Składki na ubezpieczenie emerytalne do ZUS i OFE

Dla wszystkich ubezpieczonych - członków ofe, obowiązkowy jest podział składki na ubezpieczenie emerytalne. Część składki pochodząca ze składki finansowanej przez ubezpieczonego, wynosząca 7,3% podstawy wymiaru, jest przekazywana przez ZUS do funduszu wybranego przez ubezpieczonego lub wylosowanego.

Aby składka mogła zostać zapisana na koncie w ZUS, a jej część przekazana do właściwego ofe, w ZUS muszą znajdować się prawidłowe i poprawnie wypełnione dokumenty ubezpieczeniowe. Przekazanie składek do ofe jest ponadto uzależnione od tego, czy w systemie informatycznym ZUS istnieje prawidłowe zgłoszenie umowy o członkostwo złożone przez ofe.

Pracownik, który otrzymał informację ze swojego otwartego funduszu emerytalnego o składkach zaewidencjonowanych na jego koncie, zwrócił się do mnie z prośbą o wytłumaczenie, jak może sprawdzić prawidłową wysokość przekazanych składek. Jak to sprawdzić?
Wysokość składek, które zostały przekazane do ofe, można sprawdzić obliczając 7,3% podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie emerytalne pracownika za poszczególne miesiące.

Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie emerytalne jest podawana w raporcie ZUS RMUA, który pracodawca ma obowiązek wydawać pracownikowi (lub w zaświadczeniu zawierającym wszystkie dane wymagane przy wypełnianiu druku ZUS RMUA). Jeśli pracownik nie posiada raportów za wszystkie miesiące, należy wydać mu informację o wysokości składki na ubezpieczenie emerytalne odprowadzonej za niego za poszczególne miesiące.

Do ofe jest przekazywana składka w wysokości 7,3% podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie emerytalne, pobierana z połowy składki na to ubezpieczenie, którą finansuje pracownik.

Jeśli w raporcie ZUS RMUA wykazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie emerytalne w wysokości np. 1600 zł i łączna wysokość składki finansowanej przez ubezpieczonego i płatnika wyniosła 312,32 zł (19,52% podstawy wymiaru), to na konto ofe ZUS powinien przekazać 7,3% podstawy wymiaru tej składki, tj. 116,80 zł (1600 zł × 7,3%). Na koncie w ZUS pozostaje reszta składki na ubezpieczenie emerytalne pracownika - w tym przypadku 195,52 zł.

Zgłosił się do mnie pracownik z informacją z otwartego funduszu emerytalnego (do którego należy), w której zostały wykazane składki odprowadzone tylko za niektóre miesiące jego zatrudnienia w 2004 r. (mimo że był zatrudniony cały rok). Jak sprawdzić, dlaczego nie wszystkie składki zostały przekazane do funduszu? Czy to my powinniśmy wystąpić z wnioskami o sprawdzenie wpłat, czy powinien to zrobić pracownik?
Ubezpieczony, który po otrzymaniu informacji z ofe zauważył, że nie zostały za niego odprowadzone do ofe składki, powinien najpierw sprawdzić w funduszu, z jakimi danymi identyfikacyjnymi ofe zgłosił go w ZUS i czy są one prawidłowe i pełne. Zgłoszenie zawartej umowy z ofe powinno zawierać nazwisko i imię, datę urodzenia oraz numery PESEL i NIP, a gdy ubezpieczonemu nie nadano tych numerów lub jednego z nich - serię i numer dowodu osobistego albo paszportu. W funduszu powinien również sprawdzić datę pierwszego poprawnego zgłoszenia do ZUS faktu zawarcia umowy z funduszem. Przesłanie takiego zgłoszenia przez ofe z opóźnieniem również uniemożliwia przekazanie składek.

W przypadku gdy ubezpieczonym jest pracownik, powinien on zgłosić się do swojego pracodawcy z prośbą o sprawdzenie danych identyfikacyjnych zarówno swoich, jak i pracodawcy, jakie zostały wykazane w przekazanych do ZUS dokumentach zgłoszeniowych i rozliczeniowych (deklaracjach i imiennych raportach miesięcznych).

Dane przekazane przez pracodawcę w tych dokumentach należy sprawdzić pod względem ich prawidłowości i zgodności z danymi, jakie do ZUS przekazał otwarty fundusz emerytalny.

Jeśli fundusz lub pracodawca przekazali do ZUS nieprawidłowe dane lub dane te zmieniły się w międzyczasie np. z powodu zmiany nazwiska po zawarciu związku małżeńskiego, należy upewnić się, że ofe lub pracodawca złożyli w ZUS zmianę lub korektę tych danych. Jeśli ofe lub pracodawca nie zgłosili zmiany lub korekty danych, muszą to zrobić po interwencji pracownika. Pracodawca zgłasza zmianę/korektę na druku ZUS ZIUA.

Jeśli dane przekazane przez pracodawcę i fundusz są prawidłowe, należy sprawdzić, czy pracodawca przekazał imienne raporty miesięczne, w których wykazał m.in. składkę na ubezpieczenie emerytalne oraz czy dokonał za ten okres wpłaty składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres, za który do ofe nie wpłynęły składki.

Może się też okazać, że w okresie, za który stwierdzono brak wpływu składki na rachunek w ofe, wystąpiła sytuacja, z powodu której taka składka nie mogła zostać przekazana, ponieważ:

- przez cały miesiąc pracownik przebywał na zwolnieniu lekarskim lub na urlopie bezpłatnym,
- pracownik nie otrzymał w danym miesiącu wynagrodzenia,
- w trakcie danego roku zarobki tej osoby przekroczyły kwotę rocznego ograniczenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Wynika to z faktu, że za taki okres za pracownika nie została przekazana do ZUS składka na ubezpieczenie emerytalne, której część jest przekazywana do ofe.

Jeżeli po wszystkich tych czynnościach okaże się, że nie wystąpiła żadna z powyższych sytuacji, pracownik powinien złożyć w ZUS, na terenie którego mieszka, wniosek o wskazanie przyczyny nieprzekazywania tych składek. Wniosek powinien być złożony według załączonego wzoru (nie jest wymagane formalne potwierdzenie przez fundusz emerytalny ani przez płatnika składek danych zawartych we wniosku).

Jednostka terenowa ZUS ustali przyczynę nieprzekazywania składek do właściwego funduszu emerytalnego oraz określi sposób dalszego postępowania.