Kategorie

Wynagrodzenie i składki na ubezpieczenia zatrudnionego członka rodziny

Ewa Preis
Pracodawca prowadzący działalność gospodarczą chce zatrudnić swojego syna na podstawie umowy o pracę z wynagrodzeniem miesięcznym 2000 zł brutto. Syn pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z osobą prowadzącą działalność. W jaki sposób należy wypełnić zgłoszenie ZUA do ubezpieczeń ZUS oraz w jaki sposób dokonywać na liście płac rozliczenia składkowo-podatkowego wynagrodzenia za pracę? Czy są jeszcze dodatkowe istotne aspekty zatrudnienia w ww. przypadku?

Przedsiębiorca bardzo często zatrudnia członka rodziny. Musi jednak liczyć się ze skutkami w zakresie kosztów uzyskania przychodu oraz ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych. Praca członka rodziny może być wykonywana „na cały etat” bądź w formie sporadycznej pomocy. Podstawą prawną zatrudnienia członka rodziny może być zarówno stosunek pracy, jak i dowolny inny stosunek, na przykład umowa zlecenie czy umowa o dzieło. Członek rodziny może świadczyć pracę bezumownie, czyli po prostu pomagać w wykonywaniu działalności gospodarczej. Z prawnego punktu widzenia małżonek pracuje zazwyczaj w przedsiębiorstwie, które stanowi jego współwłasność, albo też małżonek czy dziecko pomagają zwyczajowo przy prowadzeniu działalności gospodarczej.

Za osobę współpracującą do celów ubezpieczeniowych z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność uważa się:

  • małżonka,
  • dzieci własne (również przysposobione),
  • dzieci drugiego małżonka (również przysposobione),
  • rodziców,
  • macochę i ojczyma (oraz osoby przysposabiające),

– jeżeli pozostaje z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracuje przy prowadzeniu tej działalności.

Do celów ubezpieczeń społecznych, bez względu na podstawę zatrudnienia czy też jej brak, wymienione osoby będą podlegać ubezpieczeniom społecznym jako osoby współpracujące, niezależnie od wymiaru tej współpracy.

Powyższe nie dotyczy osób, z którymi została zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego. Gdy przedsiębiorca zatrudni np. własne dziecko w celu przygotowania zawodowego, zgodnie z odrębnymi przepisami, dziecko to nie będzie traktowane jako osoba współpracująca, ale jak każdy inny (obcy) zatrudniony uczeń.

Płatnikiem składek ZUS za osobę współpracującą jest osoba prowadząca działalność gospodarczą. Przedsiębiorca rozlicza więc składki, składa deklaracje, finansuje składki z własnej kieszeni. Osobami współpracującymi są także osoby współpracujące z osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy-zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.

Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób współpracujących z wymienionymi zleceniobiorcami finansują z własnych środków w równych częściach, ubezpieczeni i płatnicy składek (jak przy zleceniu z obcą osobą).

Osoba współpracująca może świadczyć swoje usługi na rzecz firmy odpłatnie lub nieodpłatnie. Jeżeli zatrudnienie jest zatrudnieniem odpłatnym, np. jest to umowa o pracę czy umowa zlecenia, to składki ZUS należy rozliczyć tak jak dla osoby współpracującej, a podatek dochodowy tak jak przewidują to przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dla przychodów z danego źródła (koszty uzyskania przychodu, zaliczka, PIT-11/8B itd.). Przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą wykonuje obowiązki płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych PIT w takim samym zakresie i w taki sam sposób, jak w stosunku do zatrudnionych osób obcych.

Jeżeli natomiast współpraca odbywa się bez umowy albo na podstawie ogólnej umowy o współpracy nieprzewidującej wynagrodzenia, nie wystąpią żadne obowiązki płatnika PIT. Można uznać, że w takich sytuacjach zawarto ustnie umowę zlecenia bez wynagrodzenia.

Kosztami uzyskania przychodu nie jest wartość własnej pracy podatnika, jego małżonka i małoletnich dzieci, a w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki cywilnej lub osobowej spółki handlowej także małżonków i małoletnich dzieci wspólników.

Wartość pracy, przede wszystkim wszelkie kwoty wypłacone małżonkowi oraz małoletnim dzieciom podatnika nie mogą stanowić kosztu uzyskania przychodu. Nie ma przy tym znaczenia, czy kwoty wypłacono po prostu za współpracę czy też na podstawie formalnie zawartej umowy o pracę albo umowy zlecenia.

Wartość pracy (wynagrodzenia) niektórych osób współpracujących mogą stanowić koszt uzyskania przychodu dla podatnika. Obostrzenie w zakresie kosztów uzyskania przychodu nie dotyczy pełnoletnich dzieci oraz innych osób, które są zaliczane do osób współpracujących w zakresie ZUS.

Podatnik przedsiębiorca opłaca za osobę współpracującą składki na ubezpieczenia społeczne, w związku z czym przysługuje mu prawo do odliczenia składek na ubezpieczenia społeczne (od dochodu) oraz na ubezpieczenie zdrowotne (od podatku). Natomiast składki na Fundusz Pracy może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu w dacie ich opłacenia.

Prawo do odliczenia nie przysługuje osobie współpracującej, ponieważ nie ponosi ona takiego wydatku. W przypadku zatrudnienia osoby współpracującej np. na podstawie umowy o pracę w PIT-11/8B nie umieszcza się kwot składek na ubezpieczenia społeczne czy zdrowotne, nie są to bowiem kwoty potrącone z wynagrodzenia, ale opłacone bezpośrednio przez pracodawcę.

Jeżeli osoba współpracująca uzyskuje w związku ze współpracą dochód, w szczególności dochód na podstawie umowy o pracę, umowy-zlecenia czy umowy o dzieło, wówczas ma obowiązek wykazać te dochody w zeznaniu rocznym i rozliczyć się w tym zakresie z podatku dochodowego od osób fizycznych PIT.

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kodeks pracy art. 30

    Kodeks pracy w art. 30 wylicza sposoby rozwiązania umowy o pracę: porozumienie stron, wypowiedzenie, dyscyplinarka i upływ czasu.

    Kontroferta dla pracownika - co to jest?

    Kontroferta dla pracownika - co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy warto przyjąć kontrofertę?

    Jesienna rekrutacja w logistyce - jak zachęcić do pracy w firmie?

    Startuje jesienna rekrutacja w logistyce. Jakich pracowników brakuje? Jak zachęcić do pracy w danej firmie? Co przyciąga pracowników?

    Kontrole PIP na małych budowach 2021 - wyniki

    Kontrole PIP na małych budowach zostały wzmożone w 2021 r. Z danych statystycznych wynika, że to właśnie na małych budowach jest najwięcej wypadków przy pracy. Jakie są wyniki kontroli PIP?

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców przez cały rok

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców nie są sezonowe. Przypomina o tym PIP w kampanii "Prawa przez cały rok". Jak zatrudnić cudzoziemca na podstawie zezwolenia na pracę sezonową? Czym jest umowa o pomocy przy zbiorach?

    Europejskie Porozumienie dotyczące aktywnego starzenia się

    Europejskie Porozumienie podpisane w 2017 r. dotyczy aktywnego starzenia się i podejścia międzypokoleniowego w pracy. Realizując je, w Polsce powstało "Porozumienie strony pracowników oraz strony pracodawców RDS na rzecz aktywnego starzenia". Wypracowano w nim szereg rozwiązań na rzecz aktywnego starzenia się.

    Kiedy zmiana czasu na zimowy w 2021?

    Kiedy jest zmiana czasu na zimowy w 2021 r.? Czy ostatni raz przestawiamy zegarki jesienią? Jak zmiana czasu wpływa na czas pracy w nocy?

    Wypłata wynagrodzenia za pracę w sobotę, niedzielę

    Wypłata wynagrodzenia za pracę to podstawowy obowiązek pracodawcy. Co w przypadku, gdy dzień wypłaty wynagrodzenia wypada w sobotę lub niedzielę?

    Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na 4 falę covid?

    4 fala covid przewidywana jest na jesień 2021 r. Statystyki wskazują na tendencję wzrostową zakażeń. Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na ten trudny czas?

    Weryfikacja szczepień pracowników - projekt

    Weryfikacja szczepień pracowników - trwają prace nad projektem nowych przepisów. Czy pracodawcy będą mogli sprawdzić fakt zaszczepienia się przeciw COVID-19 przez pracowników?

    Umowa o dzieło - ZUS, zgłoszenie

    Umowa o dzieło - zgłoszenie do ZUS jest obowiązkowe od 2021 r. Jaki jest termin na zgłoszenie? Kto musi zgłosić umowę do ZUS?

    Zmiany w ubezpieczeniach społecznych od 18 września 2021 r.

    Najnowsze zmiany w ubezpieczeniach społecznych weszły w życie 18 września 2021 r. Sprawdź, co się zmieni.

    Wypalenie zawodowe podstawą zwolnienia lekarskiego od 2022 r.

    Wypalenie zawodowe od 2022 r. będzie podstawą do otrzymania zwolnienia lekarskiego (l4). Czym jest wypalenie? Jakie są objawy? Jak przeciwdziałać?

    Przeniesienie urlopu na kolejną umowę - wzór porozumienia

    Przeniesienie urlopu wypoczynkowego na kolejną umowę o pracę może nastąpić na mocy porozumienia stron. Jak je prawidłowo sporządzić? Oto wzór porozumienia.

    Ostatnie dni na wniosek o zwolnienie z ZUS!

    Wniosek o zwolnienie z ZUS - sklepiki szkolne i piloci muzealnych wycieczek mają ostatnie dni na ubieganie się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS.

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń - covid

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń została przewidziana w tarczy na czas pandemii COVID-19. Kogo dotyczy? Ile wynosi?

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy - szczepienie

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy z powodu szczepienia - kiedy jest możliwe? Czy szczepienie dziecka uzasadnia zwolnienie od pracy?

    Kobiety najwięcej ucierpiały na pandemii

    Kobiety najwięcej straciły w czasie pandemii. To one częściej były zwalniane. Spadł na nie ciężar opieki nad dziećmi i pracy jednocześnie. Jak wpłynęło to na ich zdrowie?

    Płace rosną, bo firmy walczą o pracowników

    Płace rosną wszędzie. Wszystkie kody PKD odnotowały w sierpniu 2021 r. podwyżki wynagrodzeń. Firmy walczą w ten sposób o pracowników.

    Jak można podzielić urlop ojcowski?

    Urlop ojcowski przysługuje w wymiarze 2 tygodni. Jak można go podzielić? Do kiedy należy go wykorzystać?

    Skrócenie izolacji i dopuszczenie pracownika do pracy

    Skrócenie izolacji i dopuszczenie pracownika do pracy - czy jest możliwe? Co na to prawo? Jakie świadczenia przysługują za czas izolacji?

    Składki KRUS - IV kwartał 2021 r.

    Składki KRUS w IV kwartale 2021 r. - ile wynosi miesięczna składka na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Dyscyplinarka za brak szkolenia BHP

    Czy brak szkolenia BHP może być podstawą dyscyplinarki? Czy można uznać to za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracownika?

    Dzień Pracownika Służby BHP

    Dzień Pracownika Służby BHP przypada na 19 września każdego roku. Z tej okazji Minister Rodziny i Polityki Społecznej przygotowała list z podziękowaniami i życzeniami dla pracowników służb BHP.

    Dobre i złe nawyki pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna pomaga łączyć pracę z życiem prywatnym. Jakie są dobre i złe nawyki zdalnych pracowników? Oto wyniki badania przeprowadzonego w Wielkiej Brytanii, Francji i Niemczech.