REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.
Porada Infor.pl

Zwrot składek nienależnie pobranych z wynagrodzenia zmarłego pracownika

Izabela Nowacka
Izabela Nowacka

REKLAMA

Rok temu zmarł nasz pracownik. Niedawno otrzymaliśmy pismo z ZUS zawiadamiające o przekroczeniu przez niego w 2009 r. rocznej podstawy wymiaru składek emerytalnej i rentowych. W związku z tym składki te są nadpłacone. Co zrobić z tą kwotą składek? Czy zwrócić ją małżonce, której już wcześniej wypłaciliśmy część wynagrodzenia pracownika? Czy taki zwrot stanowi przychód z praw majątkowych?

Zwrot nadpłaty składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe należy wypłacić małżonce zmarłego pracownika, która jest osobą uprawnioną do praw majątkowych ze stosunku pracy. Kwota nadpłaty będzie dla niej stanowić przychód z praw majątkowych, który podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych. Po zakończeniu roku podatkowego, w którym nastąpi wypłata, powinni Państwo sporządzić i przekazać małżonce byłego pracownika informację PIT-11.

REKLAMA

Autopromocja

UZASADNIENIE

Z chwilą śmierci prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą na spadkobierców (art. 922 § 1 Kodeksu cywilnego). Nabyte przez osoby fizyczne prawa majątkowe w drodze spadku, co do zasady, podlegają opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Do spadku nie należą jedynie te prawa i obowiązki zmarłego, które ściśle były związane z jego osobą, oraz te prawa, które z chwilą jego śmierci przeszły na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy były one spadkobiercami (art. 922 § 2 Kodeksu cywilnego).

Powyższe zasady nabywania spadku nie dotyczą jednak praw majątkowych ze stosunku pracy. Szczególne uregulowania w tym zakresie zawiera Kodeks pracy.

Prawa majątkowe ze stosunku pracy przechodzą po śmierci pracownika w równych częściach na małżonka oraz inne osoby spełniające warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów o emeryturach i rentach z FUS. W razie braku takich osób prawa te wchodzą do spadku (art. 631 § 2 Kodeksu pracy).

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Małżonek nie musi spełniać żadnych dodatkowych warunków. Ważne, aby w chwili śmierci pracownika pozostawał w związku małżeńskim. Pozostali bliscy, w tym dzieci, uzyskują prawa majątkowe po zmarłym pracowniku, gdy spełniają warunki do uzyskania po nim renty rodzinnej określone w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Członkami rodziny uprawnionymi do tej renty są:

  • dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione,
  • przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności wnuki, rodzeństwo i inne dzieci, w tym również w ramach rodziny zastępczej,
  • małżonek (wdowa i wdowiec),
  • rodzice (również ojczym, macocha i osoby przysposabiające).

Świadczenia wynikające ze stosunku pracy są więc wypłacane określonym osobom, w tym małżonkowi zmarłego pracownika, w wyniku zastosowania uproszczonej procedury przewidzianej w Kodeksie pracy, z pominięciem przepisów Kodeksu cywilnego. Nawet jeśli do praw majątkowych po zmarłym pracowniku pozostaje uprawniona tylko jedna osoba, np. małżonek, to nie wchodzą one do spadku, lecz muszą być wypłacone temu członkowi rodziny. Natomiast w sytuacji gdy osób uprawnionych jest więcej, prawa majątkowe ze stosunku pracy przechodzą w równych częściach na każdego z nich.

REKLAMA

Do praw majątkowych ze stosunku pracy zalicza się nie tylko wynagrodzenia, ale także inne świadczenia, które pracownik wypracował za życia i do których nabył prawo z tytułu pozostawania w stosunku pracy. Należy do nich również zakwalifikować zwrot składek na ubezpieczenia społeczne, które zostały pobrane z wynagrodzenia pracownika.

Kwota nadpłaconych składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu przekroczenia rocznej podstawy ich wymiaru, sfinansowanych przez pracownika, jest kwotą nienależnie pomniejszonego przychodu ze stosunku pracy. W związku z tym, skoro po zmarłym pozostała osoba wymieniona w Kodeksie pracy jako jedna z osób uzyskujących prawa majątkowe po pracowniku, to należy jej wypłacić wartość składek zwróconych przez ZUS. Należność ta, jako wynikająca z praw majątkowych ze stosunku pracy, stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Pieniądze wypłacone małżonce będą stanowić przychód z praw majątkowych. Definicja przychodu z praw majątkowych wskazuje, że są to w szczególności przychody z praw autorskich i praw pokrewnych w myśl odrębnych przepisów, praw do projektów wynalazczych, praw do topografii układów scalonych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również z odpłatnego zbycia tych praw (art. 18 updof). Użyty zwrot „w szczególności” sugeruje, że nie jest to zamknięty katalog przychodów z praw majątkowych. Do przychodów z tego źródła zalicza się każdy przychód osiągnięty przez podatnika w związku z posiadaniem przez niego praw o charakterze majątkowym. Skoro małżonce zmarłego pracownika – w myśl przepisów Kodeksu pracy – przysługiwało prawo do otrzymania świadczenia mającego swoje źródło w stosunku pracy (prawo majątkowe), to wypłata świadczenia stanowi realizację tego prawa majątkowego, a w konsekwencji powstaje przychód z praw majątkowych.

Prawa majątkowe nie stanowią podstawy wymiaru składek, ponieważ są wypłacane ze źródła, które nie stanowi tytułu do ubezpieczeń społecznych. Wypłacając to świadczenie małżonce pracownika, mają Państwo jednak obowiązek pobrać od jego wartości zaliczkę na podatek zgodnie z art. 41 ust. 1 updof. Zaliczkę należy naliczyć od pełnej kwoty przychodu w wysokości 18% bez pomniejszania o koszty uzyskania przychodów. Brak jest również podstaw do zastosowania zmniejszenia zaliczki na podatek dochodowy o 1/12 kwoty zmniejszającej zaliczkę, bowiem sposób opodatkowania przychodów na podstawie art. 41 ust. 1 updof nie przewiduje stosowania tej kwoty.

Pobraną zaliczkę na podatek należy przekazać do urzędu skarbowego w terminie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu pobrania zaliczki. Natomiast w terminie do końca lutego roku następującego po roku podatkowym płatnik jest zobowiązany przesłać małżonce oraz urzędowi skarbowemu, właściwemu według jej miejsca zamieszkania – imienną informację o wysokości przychodu z praw majątkowych i o pobranej zaliczce PIT-11.


PRZYKŁAD

Pracodawca otrzymał w 2011 r. zawiadomienie z ZUS o nadpłacie składek emerytalno-rentowych za pracownika zatrudnionego w 2009 r. Pracownik ten zmarł w 2010 r. Kwota nadpłaty składek emerytalnej i rentowych wynosi łącznie 534,28 zł (po pomniejszeniu przez ZUS o niedopłatę składki na ubezpieczenie zdrowotne) i została wypłacona małżonce zmarłego pracownika w lipcu 2011 r. Od kwoty zwrotu były pracodawca pobrał i odprowadził zaliczkę na podatek dochodowy w wysokości:

534 zł (podstawa opodatkowania po zaokrągleniu do pełnych złotych) x 18% = 96,12 zł; po zaokrągleniu 96 zł.

Zaliczkę wpłacił w terminie do 20. dnia miesiąca następnego po dokonaniu wypłaty zwrotu nadpłaty składek małżonce zmarłego pracownika. Ostatnim obowiązkiem firmy będzie przesłanie małżonce oraz urzędowi skarbowemu imiennej informacji o wysokości przychodu z praw majątkowych i pobranej zaliczce PIT-11 – do końca lutego 2012 r. Pracodawca nie ma obowiązku wystawiania tej informacji wcześniej. Miałby taki obowiązek jedynie w razie ustania obowiązku poboru zaliczek w ciągu roku podatkowego i złożenia przez pracownika pisemnego wniosku o wydanie PIT-11. Wówczas w ciągu 14 dni od złożenia wniosku pracodawca ma obowiązek sporządzenia tego dokumentu i przekazania go urzędowi skarbowemu oraz podatnikowi (art. 39 ust. 2 updof). W innych przypadkach obowiązuje termin do końca lutego roku następnego. Przychód z tytułu praw majątkowych oraz pobraną zaliczkę pracodawca musi również wykazać w rocznej deklaracji PIT-4R składanej do końca stycznia za poprzedni rok podatkowy, w którym te prawa zostały zrealizowane.

Po otrzymaniu z ZUS pisma informującego o nadpłacie składek pracodawca jako płatnik ma ponadto obowiązek sporządzić dokumenty korygujące za byłego pracownika za 2009 r. (imienne raporty rozliczeniowe ZUS RCA składane wraz z korektą deklaracji ZUS DRA). W raportach płatnik powinien wykazać prawidłową podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, a także kwoty samych składek naliczonych od tych skorygowanych podstaw.

Podstawa prawna

  • art. 631 Kodeksu pracy,
  • art. 67 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.),
  • art. 2 ust. 1 pkt 3, art. 18, art. 39 ust. 1 i ust. 2, art. 41, art. 42 ust. 1, ust. 1a i ust. 2 pkt 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.),
  • art. 1 ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 ze zm.).
Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Rada Ministrów: wypłata renty wdowiej od 1 lipca 2025 r. 15% drugiego świadczenia (po zmarłym małżonku albo własnego)

Na posiedzeniu 23 lipca 2024 r. Rada Ministrów przyjęła kierunkowo stanowisko dotyczące obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw w celu wprowadzenia renty wdowiej.

Ponad milion ubezpieczonych cudzoziemców w ZUS. Ich liczba stale rośnie

Rzecznik prasowy ZUS Paweł Żebrowski poinformował, że na koniec czerwca bieżącego roku, do ubezpieczeń społecznych w ZUS było zgłoszonych 1 mln 160 tys. cudzoziemców. Pierwsze miejsce zajmują cudzoziemcy pochodzący z Ukrainy. 

Komu przysługuje darmowe sanatorium 2024 i 2025 r.?

Istnieje pewna grupa osób, którym przysługuje całkowicie darmowe sanatorium w 2024 r. i w 2025 r. Co więcej, można też skorzystać z bezpłatnej rehabilitacji leczniczej w ramach ZUS. Co ważne, osoba, która przebywa na zwolnieniu lekarskim, ale w trakcie kontroli L4 orzecznik stwierdzi potrzebę rehabilitacji leczniczej, także może skorzystać z bezpłatnego wyjazdu. 

Pracownicy pokolenia Z są postrachem pracodawców, a czego boją się zetki?

Pracownicy pokolenia Z są postrachem pracodawców, HR-owców i rekruterów. A czego boją się zetki? Czy pokolenie Z jest przygotowane do wejścia na rynek pracy?

REKLAMA

Świadczenia dla osób niepełnosprawnych 2024 i 2025 r. Jak wystąpić, wysokość, terminy

Poniżej znajduje się zbiór świadczeń dla osób niepełnosprawnych wraz z informacjami o tym, jakie warunki należy spełniać by ubiegać się o konkretne świadczenia, jak o nie wystąpić, a także o ich wysokości.

Rząd poprze projekt ustawy dotyczącej renty wdowiej. W czwartek będzie drugie czytanie w Sejmie. Jakie zmiany zaproponował rząd?

Rząd poprze obywatelski projekt ustawy w sprawie renty wdowiej - poinformowała Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, minister rodziny, pracy i polityki społecznej. W czwartek, 25 lipca, Sejm przeprowadzi drugie czytanie projektu.

Czy można zwolnić pracownika w wieku przedemerytalnym? Oczywiście, że można!

Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi w wieku przedemerytalnym. Prawo pracy przewiduje jednak przypadki, gdy taka ochrona nie przysługuje pracownikowi i możliwe jest zwolnienie go z pracy. Co to za przypadki?

Świadczenie rehabilitacyjne 2024 i 2025 r. Dla kogo, jak wystąpić, wysokość

Przy przedłużającej się chorobie warto pamiętać, że po wyczerpaniu limitu zasiłku chorobowego, można wystąpić o dodatkowe świadczenie, dzięki któremu będzie można dalej dochodzić do siebie. Sprawdź, czym jest świadczenie rehabilitacyjne, komu przysługuje, jak o nie wystąpić, a także jaka jest wysokość tego świadczenia.

REKLAMA

Pracodawcy chcą wiedzieć o dorabianiu i dodatkowych umowach pracownika. Dlaczego?

Dlaczego pracodawcy chcą wiedzieć o dodatkowych umowach pracownika? Okazuje się, że widzą w nich zagrożenie. Czy pracownik musi informować głównego pracodawcę o podejmowanych dodatkowych zleceniach i dorabianiu do podstawowego wynagrodzenia?

Projekt ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Jakie są założenia tej ustawy? Co z minimalnym wynagrodzeniem w 2025 r.?

Rząd pracuje nad projektem nowej ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Nowa ustawa wdraża dyrektywę dotyczącą minimalnych wynagrodzeń w Unii Europejskiej. Kiedy minimalne wynagrodzenie zostanie ustalone według nowych przepisów?

REKLAMA