Kategorie

Jak dokonywać dobrowolnych potrąceń z wynagrodzenia pracownika

Beata Tofiluk
Z wynagrodzenia pracownika za jego zgodą pracodawca może potrącić również inne należności niż obowiązkowe. Zatrudniający powinien jednak pamiętać, że potrącenia nie mogą objąć całego wynagrodzenia za pracę ze względu na przepisy ochronne.

Zatrudniamy pracownika na czas nieokreślony w pełnym wymiarze czasu pracy, wynagradzanego stawką miesięczną 2600 zł netto. Na mocy tytułów wykonawczych z wynagrodzenia tego pracownika dokonujemy potrąceń: 1000 zł na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych i 600 zł na spłatę kredytu. Pracownik zwrócił się do nas z wnioskiem o dokonywanie z jego wynagrodzenia dodatkowo potrącenia 750 zł na rzecz banku z tytułu zaciągniętej pożyczki. Czy w takiej sytuacji możemy dokonywać tego potrącenia?

Mogą Państwo dokonać tego potrącenia, pamiętając, że po jego dokonaniu pracownik musi otrzymać nie mniej niż 80% minimalnego wynagrodzenia.

Reklama

Sąd Najwyższy w wyroku z 14 października 1997 r. (sygn. akt I PKN 319/97, OSNP 1998/15/450) wyraził pogląd, że podstawę potrąceń stanowi wynagrodzenie pracownika, które (...) rozumiane jest jako obowiązkowe, wypłacane periodycznie świadczenie ze stosunku pracy o charakterze przysparzająco-majątkowym, należne pracownikowi od pracodawcy za wykonaną pracę odpowiednio do jej rodzaju, ilości i jakości (...). Pojęcie wynagrodzenia obejmuje jednak swym zakresem nie tylko świadczenia stanowiące zapłatę za pracę faktyczne wykonaną, ale również tzw. świadczenia gwarancyjne (np. wynagrodzenie za niezawiniony przez pracownika przestój). Powszechnie przyjmuje się więc, że podstawę do potrąceń stanowią zmienne i stałe składniki wynagrodzenia przysługujące pracownikowi za dany okres, a więc oprócz wynagrodzenia zasadniczego także składniki dodatkowe, należne z tytułu wiążącego strony stosunku pracy (np. dodatek za godziny nadliczbowe, wynagrodzenie za czas pełnienia dyżuru).

Z rozumianego w ten sposób wynagrodzenia za pracę – po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych – podlegają potrąceniu (w podanej kolejności) następujące należności:

  • sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych,
  • sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne,
  • zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi,
  • kary pieniężne wynikające z odpowiedzialności porządkowej (art. 87 § 1 i 2 Kodeksu pracy).

Aby dokonywać innych potrąceń niż wymienione pracodawca musi uzyskać pisemną zgodę pracownika. Poza ograniczeniem rodzaju potrąceń dokonywanych bez zgody pracownika, ustawodawca wprowadził także ich maksymalny limit. W razie egzekucji świadczeń alimentacyjnych wynosi on 3/5 wynagrodzenia, a w razie egzekucji innych należności lub potrącania zaliczek pieniężnych – 1/2 wynagrodzenia. Potrącenia dotyczące egzekucji świadczeń niealimentacyjnych oraz zaliczek pieniężnych nie mogą w sumie przekraczać 1/2 wynagrodzenia, a łącznie z potrąceniami egzekwowanych wierzytelności alimentacyjnych 3/5 wynagrodzenia. Kary pieniężne nie mogą natomiast przewyższać 1/10 części wynagrodzenia przypadającego pracownikowi do wypłaty, po dokonaniu potrąceń sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych oraz zaliczek pieniężnych (art. 87 § 1–4 Kodeksu pracy).

Ustawodawca wprowadził także dodatkowe ograniczenie w postaci kwoty wolnej od potrąceń (kwoty niepodlegającej zajęciu) w wysokości:

1) minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych – przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne,

2) 75% wynagrodzenia określonego w pkt 1 – przy potrącaniu zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi,

3) 90% wynagrodzenia określonego w pkt 1 – przy potrącaniu kar pieniężnych przewidzianych w art. 108 Kodeksu pracy.


Należności inne niż wymienione w art. 87 § 1 i 7 Kodeksu pracy mogą być potrącane z wynagrodzenia pracownika tylko za jego zgodą wyrażoną na piśmie. W takich przypadkach wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości:

  • minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych – przy potrącaniu należności na rzecz pracodawcy,
  • 80% minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych – przy potrącaniu należności na rzecz innych podmiotów niż pracodawca.

Wysokość kwoty wolnej od potrąceń w 2012 r. przy zastosowaniu podstawowych kosztów uzyskania przychodów (111,25 zł)

RODZAJ POTRĄCENIA
I WYSOKOŚĆ KWOTY WOLNEJ
(W %)

WYSOKOŚĆ WYNAGRODZENIA
PRZY ZASTOSOWANIU ULGI PODATKOWEJ (46,33 ZŁ)

WYSOKOŚĆ WYNAGRODZENIA
BEZ STOSOWANIA ULGI PODATKOWEJ

Należności inne niż alimentacyjne egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych (100%)

1111,86 zł

1064,86 zł

Zaliczki pieniężne (75%)

833,90 zł

798,65 zł

Kary pieniężne (90%)

1000,67 zł

958,37 zł

Potrącenia dobrowolne na rzecz innych podmiotów niż pracodawca (80%)

889,49 zł

851,89 zł

Wysokość kwoty wolnej od potrąceń w 2012 r. przy zastosowaniu podwyższonych kosztów uzyskania przychodów (139,06 zł)

RODZAJ POTRĄCENIA
I WYSOKOŚĆ KWOTY WOLNEJ
(W %)

WYSOKOŚĆ WYNAGRODZENIA
PRZY ZASTOSOWANIU ULGI PODATKOWEJ (46,33 ZŁ)

WYSOKOŚĆ WYNAGRODZENIA
BEZ STOSOWANIA ULGI PODATKOWEJ

Należności inne niż alimentacyjne egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych (100%)

1116,86 zł

1069,86 zł

Zaliczki pieniężne (75%)

837,65 zł

802,40 zł

Kary pieniężne (90%)

1005,17 zł

962,87 zł

Potrącenia dobrowolne na rzecz innych podmiotów niż pracodawca (80%)

893,49 zł

855,89 zł

Zatem w przedstawionej przez Państwa sytuacji, w pierwszej kolejności należy dokonać potrącenia na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych. Muszą Państwo pamiętać, że w przypadku dokonywania tego potrącenia nie obowiązuje kwota wolna, a jedynie ograniczenia wynikające z przepisu art. 87 § 4 Kodeksu pracy, tj. można potrącić nie więcej niż 3/5 wynagrodzenia. Zatem mogą Państwo dokonać potrącenia w kwocie 1000 zł (2600 zł x 3/5 = 1560 zł).


Reklama

W następnej kolejności dopuszczalne jest dokonanie potrącenia na zaspokojenie świadczeń niealimentacyjnych, które łącznie z egzekucją innych należności i zaliczkami pieniężnymi nie może przekraczać 3/5 wynagrodzenia, tj. 1560 zł (2600 zł x 3/5). W przypadku dokonywania potrąceń innych niż alimentacyjne na mocy tytułów wykonawczych ogranicza Państwa kwota wolna od potrąceń, która w tym przypadku wynosi 1111,86 zł (pracownik ma prawo do podstawowych kosztów uzyskania przychodów i złożył PIT-2). Zatem nie mogą Państwo dokonać pełnego potrącenia na spłatę zaciągniętego kredytu w wysokości 600 zł. Potrącenie to będzie możliwe maksymalnie do kwoty 488,14 zł (1560 zł – 1111,86 zł = 488,14 zł).

Po dokonaniu potrąceń na zaspokojenie świadczeń egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych mogą Państwo dokonać potrącenia dobrowolnego (na wniosek pracownika z tytułu zaciągniętej pożyczki), maksymalnie do kwoty 80% minimalnego wynagrodzenia za pracę po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. Kwota, którą mogą Państwo potrącić, wynosi zatem 222,37 zł (1111,86 zł x 80% = 889,49 zł; 1111,86 zł – 889,49 zł = 222,37 zł).

Podstawa prawna:

  • art. 87 – 91 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.)
Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?