Kategorie

Na co przeznaczyć środki z zfśs

Ewa Preis
Bardzo często pracodawcy utożsamiają działalność socjalną tylko z przyznawaniem pomocy dla pracowników. Natomiast definicja działalności socjalnej obejmuje wiele form aktywności, w tym organizowanie imprez integracyjnych.

Wszyscy pracodawcy należący do sfery budżetowej oraz zatrudniający więcej niż 20 pracowników w przeliczeniu na pełny etat są zobowiązani do tworzenia zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (zwanego dalej zfśs). Pracodawcy w terminach określonych ustawą dokonują odpisów na zfśs oraz przekazują odpowiednie środki na rachunek funduszu. Problem powstaje wówczas, gdy należy określić przeznaczenie tych środków, czyli na co można je wydać, a na co nie. Trzeba też ustalić właściwe kryterium socjalne warunkujące otrzymanie świadczeń z funduszu oraz udokumentować dochód przypadający na członka rodziny.

Działalnością socjalną w rozumieniu ustawy jest:

  • wypoczynek pracowników zorganizowany w formie wczasów, wczasów profilaktycznych, pobytu w sanatorium na leczeniu lub rekonwalescencji itp.,
  • wypoczynek dzieci i młodzieży organizowany w formie kolonii wypoczynkowych i zdrowotnych, obozów i zimowisk, wczasów wypoczynkowych, wyjazdów klimatycznych i zielonych szkół,
  • wypoczynek organizowany przez pracowników we własnym zakresie (tzw. wczasy turystyczne, wczasy pod gruszą, agroturystyka),
  • sport i rekreacja – bilety wstępu na imprezy sportowe, pływalnie, korty tenisowe i inne usługi zakupione u wyspecjalizowanych organizatorów, jeśli pracodawca nie posiada własnej bazy sportowo-rekreacyjnej,
  • zakup biletów do kina, teatru, na wystawy i inne imprezy o charakterze kulturalno-oświatowym,
  • pomoc materialno-rzeczowa przyznawana osobom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej i materialnej oraz zapomogi pieniężne udzielane w wypadkach życiowych i losowych,
  • zwrotna lub bezzwrotna pomoc na cele mieszkaniowe udzielona na warunkach określonych w umowie między pracodawcą a pracownikiem.

Dopuszczalność finansowania imprez integracyjnych

Reklama

Wielu praktyków uważa, że fundusz socjalny nie może być przeznaczany na imprezy integracyjne dla pracowników z uwagi na to, że nie są one stricte działalnością socjalną. Inne stanowisko zaprezentował jednak Sąd Najwyższy w wyroku z 23 października 2008 r., w którym sformułował tezę, że art. 8 ust. 1 ustawy o zfśs odnosi się wyłącznie do ulgowych świadczeń i usług w zależności od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej. Przepis ten natomiast nie dotyczy całości działalności socjalnej w rozumieniu art. 2 pkt 1 wymienionej ustawy. Natomiast regulamin przyznawania świadczeń socjalnych może przewidywać wydatkowanie środków funduszu na inne cele, które mieszczą się w pojęciu działalności socjalnej, oraz ustalać inne zasady korzystania z tych świadczeń (II PK 74/08).

Definicja działalności socjalnej obejmuje wiele form aktywności, w tym organizowanie imprez integracyjnych. Brak jest więc jakichkolwiek podstaw do utożsamiania działalności socjalnej tylko z przyznawaniem pomocy.

Kryterium socjalne

Przyznawanie usług i świadczeń z funduszu ustawa o zfśs uzależnia od sytuacji materialnej, życiowej i rodzinnej osoby uprawnionej, czyli od tzw. kryterium socjalnego. Kryterium to stanowi podstawę do zróżnicowania wysokości dopłat do usług i świadczeń finansowanych z funduszu. Jednak wielu pracodawców za zgodą działających u nich organizacji związkowych wypłaca uprawnionym pracownikom świadczenia w jednakowej wysokości, niezależnie od kryterium socjalnego. Dotyczy to zwłaszcza tzw. wczasów pod gruszą.


Reklama

Często pracodawcy uważają, że kryterium socjalne nie ma zastosowania do wczasów pod gruszą, czyli organizowanych we własnym zakresie. Tak jednak nie jest. Okazuje się bowiem, że skoro zatrudnieni pracownicy otrzymali dopłaty w jednakowej wysokości, oznacza to, że nie zastosowano w tym przypadku kryterium socjalnego.

Skutkiem kontroli ZUS w tym zakresie jest zobowiązanie pracodawcy do odprowadzenia składek na ubezpieczenia społeczne od wypłaconych kwot. Pracodawcy często chcą uregulować te należności ze środków zfśs. Jest to niedopuszczalne, ponieważ ww. składki nie należą do działalności socjalnej, a ponadto obciążają po części pracownika i pracodawcę.

Dokumentowanie wysokości dochodu

Aby pracownik mógł otrzymać świadczenie z funduszu, musi udokumentować wysokość dochodu. W tym celu przedstawia zeznanie podatkowe, gdy ma dochody z różnych źródeł lub dostarcza zaświadczenie o wysokości zarobków z miejsca pracy współmałżonka. Pracownicy często zarzucają pracodawcom, że takie żądania są sprzeczne z ustawą o ochronie danych osobowych (zwaną dalej u.o.d.o.). Pracodawca może gromadzić dane szczególnie chronione, gdy jest to niezbędne do zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa (art. 27 ust. 2 u.o.d.o.).

Żądanie przez pracodawcę zeznania podatkowego o wysokości osiągniętego przez pracownika dochodu w danym roku podatkowym w celu potwierdzenia uprawnienia pracownika do świadczeń socjalnych należy rozpatrywać w kontekście ustawy o zfśs. Przyznawanie ulgowych świadczeń oraz wysokość dopłat z funduszu socjalnego jest uzależniona od kryterium socjalnego (art. 8 ust. 1 ustawy o zfśs). Ustawa nie wskazuje sposobu, w jaki ma nastąpić udokumentowanie spełnienia warunku uprawniającego do ulgowych świadczeń.

Regulamin powinien precyzować warunki i zasady korzystania z usług i świadczeń finansowanych z funduszu oraz tryb rozpatrywania wniosków.

Regulamin powinien także określać dokumenty i informacje niezbędne do dokonania oceny, czy pracownik ubiegający się o świadczenie spełnia kryteria, od których uzależnia się jego przyznanie. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 8 maja 2002 r. uznał, że w art. 8 ust. 2 ustawy o zfśs jest zawarta zasada przyznawania ulgowych usług i świadczeń oraz dopłat z funduszu według kryteriów o charakterze wyłącznie socjalnym, czyli uzależnionych co do zasady od kryterium socjalnego (I PKN 267/2001). Bardzo istotne jest zatem to, czy i jakie dochody osiąga pracownik poza zakładem pracy, w którym ubiega się o świadczenie, oraz jaka jest sytuacja życiowa wszystkich członków jego rodziny, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Dlatego też w regulaminie mogą znaleźć się zapisy zobowiązujące do złożenia zaświadczenia o zarobkach uzyskiwanych przez pracownika u drugiego pracodawcy czy też zaświadczenie o zarobkach współmałżonka.

Podstawa prawna:

  • art. 27 ust. 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (j.t. DzU z 2002 r. nr 101, poz. 926 ost. zm. DzU z 2011 r. nr 230, poz. 1371),
  • art. 8 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (j.t. DzU z 2012 r. poz. 592 ost. zm. DzU z 2012 r. poz. 1456).

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 8 maja 2002 r. (I PKN 267/2001, OSNP 2004/6/99),
  • wyrok SN z 23 października 2008 r. (II PK 74/08, OSNP 2010/7–8/88).

 

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online na praca.gov.pl

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online. Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii przygotowuje projekt ustawy o zawieraniu i rozliczaniu umów w sposób elektroniczny przez niektórych pracodawców. Ustawa ta ma pozwolić mikroprzedsiębiorcom, rolnikom, a także osobom fizycznym, zatrudniającym pracowników, czy zleceniobiorców, na zawieranie umów o pracę i umów zlecenia według gotowych szablonów na portalu praca.gov.pl. Ten nowy sposób zawierania ww. umów ma być dodatkową opcją dla wspomnianych pracodawców i zleceniodawców. Zawsze będzie można zatrudnić pracownika czy zleceniobiorcę w tradycyjny sposób. Projekt ten ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w III kwartale 2021 r.

    Wypadki przy pracy - I kwartał 2021 [GUS]

    Wypadki przy pracy - GUS podał dane za I kwartał 2021 r. Czy liczba wypadków spadła w porównaniu do roku 2020?

    HR-owca portret własny 2021 [RAPORT]

    HR-owca portret własny 2021 - raport przedstawia jak HRowcy radzili sobie w pandemii, jakie mają zadania, wyzwania i motywacje. Jak oceniają swoją pracę?

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r.

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r. - ile wynosi Mindestlohn? Ile wynosi netto?

    Urlop rodzinny na opiekę nad rodzicami lub wnukami

    Urlop rodzinny - 12 miesięczny urlop na opiekę nad chorymi rodzicami bądź wnukami dla babci lub dziadka to nowa propozycja urlopu. Czy będzie wprowadzony do Kodeksu pracy?

    Składka zdrowotna - Nowy Ład

    Składka zdrowotna a Nowy Ład - jaka zmiana w naliczaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne została przewidziana od 2022 r.?