Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Pozbawienie prawa do zasiłku opiekuńczego

Małgorzata Kowalska
Adwokat w RYKOWSKI & GNIEWKOWSKI KANCELARIA ADWOKATÓW I RADCÓW PRAWNYCH. Specjalistka z zakresu prawa rodzinnego i spadkowego. W kancelarii odpowiada za prawną analizę sytuacji rodzinnych i opiekuńczych klientów i przygotowanie oraz realizowanie przyjętej taktyki procesowej. Z sukcesem zakończyła kilkaset spraw rodzinnych i spadkowych, których liczba stale wzrasta.
Pozbawienie prawa do zasiłku opiekuńczego/ Fot. Fotolia
Pozbawienie prawa do zasiłku opiekuńczego/ Fot. Fotolia
Czy ZUS może skontrolować osobę pobierającą zasiłek opiekuńczy? W jakich przypadkach można stracić prawo do zasiłku?

PROBLEM

Prowadzę działalność gospodarczą i obecnie zatrudniam 40 osób. Złożyłam wniosek o wypłatę zasiłku opiekuńczego z tytułu choroby mojego 4-letniego syna. Przebywam z nim w domu, jednak czasem pracownicy przyjeżdżają do mnie z dokumentami, abym podpisała pisma, umowy itp. Czy ZUS może mnie skontrolować? Czy mogę stracić prawo do zasiłku opiekuńczego?

RADA

Tak. ZUS może skontrolować prawidłowość wykorzystywania zwolnienia lekarskiego z powodu sprawowania opieki nad chorym dzieckiem. Jeżeli w trakcie kontroli zostanie stwierdzone, że wykonuje Pani czynności związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, może Pani zostać pozbawiona prawa do zasiłku opiekuńczego. Szczegóły w uzasadnieniu.

Polecamy produkt: Kodeks pracy 2017 Praktyczny komentarz z przykładami

UZASADNIENIE

W trakcie przebywania na zwolnieniu lekarskim nie tylko w przypadku własnej choroby, ale także z powodu sprawowania opieki nad chorym dzieckiem lub innym chorym członkiem rodziny, nie można wykonywać pracy zarobkowej lub wykorzystywać zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z jego celem. Praca wykonywana w czasie zwolnienia lekarskiego skutkuje bowiem utratą prawa do zasiłku za cały okres tego zwolnienia (art. 17 ust. 1 w zw. z art. 35 ust. 2 ustawy zasiłkowej).

Praca wykonywana nawet przez kilka godzin w czasie zwolnienia lekarskiego pozbawia prawa do zasiłku za cały okres niezdolności do pracy.

Przedsiębiorca przebywający na zwolnieniu lekarskim i pobierający zasiłek powinien na okres tego zwolnienia wstrzymać się od wykonywania wszelkich czynności związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, polegających m.in. na wystawianiu faktur, spotykaniu się z kontrahentami, podejmowaniu ważnych decyzji dotyczących prowadzenia firmy. Natomiast sporadyczne podpisywanie dokumentów finansowych sporządzonych przez inną osobę, np. księgową, nie może być traktowane przez ZUS jako wykonywanie pracy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Potwierdził to Sąd Najwyższy w wyroku z 17 stycznia 2002 r. (UKN 710/00, OSNP 2003/20/798), w którym uznał, że:

(...) podpisanie w trakcie zwolnienia lekarskiego dokumentów finansowych nie może być traktowane jako prowadzenie działalności gospodarczej powodujące utratę prawa do zasiłku chorobowego.

Zobacz: ZUS

Kontrola prawidłowości wykorzystywania przez ubezpieczonego zwolnień lekarskich od pracy z powodu osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem lub chorym członkiem rodziny polega na sprawdzeniu, czy w okresie niezdolności do pracy:

ubezpieczony nie wykonuje pracy zarobkowej,

● ubezpieczony nie wykorzystuje zwolnienia lekarskiego od pracy niezgodnie z jego celem,

● poza ubezpieczonym nie ma innych członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym mogących zapewnić opiekę.

Jeśli opieka jest sprawowana nad chorym dzieckiem w wieku do 2 lat, zasiłek opiekuńczy przysługuje nawet wtedy, gdy są inni członkowie rodziny mogący zapewnić opiekę dziecku.

Kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich z powodu opieki nad chorym dzieckiem lub chorym członkiem rodziny dokonują zakłady pracy, które zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych (według stanu zatrudnienia na 30 listopada poprzedniego roku kalendarzowego), oraz terenowe jednostki ZUS. Instytucje te są także upoważnione do kontroli formalnej zaświadczeń lekarskich złożonych przez ubezpieczonych na druku ZUS ZLA.

Kontrola powinna być przeprowadzana przez osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli przez płatnika składek lub ZUS w miejscu zamieszkania, miejscu czasowego pobytu lub miejscu zatrudnienia (prowadzenia działalności). W przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą kontrolę przeprowadzają pracownicy właściwej jednostki organizacyjnej ZUS.

Jeżeli w trakcie kontroli zostanie stwierdzone, że ubezpieczony w okresie orzeczonej niezdolności do pracy z powodu sprawowania opieki wykonuje pracę zarobkową lub wykorzystuje zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego celem albo są inni członkowie rodziny pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym, którzy mogą zapewnić opiekę, osoba kontrolująca sporządza na tę okoliczność protokół kontroli, w którym podaje, na czym polegało nieprawidłowe wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego. Z treścią protokołu powinna zostać zapoznana osoba, która podlega tej kontroli.

Od decyzji ZUS przedsiębiorca może w ciągu miesiąca złożyć odwołanie do właściwego sądu.

W przypadku stwierdzenia wykonywania pracy w czasie zwolnienia lekarskiego ZUS wydaje decyzję pozbawiającą osobę ubezpieczoną prawa do zasiłku opiekuńczego za cały okres niezdolności do pracy. Od tej decyzji przysługuje odwołanie do właściwego terytorialnie sądu rejonowego – sądu pracy i ubezpieczeń społecznych w terminie miesiąca od daty otrzymania decyzji.

Elżbieta K. prowadząca działalność gospodarczą przebywała na zwolnieniu lekarskim z tytułu sprawowania opieki nad chorym dzieckiem w wieku 4 lat w okresie od 12 do 23 stycznia 2017 r. Pracownicy ZUS 19 stycznia 2017 r. przeprowadzili kontrolę prawidłowości wykorzystywania zwolnienia lekarskiego. W trakcie kontroli osoby kontrolujące stwierdziły, że ubezpieczona wykonuje czynności związane z prowadzoną działalnością gospodarczą polegające na przygotowywaniu wypłat dla pracowników. Ponieważ Elżbieta K. wykorzystywała zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego celem, utraciła prawo do zasiłku opiekuńczego za cały okres zwolnienia lekarskiego, tj. od 12 do 23 stycznia 2017 r.

Zobacz: Wskaźniki i stawki

Podstawa prawna:

● art. 17, art. 34 i art. 68 ust. 1 ustawy z 5 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa – j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 372; ost.zm. Dz.U. z 2016 r. poz. 2020

● § 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień od pracy oraz kontroli zaświadczeń lekarskich – Dz.U. Nr 65, poz. 743

● art. 82, art. 83 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych – j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 963; ost.zm. Dz.U. z 2017 r. poz. 60

● art. 461 § 2, art. 4778 § 2, art. 4779 § 1, § 2, § 4, § 5 ustawy z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego – j.t. Dz.U z 2016 r. poz. 1822; ost.zm. Dz.U. z 2017 r. poz. 187

Autor: Małgorzata Kowalska, doradca ds. wynagrodzeń i zasiłków, wieloletnia pracownica ZUS

Zobacz: Kalkulatory

Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Uprawnienia rodziców w pracy. Poradnik pracodawcy 2022
Uprawnienia rodziców w pracy. Poradnik pracodawcy 2022
Tylko teraz
Źródło: Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Świadczenia emerytalno-rentowe
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Emerytury i renty podlegają corocznie waloryzacji od dnia:
    1 stycznia
    1 marca
    1 czerwca
    1 września
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Praca dla niepełnosprawnych - jakie projekty?
    Jednym z głównych funduszy UE jest Europejski Fundusz Społeczny (EFS). W ramach niego kraje członkowskie UE otrzymują wsparcie finansowe na rozwój społeczno-gospodarczy. Właśnie m.in. z EFS przeznaczono 170 mln zł na Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój. Program ma na celu na aktywizację zawodową i społeczną osób z niepełnosprawnościami i osób biernych zawodowo z powodu choroby. Kto może skorzystać z projektu i co może zyskać?
    Czy wystawienie faktury podczas L4 prowadzi do zwrotu zasiłku?
    Wystawienie faktury przez przedsiębiorcę podczas zwolnienia lekarskiego, nie stanowi pracy zarobkowej i nie powoduje konieczności zwrotu do ZUS-u pobranego już zasiłku chorobowego.
    Czy to koniec epoki "Great Resignation" w Polsce?
    Z badania firmy doradczej Kincentric wynika, że mamy do czynienia z sygnałami odwrócenia trendu na rynku pracy. W porównaniu do ubiegłego roku Polacy rzadziej chcą odchodzić z pracy, a poziom lojalności względem swoich pracodawców wzrósł do poziomu obserwowanego ostatnio w trakcie pandemii Covid-19 w 2020 r. Tymczasem, w Europie lojalność pracowników wciąż spada.
    Wniosek o świadczenie postojowe do 16 sierpnia 2022 r.
    16 sierpnia 2022 r. to ostatni dzień na składanie wniosków o świadczenie postojowe. Jak można ubiegać się o wsparcie?
    Pracodawcy będą wiedzieć od kiedy nie powinni naliczać już wpłat do PPK
    Po rozpoczęciu przez uczestnika PPK wypłaty oszczędności PPK po osiągnięciu przez niego 60. roku życia, wpłaty do PPK za tego uczestnika nie mogą być już dokonywane. Od 21 listopada br. PFR - za pośrednictwem instytucji finansowych - będzie informował pracodawców o rozpoczęciu takich wypłat.
    Przedsiębiorcy z obawą patrzą w przyszłość
    86% pracodawców spodziewa się kilkuletniego, poważnego kryzysu gospodarczego w Polsce. To przekonanie podzielają przedstawiciele wszystkich firm, niezależnie od wielkości.
    Polski pracownik - jest w złej kondycji psychicznej?
    Polscy pracownicy mają poważne problemy ze zdrowiem psychicznym – wynika z raportu przygotowanego przez Konfederację Lewiatan. Problem jest na tyle poważny, że nie uda się go rozwiązać bez zmian systemowych.
    Rekordowa inflacja, a tempo wzrostu cen spada
    W lipcu wskaźnik inflacji wyniósł 15,6 proc. rok do roku — podał Główny Urząd Statystyczny. Mamy kolejny rekordowo wysoki odczyt wskaźnika inflacji, jednak tempo wzrostu cen wyraźnie spadło (0,1 p.p. m/m) – komentuje ekspert.
    Zawarcie umowy dla pozoru a ciąża
    Czy zawarcie umowy o pracę w ciąży jest zgodne z prawem? Czy krótko po zawarciu umowy można przejść na zwolnienie lekarskie? Czy ZUS może uznać taką umowę zawartą dla pozoru i żądać zwrotu pobranego zasiłku macierzyńskiego? Podobną sprawą zajął się ostatnio Sąd Okręgowy w Kaliszu.
    Jakie jest w Polsce bezrobocie?
    Kim jest bezrobotny? Jakie są rodzaje bezrobocia? Jaka jest stopa bezrobocia w Polsce w porównaniu z innymi krajami UE? Co robi Polska, aby dążyć do pełnego produktywnego zatrudnienia? Poniżej najważniejsze dane i informacje.
    Co Państwowa Inspekcja Pracy zrobiła w 2021?
    W czerwcu 2022 r. odbyło się posiedzenie Rady Ochrony Pracy, która jest organem sprawującym nadzór nad Państwową Inspekcją Pracy (PIP) jak i warunkami pracy, działającym przy Sejmie RP. Co roku, Główny Inspektor PIP składa Radzie Ochrony Pracy sprawozdanie ze swojej działalności.
    Stabilizacja na rynku pracy – aktualne trendy i wyniki badań w zakresie kompetencji i rynku pracy
    Badania przeprowadzone wśród pracodawców i pracowników pokazują stabilizację na rynku pracy. W czerwcu 2022 r. stopa bezrobocia była niższa niż w maju, a w urzędach pracy było zarejestrowanych mniej bezrobotnych w stosunku do poprzedniego miesiąca.
    Zatrudnianie cudzoziemców - jakie nieprawidłowości?
    W Polsce legalnie pracuje ponad milion cudzoziemców. Czy kontrole Państwowej Inspekcji Pracy wykazują nieprawidłowości?
    2/3 pracowników ma symptomy wypalenia zawodowego
    W ciągu ostatniego roku objawy wypalenia zawodowego zauważyło u siebie dwie trzecie pracowników - wynika z badania Nationale-Nederlanden. Zjawisko to dotyczy coraz częściej także młodszych pracowników - wskazano.
    Brak kompetencji blokuje innowacyjność firm
    Przełomowe pomysły to tylko jeden z czynników innowacyjności w firmach. Drugim, równie istotnym, jest odpowiednie zarządzanie tymi pomysłami i ich wdrażanie. Do tego jednak potrzebny jest szereg kompetencji, których dziś w firmach brakuje i same to przyznają. Dwie na trzy twierdzą, że przeszkodą w podejmowaniu przez nie innowacji jest problem z pozyskaniem odpowiednich pracowników. Akademia Menadżera Innowacji – prowadzona przez PARP – ma tę lukę kompetencyjną zasypywać. Uczestniczący w niej menadżerowie przechodzą szereg szkoleń podnoszących ich umiejętności zarządzania w tym obszarze, ale także pracują z doradcami, którzy od lat zajmują się wdrażaniem innowacji.
    Prawie połowa Polaków jest skłonna usprawiedliwić pracę na czarno
    Od czterech lat obserwowany jest wysoki poziom akceptacji nieetycznych zachowań i nadużyć finansowych – pokazują badania Związku Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce. Dziś takie praktyki jest skłonna usprawiedliwić prawie połowa Polaków. Najczęściej przymykają oko na pracę na czarno w celu unikania ściągania długów z pensji. Zrozumienie dla takich praktyk deklaruje ponad 61 proc. społeczeństwa. Z kolei najbardziej rygorystycznie Polacy odnoszą się do wyłudzania pieniędzy z wykorzystaniem cudzych lub fałszywych dokumentów.
    Profil zaufany - jak go założyć?
    Profil zaufany powstał po to, aby umożliwić załatwienie spraw urzędowych bez wychodzenia z domu. Dla przedsiębiorców, jak i osób prywatnych, które często kontaktują się z instytucjami publicznymi, profil zaufany to idealne narzędzie. W jaki sposób się go zakłada? Jak długo jest ważny? Podpowiadamy.
    Praca przy komputerze. Jak zadbać o zdrowie?
    Wielogodzinna praca przed komputerem może negatywnie odbijać się na naszym zdrowiu fizycznym. Ból ramion, nadgarstków, ud i pleców są częstymi dolegliwościami pracowników biurowych. Dlatego tak ważne są przerwy od pracy. Podpowiadamy, w jaki sposób można je efektywnie wykorzystać, wykonując kilka prostych ćwiczeń korzystnych dla naszego ciała.
    Szukasz pracownika? Samo ogłoszenie to nie wszystko!
    Rynek pracy staje się coraz bardziej konkurencyjny, firmy rywalizują ze sobą o najlepsze talenty, ale aż 75% z nich spodziewa się w tym roku trudności w znalezieniu pracownika . Poszukujący mają za to do dyspozycji kilka różnych portali pracy, na których co chwila pojawiają się nowe oferty. Ale czy rola dobrego jobboardu ogranicza się tylko do publikowania ogłoszeń? Zadbanie o atrakcyjność oferty to jedno, sztuką jest także dotarcie do właściwego odbiorcy. Co wpływa na efektywność procesu rekrutacyjnego i jak zwiększyć szansę na trafienie do najbardziej wartościowych kandydatów?
    Praca zdalna wymaga doprecyzowania
    Praca zdalna zostanie uregulowana w kodeksie pracy. Wątpliwości może wywoływać m.in. forma, w jakiej ustala się miejsce świadczenia pracy poza siedzibą zatrudniającego. Niektóre przepisy może poprawić jeszcze Sejm, który nie spieszy się z uchwaleniem nowelizacji kodeksu pracy.
    Rekrutacja od strony pracodawcy – jak zwiększyć szanse na sukces
    Rynek pracy staje się coraz bardziej konkurencyjny, firmy rywalizują ze sobą o najlepsze talenty, ale aż 75% z nich spodziewa się w tym roku trudności w znalezieniu pracownika . Poszukujący mają za to do dyspozycji kilka różnych portali pracy, na których co chwila pojawiają się nowe oferty. Co wpływa na efektywność procesu rekrutacyjnego i jak zwiększyć szansę na trafienie do najbardziej wartościowych kandydatów?
    Ostatnie dni rekrutacji w szkołach. Dla nauczycieli ofert na pęczki
    Napływ uchodźców z Ukrainy to wielkie wyzwanie przed polskimi szkołami. Niestety wygląda na to, że powstanie sporo wakatów, a kuratorzy oświaty pozostaną z trudnymi zadaniami.
    Odzież ochronna i robocza chroniąca przed promieniowaniem UV
    Stale rośnie liczba dni, w których temperatury osiągają wysokie wartości, a promieniowanie UV jest niebezpieczne – szczególnie dla tych, którzy swoją pracę wykonują na świeżym powietrzu. Ochrona przed skutkami promieniowania to nie tylko filtry UV czy przebywanie w cieniu. To także kwestia odzieży ochronnej – w której funkcjonalności nastąpił duży postęp.
    Połowa Polaków ocenia polskich szefów gorzej niż zagranicznych, a 28% potwierdza, że ich przełożony krzyczy na pracowników
    Badanie przeprowadzone przez serwis InterviewMe wykazało, że 73% Polaków ma szacunek dla swojego przełożonego, chociaż aż 28% przyznało, że szef krzyczy, a 21%, że źle traktuje swoich pracowników
    Prawie 6 godzin tygodniowo darmowych nadgodzin. 12 sierpnia Światowy Dzień Pracoholików
    Polacy coraz częściej zostają w pracy po godzinach; badania wykazują, że pracownicy tygodniowo wykonują średnio 5 h 48 minut dodatkowej pracy za darmo - wynika z najnowszego raportu ADP „People at Work 2022: A Global Workforce View”.