Nie każda opieka uzasadnia przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego

Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1. matce albo ojcu;
2. opiekunowi faktycznemu dziecka;
3. osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej;
4. innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Jak należy rozumieć definicję zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej?

Pojęcie zatrudnienia określone jest szeroko jako wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.

W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że nie każda rezygnacja z zatrudnienia (niepodejmowanie zatrudnienia) stanowi podstawę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Brak zatrudnienia musi pozostawać w ścisłym i bezpośrednim związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, czyli stanowić wyłączną przyczynę niepodejmowania zatrudnienia lub z niego rezygnacji. Niepodjęcie lub rezygnacja z zatrudnienia musi mieć charakter całkowity (wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 maja 2020 r., III SA/Kr 346/20).

Zwykłe czynności dnia codziennego

Kolejną przesłanką uprawniającą do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie osobistej opieki przez osobę wnioskującą o przyznanie tego świadczenia. Opieka powinna być osobista, stała bądź długotrwała i odnosić się do wszystkich niezbędnych potrzeb życiowych osoby pozostającej pod opieką, których z uwagi na niepełnosprawność nie jest w stanie zapewnić sobie sama. Opieka ma wymagać codziennego i stałego zaangażowania oraz na tyle wypełniać czas, że nie jest opiekun nie w stanie podjąć innej zawodowej aktywności. Zwykłe czynności dnia codziennego, nie kwalifikują się w zakres takiej opieki, ponieważ stanowią jedynie konsekwencję prowadzenia każdego gospodarstwa domowego, które można zaplanować i zrealizować poza czasem pracy.