REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Naliczanie i ewidencja wynagrodzenia chorobowego pracowników

Patrycja Mikuła
Naliczanie i ewidencja wynagrodzenia chorobowego pracowników / Fot. Fotolia
Naliczanie i ewidencja wynagrodzenia chorobowego pracowników / Fot. Fotolia
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Wynagrodzenie chorobowe przysługuje pracownikowi w wymiarze 33 dni w roku. Podstawą wymiary wynagrodzenia chorobowego jest przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacane za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc choroby.

Pracownik niezdolny do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną zachowuje prawo do wynagrodzenia za okres do 33 dni w roku kalendarzowym. W przypadku pracownika, który ukończył 50. rok życia, prawo do wynagrodzenia zostaje zachowane za okres 14 dni w roku kalendarzowym. Jak poprawnie naliczyć i zaksięgować takie operacje?

REKLAMA

Autopromocja

Kwestia obowiązku wypłaty wynagrodzenia chorobowego została unormowana w ustawie z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

PRZYKŁAD

Pracownik ukończył 50 lat 27 listopada 2013 r. Za rok 2013 pracodawca ma obowiązek wypłacania mu wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby trwającej łącznie do 33 dni w ciągu roku kalendarzowego. Od roku 2014 pracodawcę będzie obowiązywał 14-dniowy limit.

Fakt zmiany pracodawcy nie ma wpływu na sposób ustalenia liczby dni wypłaty wynagrodzenia chorobowego (pracodawca posiada informację o niezdolności do pracy pracownika w przedłożonym świadectwie pracy).

Dalszy ciąg materiału pod wideo

PRZYKŁAD

W bieżącym roku pracownica była zatrudniona w stowarzyszeniu X. Do dnia rozwiązania umowy o pracę wykorzystała 13 dni zwolnienia za czas choroby (z 33 dni limitu). Od 1 lipca jest zatrudniona w stowarzyszeniu Y, gdzie w przypadku choroby nowy pracodawca będzie zobligowany do wypłaty wynagrodzenia chorobowego za okres 20 dni (33 dni –13 dni).

W sytuacji, w której niezdolność do pracy trwa na przełomie lat kalendarzowych, rodzaj świadczenia w nowym roku kalendarzowym jest uzależniony od otrzymywanego w dniu 31 grudnia świadczenia. Gdy nieprzerwana niezdolność do pracy z powodu choroby przypada na przełomie roku kalendarzowego, a 31 grudnia pracownik ma prawo do wynagrodzenia chorobowego – od 1 stycznia następnego roku pracownikowi nadal przysługuje to wynagrodzenie.

PRZYKŁAD

Pracownik w grudniu przebywał na zwolnieniu chorobowym (od 22 grudnia 2012 r. do 5 stycznia 2013 r.). We wcześniejszym okresie zatrudnienia u tego pracodawcy pracownik nie chorował – co powoduje, że za okres pierwszych 5 dni stycznia czas zwolnienia na zasadzie kontynuacji zostanie zaliczony do limitu 33 dni roku 2012. Limit 33 dni za czas choroby w roku 2013 będzie liczony od kolejnego zwolnienia lekarskiego pracownika (pomiędzy obecnym zwolnieniem a kolejnym musi wystąpić przerwa).

W limicie (14 lub 33 dni) nie uwzględnia się okresów niezdolności do pracy, za które pracownik nie otrzymał wynagrodzenia z powodu:

  • wykonywania pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy,
  • wykorzystywania zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem,
  • powstania niezdolności do pracy wskutek nadużycia alkoholu – przez pierwszych 5 dni,
  • sfałszowania zaświadczenia lekarskiego,

a ponadto:

  • dni niezdolności do pracy przypadających w okresie wyczekiwania na prawo do świadczeń chorobowych,
  • okresu choroby przypadającej w czasie urlopu wychowawczego lub urlopu bezpłatnego.

Z ORZECZNICTWA

Wykonywanie czynności mogących przedłużyć okres niezdolności do pracy jest zawsze wykorzystywaniem zwolnienia niezgodnie z jego celem. Celem zwolnienia od pracy jest zaś odzyskanie przez ubezpieczonego zdolności do pracy. W jego osiągnięciu przeszkodą może być zarówno wykonywanie pracy zarobkowej (co przesądził ustawodawca), jak i inne zachowania ubezpieczonego utrudniające proces leczenia i rekonwalescencję.

Wyrok Sądu Najwyższego z 4 listopada 2009 r. (sygn. akt I UK 140/09).

Przez niezdolność do pracy należy rozumieć:

  • niemożność wykonywania pracy z powodu odosobnienia w związku z chorobą zakaźną,
  • przebywanie w stacjonarnym zakładzie lecznictwa odwykowego w celu leczenia uzależnienia alkoholowego,
  • przebywanie w stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej w celu leczenia uzależnienia od środków odurzających lub substancji psychotropowych,
  • niemożność wykonywania pracy na skutek poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek tkanek i narządów.

Nabycie prawa do wynagrodzenie chorobowego

Pracownik nabywa prawo do wynagrodzenia chorobowego po upływie 30 dni nieprzerwanego okresu zatrudnienia (tzw. okresie wyczekiwania). Do okresu wyczekiwania na prawo do zasiłku chorobowego zalicza się poprzednie okresy podlegania ubezpieczeniu chorobowemu (zarówno obowiązkowo, jak i dobrowolnie), jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni lub była spowodowana:

  • urlopem wychowawczym,
  • urlopem bezpłatnym lub
  • odbywaniem czynnej służby wojskowej przez żołnierza niezawodowego.

Wynagrodzenie chorobowe przysługuje bez okresu wyczekiwania – a więc od pierwszego dnia choroby – w przypadku:

  • absolwentów szkół i szkół wyższych zatrudnionych w ciągu 90 dni od dnia ukończenia szkoły lub uzyskania dyplomu ukończenia studiów wyższych,
  • gdy niezdolność do pracy spowodowana została wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy,
  • osób posiadających wcześniejszy, co najmniej 10-letni okres, zatrudnienia (obowiązkowego ubezpieczenia).

Bez okresu wyczekiwania tzw. chorobowe otrzyma również pracownik mający co najmniej 10-letni okres obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego.

Do okresu ubezpieczenia chorobowego uprawniającego do nabycia prawa do świadczeń chorobowych wlicza się także zatrudnienie w innym państwie Unii Europejskiej.

Wymiar wynagrodzenia chorobowego

Podstawę wymiaru wynagrodzenia chorobowego stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym pracownik zachorował. Jeżeli jest zatrudniony krócej – za pełne kalendarzowe miesiące zatrudnienia.

Do 10-letniego okresu ubezpieczenia nie zalicza się okresów:

  • urlopu wychowawczego i bezpłatnego,
  • pozostawania zarejestrowanym jako bezrobotny,
  • odbywania czynnej służby,
  • pobierania zasiłku chorobowego, zasiłku macierzyńskiego lub świadczenia rehabilitacyjnego, przysługujących za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia.

PRZYKŁAD

Pracownik został zatrudniony 5 grudnia 2012 r. Przedłożył zwolnienie za czas choroby za okres 7–12 lutego 2013 r. Podstawę wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy będą stanowić jedynie pełne miesiące. W tym przypadku – styczeń 2013 r.

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie stanowiące podstawę wynagrodzenia chorobowego ustala się, dzieląc sumę wynagrodzeń pracownika z 12 miesięcy poprzedzających chorobę przez liczbę miesięcy, w których wynagrodzenie to zostało osiągnięte. Jeżeli w okresie przyjmowanym do ustalenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego pracownik nie osiągnął wynagrodzenia wskutek nieobecności w pracy z przyczyn usprawiedliwionych, przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego:

  • wyłącza się wynagrodzenie za miesiące, w których przepracował mniej niż połowę obowiązującego go czasu pracy,
  • przyjmuje się, po uzupełnieniu, wynagrodzenie z miesięcy, w których ubezpieczony będący pracownikiem przepracował co najmniej połowę obowiązującego go czasu pracy.

REKLAMA

Za wynagrodzenie uwzględniane w podstawie wymiaru wynagrodzenia chorobowego uważa się przychód stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe, finansowanych przez pracownika. Do tej podstawy nie wlicza się składników wynagrodzenia, które zgodnie z przepisami płacowymi obowiązującymi u pracodawcy nie ulegają zmniejszeniu za okresy choroby bądź na podstawie postanowień aktów prawa wewnętrznego zaprzestano ich wypłaty lub były wypłacane do określonego terminu.

Za każdy dzień choroby pracownikowi wypłaca się 1/30 część kwoty stanowiącej podstawę wymiaru wynagrodzenia chorobowego. Wynagrodzenie chorobowe wypłaca się za każdy dzień niezdolności do pracy, nie wyłączając dni wolnych od pracy. Wynika to z § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy. Od wynagrodzenia chorobowego nalicza się jedynie składkę na ubezpieczenie zdrowotne.

Przeczytaj również: Umowa zlecenie a ubezpieczenie zdrowotne


Wynagrodzenie za czas choroby i odosobnienia w związku z chorobą zakaźną wynosi 80% wynagrodzenia. Pracodawca w umowie o pracę lub układzie zbiorowym może jednak podjąć decyzję o wypłacaniu wynagrodzenia za czas choroby w wysokości wynagrodzenia jak za pozostały czas pracy (100%).

Ustawodawca przewidział 100% wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wskutek:

  • wypadku w drodze do pracy lub z pracy,
  • choroby przypadającej w czasie ciąży,
  • niezdolności do pracy wskutek poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów oraz poddania się zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów

– trwającej łącznie do 33 dni w ciągu roku kalendarzowego.

Przy obliczaniu podstawy wymiaru wynagrodzenia za czas choroby nie uwzględnia się:

  • premii, nagród i innych składników wynagrodzenia, jeżeli postanowienia układów zbiorowych pracy lub przepisy o wynagradzaniu nie przewidują zmniejszania ich za okres pobierania zasiłku,
  • składników wynagrodzenia przysługujących w myśl umowy o pracę lub innego aktu, tylko do określonego terminu. Składników tych nie uwzględnia się w podstawie wymiaru świadczenia za czas choroby należnego za okres po tym terminie.

PRZYKŁAD

Pracownik zatrudniony na czas nieokreślony w okresie od maja do końca października 2013 r. otrzymywał dodatek funkcyjny. Pracownik przebywał na zwolnieniu chorobowym w okresie od 26 października do 5 listopada 2013. Za okres 26–31 października dodatek funkcyjny zostanie wliczony do podstawy wymiaru wynagrodzenia chorobowego, z kolei za okres 1–5 listopada 2013 r. dodatek ten nie będzie uwzględniony w podstawie wynagrodzenia chorobowego.

W przypadku ponownego powstania niezdolności do pracy spowodowanej chorobą podstawę wymiaru wynagrodzenia za czas choroby oblicza się na nowo, wówczas gdy przerwa pomiędzy poszczególnymi okresami niezdolności do pracy z powodu choroby trwała co najmniej 3 miesiące kalendarzowe.

Zobacz także: Wynagrodzenie podczas niewykonywania pracy

PRZYKŁAD

Obliczenie wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy i ewidencja księgowa

Pracownik zatrudniony jest za 2000 zł brutto. W okresie od 1 do 7 grudnia pracownik był niezdolny do pracy z powodu choroby. Kwota przeciętnego wynagrodzenia z ostatnich 12 miesięcy wynosi 2100 zł (z uwagi na otrzymane premie). Poniżej zaprezentowano sposób obliczenia i zaewidencjonowania wynagrodzenia chorobowego i za czas pracy w grudniu.

Obliczanie wynagrodzenia chorobowego

Wynagrodzenie chorobowe wynosi:

2100 zł – (13,71% × 2100 zł) : 30 × 80% = 48,32 zł,

48,32 zł × 7 (liczba dni niezdolności do pracy) = 338,24 zł.

Biorąc pod uwagę, że pracownik otrzymuje stałe wynagrodzenie w wysokości 2000 zł, za przepracowaną część miesiąca otrzyma:

2000 zł : 30 dni × 7 (liczba dni niezdolności do pracy) = 466,67 zł,

2000 zł – 466,67 zł = 1533,33 zł.


Wynagrodzenie brutto pracownika wyniesie:

1533,33 zł + 338,24 zł = 1871,57 zł.

Listę płac dla pracownika przedstawia tabela.

Ewidencja:

1. Zaksięgowanie w ciężar kosztów wynagrodzeń brutto: 1871,57 zł

Wn konto 404 „Wynagrodzenia”

Ma konto 23 „Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń”.

2. Składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika: 210,22 zł

Wn konto 23 „Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń”

Ma konto 22 „Rozrachunki z ZUS”

3. Składka na ubezpieczenie zdrowotne: 149,52 zł

Wn konto 23 „Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń”

Ma konto 22 „Rozrachunki z ZUS”

4. Zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych: 104 zł

Wn konto 23 „Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń”

Ma konto 22 „Rozrachunki z urzędem skarbowym z tytułu zaliczek na PIT 4R”

5. Zarachowanie w ciężar kosztów składek na ubezpieczenia społeczne finansowanych przez zakład pracy: 278,91 zł

Wn konto 404 „Wynagrodzenia”

Ma konto 22 „Rozrachunki z ZUS”

6. Wypłata pracownikom wynagrodzenia w kwocie netto: 1407,83 zł

Wn konto 23 „Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń”

Ma konto 10 „Kasa” lub konto 13-0 „Rachunek bankowy”

TABELA. Przykładowa lista płac

Podstawa prawna:

Zadaj pytanie: Forum Kadry

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Poradnik Organizacji Non Profit

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
ZNP i min. edukacji Barbara Nowacka: 15% podwyżki, 500 zł dodatek, wycieczki, 300% nagroda jubileuszowa

Trwają rozmowy min. edukacji Barbary Nowackiej i kierownictwa ZNP o szeregu zmian w prawie polepszających sytuację bytową i zawodową nauczycieli. Nauczyciele postulują: 15% podwyżki w 2025 r., 500 zł dodatek za wychowawstwo, wynagrodzenia za wycieczki, nagroda jubileuszowa 45 lat.

Rynek pracodawcy [WYWIAD]

Czy niskie bezrobocie w 2024 roku wystarczy, abyśmy mieli w Polsce rynek pracownika? Czy rzeczywiście nigdy nie będzie rynku pracodawcy? A może już jest? To, jak rozkładają się siły na rynku pracy, zależy od branży czy specjalizacji.

Zwolnienie podczas urlopu. Kiedy pracodawca nie może wręczyć wypowiedzenia?

Zwolnienie podczas urlopu. Sprawdź, kiedy jesteś chroniony przez Kodeks Pracy i pracodawca nie może wręczyć Ci wypowiedzenia. Podpowiada ekspertka HR z Forvis Mazars w Polsce Katarzyna Mikołajewska.

21 dni darmowej rehabilitacji [dla kogo, kiedy, jaki wniosek]

Głównym celem prowadzonej rehabilitacji jest zapobieganie inwalidztwu lub ograniczenie go do poziomu umożliwiającego ubezpieczonemu dalsze wykonywanie pracy, a w przypadku osób, które zdolność do pracy utraciły jej przywrócenie, o ile jest to możliwe w wyniku leczenia i rehabilitacji.

REKLAMA

Nowa wysokość składek ubezpieczeniowych

Nowa wysokość składek ubezpieczeniowych - zbliża się ważny termin 31 lipca 2024 r. do tego czasu pewna grupa ubezpieczonych musi opłacić składki macierzyńskie, wypadkowe i chorobowe. Nie można tego przegapić, szczególnie teraz kiedy zbliża się sezon żniw.

Jakie prawa ma tata w pracy?

Ważne jest wczesne tworzenie więzi między ojcem a dzieckiem, dlatego  warto korzystać z prawa do urlopu ojcowskiego. Taki urlop ojcowski powinien być wykorzystywany w okresie narodzin dziecka i wyraźnie wiązać się z tym wydarzeniem, a jego celem powinno być sprawowanie opieki. Oczywiście w późniejszym okresie więź między ojcem a dzieckiem też jest niezwykle ważne, ale ma ona później inny wymiar.

Świadczenie urlopowe 2024 i 2025 r.

Świadczenie urlopowe ustalane jest w wysokości, która nie może być wyższa od odpisu podstawowego na zfśs. W 2024 r. wysokość tego świadczenia dla pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy w normalnych warunkach pracy wynosi 2417,14 zł. Czy już wiadomo, ile wyniesie w 2025 r.?

Zmiana minimalnej stawki godzinowej. Jak obliczać wynagrodzenie za umowę zlecenia na przełomie czerwca i lipca 2024 r.

1 lipca 2024 r. zmieni się minimalna stawka godzinowa należna za każdą godzinę wykonywania zlecenia. Ustalając wynagrodzenie za zlecenie wyrażone w stawce godzinowej należy pamiętać, aby nie było niższe od stawki minimalnej.

REKLAMA

PIP: Kontrola pracodawcy o każdej porze dnia i nocy, bez uprzedzenia i bez upoważnienia

Państwowa Inspekcja Pracy może kontrolować pracodawców o każdej porze dnia i nocy. Jednak do przeprowadzenia kontroli konieczna jest legitymacja służbowa i specjalne upoważnienie. Wkrótce to się może zmienić.

Renta wdowia 15%. Nie dla zaniżenia świadczenia. Postulaty wyrównania dla wdów pokrzywdzonych modelem kroczącym. I przyznania zwolnienia z PIT

Renta wdowia przez okres 2025 r. wypłacana w zaniżonej wartości. Początkowo będzie to tylko 15%. Nic nie wskazuje dziś na to, aby Sejm przyjął inne rozwiązanie. Zresztą rząd zapowiedział 15% jeszcze na początków rządów (w grudniu 2023 r.) Wskaźnik 15% wywołuje protesty osób zainteresowanych rentą wdowią. Dlaczego więc nie przyznać wyrównania do kwot wypłacanych na podstawie 15% (wypłata wyrównania w 2026 r. albo 2027 r.) I równolegle - za okres obowiązywania modelu kroczącego -zaproponować osobom poszkodowanym tym modelem zwolnienie z podatku PIT. 

REKLAMA