 maja 2005 r. (I PK 248/04) stwierdził, że odszkodowanie z tytułu rozwiązania umowy o pracę z naruszeniem prawa podlega ochronie z art. 87 Kodeksu pracy. Odmienne stanowisko zajął w wyroku z dnia 6 stycznia 2009 r. (II PK 117/08). Uznał, iż nie można zbyt szeroko chronić wynagrodzenia za pracę przez włączanie do niego świadczeń, które w rzeczywistości nimi nie są.

Pytanie prawne do Sądu Najwyższego

Reklama

Wskazane rozbieżności w orzecznictwie skłoniły orzekający w sprawie sąd II instancji do zwrócenia się do Sądu Najwyższego z pytaniem prawnym. Pytanie brzmiało następująco: Czy odszkodowanie należne pracownikowi w związku z rozwiązaniem umowy o pracę podlega ochronie przed potrąceniami na podstawie art. 87 § 1 Kodeksu pracy? 17 stycznia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów podjął uchwałę, w której stwierdził, że odszkodowanie należne pracownikowi w związku z rozwiązaniem umowy o pracę na podstawie art. 55 § 11 Kodeksu pracy nie podlega ochronie przewidzianej w art. 87 § 1 Kodeksu pracy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt II PZP 4/12).

W związku z powyższym odszkodowanie nie jest wynagrodzeniem i nie należy traktować go jak wynagrodzenie za pracę w kontekście art. 87 Kodeksu pracy. Wyrok powiększonego składu Sądu Najwyższego ma duże znaczenie. Konsekwencją nieuznania odszkodowania za wynagrodzenie jest nie tylko możliwość dokonywania potrąceń z odszkodowania, ale także prawo zrzeczenia się go przez pracownika.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1974 Nr 24, poz. 141 z późn. zm.)

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?