Czy będzie podwójna waloryzacja świadczenia pielęgnacyjnego w 2023 r.?

Brak pracy nie z własnej woli

Trzeba mieć na uwadze, że z przepisu art. 67 ust. 2 Konstytucji RP wynika, że obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego służącego zaspokajaniu niezbędnych potrzeb. A przecież podstawowym celem świadczenia pielęgnacyjnego jest częściowe pokrycie wydatków ponoszonych przez rodzinę w związku z koniecznością zapewnienia opieki i pielęgnacji osobie z niepełnosprawnością. Ma więc zabezpieczyć egzystencję osób z niepełnosprawnością przez wspieranie ich opiekunów, skoro Ci opiekunowie nie mogą pracować, muszą posiadać środki, które zapewnią godne życie - czy co gorsza - przeżycie. 

Jest to tym bardziej ważne, że na gruncie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przepis art. 69 Konstytucji RP działa w dwóch relacjach - wobec osoby z niepełnosprawnością jako opiekuna oraz wobec osoby z niepełnosprawnością wymagającą wsparcia.

Trybunał Konstytucyjny o świadczeniach dla rodzin osób z niepełnosprawnościami

W jednym ze swoich orzeczeń Trybunał Konstytucyjny wskazuje, że zabezpieczenie społeczne współcześnie musi być pojmowane jako system urządzeń i świadczeń służących zaspokojeniu usprawiedliwionych potrzeb obywateli, którzy utracili zdolność do pracy, czy doznali ograniczenia tej zdolności albo zostali obciążeni nadmiernie kosztami utrzymania rodziny (por. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 listopada 1996 r. sygn. akt K 7/95, OTK ZU nr 6/1996, poz. 49).

Prawo międzynarodowe o prawach osób z niepełnosprawnościami

Konwencja ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami wskazuje, że państwa powinny podjąć odpowiednie kroki, aby zagwarantować osobom z niepełnosprawnościami m.in. prawo do odpowiednich warunków życia ich samych i ich rodzin oraz prawo do ochrony socjalnej bez dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność. 

W myśli przepisów Konwencji ONZ świadczenia pieniężne mają również przeciwdziałać sytuacjom ubóstwa i skrajnego ubóstwa, w których mogą znaleźć się osoby z niepełnosprawnościami. Państwa nie mogą zwiększać trudności, z jakimi borykają się osoby z niepełnosprawnościami, zmniejszając ich dochody w czasach kryzysu gospodarczego lub finansowego albo stosując działania oszczędnościowe, niezgodne z normami dotyczącymi praw człowieka. Świadczenie pielęgnacyjne pozostaje w ścisłym związku z realizacją tych założeń Konwencji, konieczna jest więc podwójna waloryzacja świadczenia pielęgnacyjnego.