Kategorie

Pozbawienie prawa do zasiłku opiekuńczego

Małgorzata Kowalska
Adwokat w RYKOWSKI & GNIEWKOWSKI KANCELARIA ADWOKATÓW I RADCÓW PRAWNYCH. Specjalistka z zakresu prawa rodzinnego i spadkowego. W kancelarii odpowiada za prawną analizę sytuacji rodzinnych i opiekuńczych klientów i przygotowanie oraz realizowanie przyjętej taktyki procesowej. Z sukcesem zakończyła kilkaset spraw rodzinnych i spadkowych, których liczba stale wzrasta.
Pozbawienie prawa do zasiłku opiekuńczego/ Fot. Fotolia
Pozbawienie prawa do zasiłku opiekuńczego/ Fot. Fotolia
Czy ZUS może skontrolować osobę pobierającą zasiłek opiekuńczy? W jakich przypadkach można stracić prawo do zasiłku?

PROBLEM

Prowadzę działalność gospodarczą i obecnie zatrudniam 40 osób. Złożyłam wniosek o wypłatę zasiłku opiekuńczego z tytułu choroby mojego 4-letniego syna. Przebywam z nim w domu, jednak czasem pracownicy przyjeżdżają do mnie z dokumentami, abym podpisała pisma, umowy itp. Czy ZUS może mnie skontrolować? Czy mogę stracić prawo do zasiłku opiekuńczego?

RADA

Tak. ZUS może skontrolować prawidłowość wykorzystywania zwolnienia lekarskiego z powodu sprawowania opieki nad chorym dzieckiem. Jeżeli w trakcie kontroli zostanie stwierdzone, że wykonuje Pani czynności związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, może Pani zostać pozbawiona prawa do zasiłku opiekuńczego. Szczegóły w uzasadnieniu.

Polecamy produkt: Kodeks pracy 2017 Praktyczny komentarz z przykładami

UZASADNIENIE

W trakcie przebywania na zwolnieniu lekarskim nie tylko w przypadku własnej choroby, ale także z powodu sprawowania opieki nad chorym dzieckiem lub innym chorym członkiem rodziny, nie można wykonywać pracy zarobkowej lub wykorzystywać zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z jego celem. Praca wykonywana w czasie zwolnienia lekarskiego skutkuje bowiem utratą prawa do zasiłku za cały okres tego zwolnienia (art. 17 ust. 1 w zw. z art. 35 ust. 2 ustawy zasiłkowej).

Praca wykonywana nawet przez kilka godzin w czasie zwolnienia lekarskiego pozbawia prawa do zasiłku za cały okres niezdolności do pracy.

Reklama

Przedsiębiorca przebywający na zwolnieniu lekarskim i pobierający zasiłek powinien na okres tego zwolnienia wstrzymać się od wykonywania wszelkich czynności związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, polegających m.in. na wystawianiu faktur, spotykaniu się z kontrahentami, podejmowaniu ważnych decyzji dotyczących prowadzenia firmy. Natomiast sporadyczne podpisywanie dokumentów finansowych sporządzonych przez inną osobę, np. księgową, nie może być traktowane przez ZUS jako wykonywanie pracy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Potwierdził to Sąd Najwyższy w wyroku z 17 stycznia 2002 r. (UKN 710/00, OSNP 2003/20/798), w którym uznał, że:

(...) podpisanie w trakcie zwolnienia lekarskiego dokumentów finansowych nie może być traktowane jako prowadzenie działalności gospodarczej powodujące utratę prawa do zasiłku chorobowego.

Zobacz: ZUS

Kontrola prawidłowości wykorzystywania przez ubezpieczonego zwolnień lekarskich od pracy z powodu osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem lub chorym członkiem rodziny polega na sprawdzeniu, czy w okresie niezdolności do pracy:

ubezpieczony nie wykonuje pracy zarobkowej,

● ubezpieczony nie wykorzystuje zwolnienia lekarskiego od pracy niezgodnie z jego celem,

● poza ubezpieczonym nie ma innych członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym mogących zapewnić opiekę.

Jeśli opieka jest sprawowana nad chorym dzieckiem w wieku do 2 lat, zasiłek opiekuńczy przysługuje nawet wtedy, gdy są inni członkowie rodziny mogący zapewnić opiekę dziecku.

Kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich z powodu opieki nad chorym dzieckiem lub chorym członkiem rodziny dokonują zakłady pracy, które zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych (według stanu zatrudnienia na 30 listopada poprzedniego roku kalendarzowego), oraz terenowe jednostki ZUS. Instytucje te są także upoważnione do kontroli formalnej zaświadczeń lekarskich złożonych przez ubezpieczonych na druku ZUS ZLA.

Reklama

Kontrola powinna być przeprowadzana przez osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli przez płatnika składek lub ZUS w miejscu zamieszkania, miejscu czasowego pobytu lub miejscu zatrudnienia (prowadzenia działalności). W przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą kontrolę przeprowadzają pracownicy właściwej jednostki organizacyjnej ZUS.

Jeżeli w trakcie kontroli zostanie stwierdzone, że ubezpieczony w okresie orzeczonej niezdolności do pracy z powodu sprawowania opieki wykonuje pracę zarobkową lub wykorzystuje zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego celem albo są inni członkowie rodziny pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym, którzy mogą zapewnić opiekę, osoba kontrolująca sporządza na tę okoliczność protokół kontroli, w którym podaje, na czym polegało nieprawidłowe wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego. Z treścią protokołu powinna zostać zapoznana osoba, która podlega tej kontroli.

Od decyzji ZUS przedsiębiorca może w ciągu miesiąca złożyć odwołanie do właściwego sądu.

W przypadku stwierdzenia wykonywania pracy w czasie zwolnienia lekarskiego ZUS wydaje decyzję pozbawiającą osobę ubezpieczoną prawa do zasiłku opiekuńczego za cały okres niezdolności do pracy. Od tej decyzji przysługuje odwołanie do właściwego terytorialnie sądu rejonowego – sądu pracy i ubezpieczeń społecznych w terminie miesiąca od daty otrzymania decyzji.

Elżbieta K. prowadząca działalność gospodarczą przebywała na zwolnieniu lekarskim z tytułu sprawowania opieki nad chorym dzieckiem w wieku 4 lat w okresie od 12 do 23 stycznia 2017 r. Pracownicy ZUS 19 stycznia 2017 r. przeprowadzili kontrolę prawidłowości wykorzystywania zwolnienia lekarskiego. W trakcie kontroli osoby kontrolujące stwierdziły, że ubezpieczona wykonuje czynności związane z prowadzoną działalnością gospodarczą polegające na przygotowywaniu wypłat dla pracowników. Ponieważ Elżbieta K. wykorzystywała zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego celem, utraciła prawo do zasiłku opiekuńczego za cały okres zwolnienia lekarskiego, tj. od 12 do 23 stycznia 2017 r.

Zobacz: Wskaźniki i stawki

Podstawa prawna:

● art. 17, art. 34 i art. 68 ust. 1 ustawy z 5 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa – j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 372; ost.zm. Dz.U. z 2016 r. poz. 2020

● § 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień od pracy oraz kontroli zaświadczeń lekarskich – Dz.U. Nr 65, poz. 743

● art. 82, art. 83 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych – j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 963; ost.zm. Dz.U. z 2017 r. poz. 60

● art. 461 § 2, art. 4778 § 2, art. 4779 § 1, § 2, § 4, § 5 ustawy z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego – j.t. Dz.U z 2016 r. poz. 1822; ost.zm. Dz.U. z 2017 r. poz. 187

Autor: Małgorzata Kowalska, doradca ds. wynagrodzeń i zasiłków, wieloletnia pracownica ZUS

Zobacz: Kalkulatory

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?