Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Wcześniejsza emerytura pracownika pozostającego w stosunku pracy

Dariusz Noszczak
Prawnik z ponad 10-letnim doświadczeniem, specjalista w dziedzinie prawa ubezpieczeń społecznych, w tym m.in. świadczeń emerytalno-rentowych. Autor wielu publikacji poświęconych tej tematyce, doświadczony wykładowca i szkoleniowiec.
Wcześniejsza emerytura pracownika pozostającego w stosunku pracy. /Fot. Fotolia
Wcześniejsza emerytura pracownika pozostającego w stosunku pracy. /Fot. Fotolia
ShutterStock
Wcześniejsza emerytura przysługuje po ukończeniu 60 lat pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach po spełnieniu określonych warunków. Czy pracownik pozostający w stosunku pracy może mieć przyznaną i wypłacaną przez ZUS emeryturę?

PROBLEM 

Jeden z naszych pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach po ukończeniu w przyszłym roku 60 lat zamierza ubiegać się o wcześniejszą emeryturę, przyznawaną w związku z udowodnieniem długiego stażu na 1 stycznia 1999 r. Chcielibyśmy jednak, aby nadal u nas pracował. Czy jeśli nie rozwiążemy z nim umowy o pracę, ZUS przyzna mu wcześniejszą emeryturę i będzie wypłacał to świadczenie? 

RADA 

Państwa pracownik będzie mógł nabyć prawo do wcześniejszej emerytury bez konieczności rozwiązania umowy o pracę. W razie kontynuowania zatrudnienia emerytura zostanie zawieszona. Pracownik nie będzie mógł jej otrzymywać do czasu dostarczenia dokumentu (świadectwa pracy) potwierdzającego rozwiązanie umowy o pracę. 

UZASADNIENIE 

Osoby urodzone po 31 grudnia 1948 r. (do tej grupy zalicza się również Państwa pracownik) mogą ubiegać się o uzyskanie wcześniejszej emerytury m.in. na podstawie art. 184 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS. Świadczenie to może być im przyznane, jeżeli: 

  • udowodniły na 1 stycznia 1999 r. okresy składkowy i nieskładkowy wynoszące co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w tym odpowiedni okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, działalności twórczej lub artystycznej albo zatrudnienia na kolei (na ogół 15 lat),
  • ukończyły obniżony wiek emerytalny uprawniający do uzyskania odpowiednio emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, emerytury z tytułu działalności twórczej lub artystycznej, emerytury w obniżonym wieku z tytułu wykonywania pracy górniczej lub emerytury kolejowej, wynoszący na ogół 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,
  • nie przystąpiły do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyły wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE, za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa.

Zobacz także: Emerytury 2014 r.

Do 31 grudnia 2012 r. dodatkowym warunkiem nabycia przez pracowników prawa do wcześniejszej emerytury było rozwiązanie stosunku pracy (art. 184 ustawy emerytalnej). Warunek ten został zniesiony (art. 1 pkt 20 ustawy z 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw). Osoby, które ubiegają się o uzyskanie takiej emerytury po 31 grudnia 2012 r., nie muszą więc rozwiązywać stosunku pracy, aby ZUS ustalił im prawo do tego świadczenia. 

Nowelizacja zachowała warunek rozwiązania stosunku pracy przewidziany dla emerytur górniczych przyznawanym osobom, które wymagane warunki spełniły do końca 2008 r. Ponadto, po 31 grudnia 2012 r. również przyznanie emerytury nauczycielskiej bez względu na wiek (art. 88 Karty Nauczyciela) jest uzależnione od rozwiązania stosunku pracy. 

Mimo zniesienia od 1 stycznia 2013 r. warunku rozwiązania stosunku pracy wymaganego do nabycia prawa do wcześniejszej emerytury przyznawanej na podstawie art. 184 ustawy emerytalnej, osoba, która nie spełniła tego warunku, nie będzie mogła pobierać takiego świadczenia. Od 1 stycznia 2011 r. obowiązuje bowiem przepis (art. 103a ustawy emerytalnej) przewidujący zawieszenie prawa do każdej emerytury (oprócz przyznawanej z urzędu) dla osób, które nie rozwiązały stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywały zatrudnienie bezpośrednio przed nabyciem prawa do tego świadczenia. Zawieszenie prawa do emerytury osobom kontynuującym zatrudnienie następuje niezależnie od wysokości osiąganego z tego tytułu przychodu. Pobieranie emerytury jest uzależnione od rozwiązania wszystkich stosunków pracy, w jakich emeryt pozostawał przed nabyciem uprawnień, bez względu na wymiar czasu pracy.

Zadaj pytanie: Forum Kadry - ZUS i Płace

PRZYKŁAD 

Jan R. udowodnił na 1 stycznia 1999 r. 26-letni staż ubezpieczeniowy, w tym 15-letni okres zatrudnienia na kolei. W 1999 r. nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. Obecnie pozostaje w stosunku pracy. Po ukończeniu 60 lat, w marcu 2013 r. zamierza ubiegać się o uzyskanie wcześniejszej emerytury (na podstawie art. 184 ustawy emerytalnej). ZUS przyzna mu to świadczenie niezależnie od tego, czy przed zgłoszeniem wniosku rozwiąże on dotychczasowy stosunek pracy. 

PRZYKŁAD

Maria K., będąca członkiem otwartego funduszu emerytalnego, na 1 stycznia 1999 r. udowodniła 21-letni staż ubezpieczeniowy, w tym 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach. Obecnie pozostaje w dwóch stosunkach pracy (w ramach każdego z nich na 1/4 etatu). W maju 2013 r. ukończy 55 lat i zamierza zgłosić wniosek o wcześniejszą emeryturę (na podstawie art. 184 ustawy emerytalnej). ZUS przyzna jej to świadczenie bez konieczności rozwiązania obydwu stosunków pracy, po złożeniu wniosku o przekazanie środków zgromadzonych w OFE na dochody budżetu państwa. Aby jednak pobierać przyznaną emeryturę, będzie musiała rozwiązać obydwie umowy. 

PRZYKŁAD 

Grzegorz J., niebędący członkiem otwartego funduszu emerytalnego, udowodnił na 1 stycznia 1999 r. staż ubezpieczeniowy oraz okres pracy w szczególnych warunkach wymagany do uzyskania wcześniejszej emerytury na podstawie art. 184 ustawy emerytalnej. 20 grudnia 2012 r., tuż po ukończeniu 60 lat, zgłosił wniosek o przyznanie tego świadczenia. Nie rozwiązał jednak stosunku pracy, licząc na to, że obejmą go już nowe przepisy wchodzące w życie od 1 stycznia 2013 r. Tak się jednak nie stało. ZUS odmówił przyznania wnioskowanej emerytury w związku z niespełnieniem warunku ustania zatrudnienia. Gdyby ubezpieczony zgłosił wniosek najwcześniej w styczniu 2013 r., otrzymałby decyzję przyznającą świadczenie mimo kontynuowania stosunku pracy. Zostałoby ono jedynie zawieszone do czasu nadesłania dokumentu potwierdzającego ustanie zatrudnienia. 

WAŻNE!

Prawo do emerytury przysługuje nawet wtedy, gdy pracownik nie rozwiąże umowy o pracę, ale aby ją pobierać, trzeba zakończyć stosunek pracy. 

W odniesieniu do osób, które nabędą prawo do emerytury, nie ma też zastosowania wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012 r. (sygn. akt. K 2/12). Trybunał uznał, że przepisy zakazujące łączenia pracy z pobieraniem emerytury są niezgodne z konstytucją w stosunku do osób, które nabyły prawo do emerytury w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r. Trybunał nie zakwestionował natomiast konstytucyjności zakazu łączenia pracy z emeryturą w odniesieniu do osób, które nabyły (nabędą) prawo do świadczenia po 31 grudnia 2010 r. Aby pobierać przyznaną emeryturę, muszą one rozwiązać (przynajmniej na 1 dzień) stosunek pracy nawiązany przed nabyciem uprawnień do tego świadczenia. Jeśli tego nie zrobią, ZUS nie rozpocznie wypłaty emerytury. Będzie to możliwe dopiero po dostarczeniu przez osobę uprawnioną dokumentu potwierdzającego ustanie zatrudnienia wraz ze stosownym wnioskiem o wypłatę zawieszonego świadczenia. ZUS podejmie jednak w takiej sytuacji wypłatę świadczenia, bez względu na wysokość uzyskiwanego przychodu, tylko wtedy, gdy osoba uprawniona osiągnęła powszechny wiek emerytalny (zróżnicowany od 1 stycznia 2013 r. w zależności od daty urodzenia). Jeśli jeszcze takiego wieku nie ukończyła, podjęcie wypłaty emerytury w pełnej wysokości będzie możliwe po dostarczeniu przez świadczeniobiorcę oświadczenia, że nie osiąga on przychodu przekraczającego 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez prezesa GUS (od 1 grudnia 2012 r. do 28 lutego 2013 r. – 2457,20 zł. Jeśli przychód ten będzie przekraczał 70%, ale będzie niższy od 130% tego wynagrodzenia (4563,30 zł), świadczenie będzie wypłacane w odpowiednio zmniejszonej wysokości. W przypadku natomiast, gdy z oświadczenia będzie wynikało, że przychód przekracza 130% przeciętnego wynagrodzenia, wypłata emerytury nadal będzie zawieszona.

Polecamy serwis: Emerytury i renty

PRZYKŁAD 

Hanna G. spełniła wszystkie warunki wymagane do przyznania wcześniejszej emerytury (art. 184 ustawy emerytalnej) zgodnie z przepisami obowiązującymi od 1 stycznia 2013 r. Na początku 2013 r., mając 56 lat, zgłosiła wniosek o to świadczenie, ale nie rozwiązała dotychczasowego stosunku pracy. ZUS przyznał jej wcześniejszą emeryturę, lecz zawiesił jej wypłatę w związku z kontynuowaniem zatrudnienia. Z końcem stycznia 2013 r. uprawniona zamierza rozwiązać, a kilka dni później ponownie nawiązać stosunek pracy i zgłosić wniosek o podjęcie wypłaty świadczenia. Jednocześnie jednak, z uwagi na nieosiągnięcie powszechnego wieku emerytalnego, będzie musiała przedłożyć oświadczenie o wysokości uzyskiwanego przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczeń społecznych. Ponieważ przychód ten przekracza 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, ZUS nie podejmie wypłaty emerytury mimo wcześniejszego rozwiązania stosunku pracy. 

Podstawa prawna:

  • art. 103a i art. 184 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.),
  • art. 1 pkt 20 ustawy z 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r. poz. 637).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Komplet: Kodeks pracy, Czas Pracy, Wynagrodzenia 2022
Komplet: Kodeks pracy, Czas Pracy, Wynagrodzenia 2022
Tylko teraz
Źródło: Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Święta i dni wolne od pracy w Polsce
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Dniami wolnymi od pracy zgodnie z ustawą z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy są:
    poniedziałki
    środy
    piątki
    niedziele
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Polski pracownik w obliczu inflacji
    Pomimo sytuacji gospodarczej, wojny w Ukrainie oraz pandemii, wielu Polaków jest gotowych do zmiany miejsca zatrudnienia. Czynnikiem szczególnie wpływającym na postawy zawodowe jest inflacja.
    Prawnicy - ile zarabiają?
    Wywołana przez pandemię niechęć do zmiany miejsca zatrudnienia zaowocowała zmniejszoną responsywnością na oferty pracy przez doświadczonych kandydatów na stanowiska prawnicze i wysoką liczbą odrzuconych ofert. Z tego powodu pracodawcy często byli zmuszeni uelastyczniać swoje wymagania wobec kandydatów oraz redefiniować widełki wynagrodzenia na korzyść pracownika. Więcej w analizie przygotowanej przez Manpower.
    Wskaźniki dla przyszłych emerytów bardzo dobre
    Stan kont osób ubezpieczonych w ZUS, na których gromadzone są składki na ubezpieczenie emerytalne, wzrośnie o 9,33 proc. – mówi prof. Gertruda Uścińska, prezes ZUS.
    Osoby na przedemerytalnym muszą rozliczyć się z ZUS
    Jak co roku tylko do końca maja czas osoby dorabiające do zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego na powiadomienie ZUS o dodatkowych przychodach osiągniętych od 1 marca 2021 r. do 28 lutego 2022 r.
    Co czwarta firma chce pozyskiwać nowych pracowników
    ManpowerGroup opublikował swój najnowszy raport, w ramach którego firmy zdradzają swoje plany zatrudnienia na czas od lipca do końca września. Prognoza netto zatrudnienia dla Polski, która jest barometrem rynku pracy i pokazuje chęci firm związane z pozyskiwaniem nowych kadr wynosi +11%. To wynik wyższy o 5 punktów procentowych od prognozy deklarowanej na bieżący kwartał. Podczas gdy 27% badanych przedsiębiorstw mówi o planach zatrudnienia nowych pracowników, 17% prognozuje redukcje etatów. Jednocześnie co druga firma (54%) chce pozostawić liczbę pracowników na niezmienionym poziomie, a jedynie 2% nie zna planów zatrudnienia na kolejny kwartał.
    Ukraińcy pracują na Dolnym Śląsku
    W pierwszym kwartale tego roku o prawie 7 proc. wzrosła ilość zatrudnionych na Dolnym Śląsku Ukraińców. Na koniec grudnia 2021 roku do ZUS w województwie dolnośląskim było zgłoszonych 66 638 pracowników pochodzących z Ukrainy, na koniec marca 2022 roku już 71 238.
    Reputacja oparta na powrotach, czyli dlaczego reboarding ma znaczenie
    Dla wielu pracowników powrót do pracy po pandemii był prawdziwym wyzwaniem. Podobnie jak dla pracodawców. Okazało się, że po długiej nieobecności w biurze trzeba na nowo uczyć się firmowej rzeczywistości offline. Lepiej poradziły sobie z tą sytuacją firmy, które w swojej strategii HR uwzględniły reboarding. Tym bardziej, że termin ten nie dotyczy tylko powrotu do postpandemicznej biurowej rzeczywistości.
    Pracodawcy powinni przygotować się na zmiany w ustawie o PPK
    Pracodawca będzie mógł szybciej zapisać pracownika do PPK. Szybciej niż dotychczas będzie mógł także dokonać pierwszych wpłat do tego programu, nawet od razu po ich naliczeniu i pobraniu.
    Algorytmy SI pod kontrolą związków zawodowych?
    Projekt nowelizacji ustawy o związkach zawodowych, przewiduje obowiązek pracodawcy udzielenia stronie społecznej informacji o parametrach, zasadach i instrukcji stanowiących bazę dla algorytmów lub systemów sztucznej inteligencji, a które wpływać mogą na warunki pracy.
    Poszukiwani pracownicy sezonowi do zbioru truskawek
    Powiatowy Urząd Pracy w Płońsku poszukuje pracowników sezonowych do zbioru truskawek i malin, m.in. w gminach Czerwińsk nad Wisłą, Załuski i Naruszewo. Wkrótce ma ruszyć kampania informacyjna, zachęcająca do podjęcia zatrudnienia, w tym skierowana do przebywających w Polsce obywateli Ukrainy.
    Powstanie platforma z bazą ofert pracy dla obywateli Ukrainy
    Nowa platforma ma pomóc w nawiązywaniu kontaktów między pracodawcami a poszukującymi pracy obywatelami Ukrainy. Kto będzie mógł korzystać z bazy?
    44 proc. Polaków myśli o zmianie pracy na lepiej płatną
    44 proc. Polaków jest obecnie bardziej skłonnych do zmiany pracy na lepiej płatną ze względu na inflację; podobny odsetek ankietowanych starał się w ciągu ostatniego roku o podwyżkę z powodu wzrostu cen.
    Odpływ obywateli Ukrainy z regionalnego rynku pracy?
    Odpływ obywateli Ukrainy z regionalnego rynku pracy po 24 lutego br. jest zauważalny; napływ uchodźców z pewnością go nie uzupełni - stwierdził dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Lublinie Andrzej Pruszkowski.
    Zniesienie stanu epidemii a postojowe
    Jeszcze tylko do 16 sierpnia przedsiębiorcy i osoby wykonujące umowy cywilnoprawne, którzy odczuli negatywne skutki występowania w Polsce Covid-19, mają czas na złożenie wniosku o wypłatę tzw. postojowego.
    Niedziela handlowa – czerwiec 2022
    Niedziela handlowa — czerwiec 2022 ma 4 niedziele. Czy 5 czerwca, 12 czerwca, 19 czerwca lub 26 czerwca to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?
    Boże Ciało 2022 - czy jest wolne od pracy?
    Czy Boże Ciało jest dniem wolnym od pracy? Kiedy wypada? Czy można wtedy załatwić sprawy urzędowe albo zrobić zakupy?
    Europejskie Dni Pracodawców 2022
    W dniach 16 – 20 maja 2022 r. odbywa się Europejski Tydzień Umiejętności Zawodowych, w ramach którego sieć Europejskich Publicznych Służb Zatrudnienia organizuje Europejskie Dni Pracodawców 2022.
    1/3 uchodźców zamierza zostać w Polsce przez co najmniej trzy lata
    – Około 30 proc. wszystkich uchodźców wstępnie deklaruje chęć pozostania w Polsce na najbliższe trzy lata. Niektórzy po prostu nie mają dokąd wracać – mówi Artem Zozulia, prezes zarządu Fundacji Ukraina. Podkreśla, że organizacje pozarządowe nie są w stanie dalej same dźwigać ciężaru, jaki wiąże się z pomocą ukraińskim uchodźcom. Potrzebne im są wsparcie i długofalowe plany działań pomocowych, m.in. w zakresie integracji w Polsce, rozpoczęciu pracy zarobkowej czy znalezieniu pomocy psychologicznej.
    KRUS - nowa obowiązująca stawka odsetek za zwłokę
    Ustalono nową stawkę odsetek za zwłokę. Ile wynosi?
    Więcej płatników składek i ubezpieczonych
    Pod koniec kwietnia 2022 r. zarejestrowanych w ZUS płatników składek było 2,8 mln, a ubezpieczonych - 16,1 mln, w tym cudzoziemców - 970 tys. Liczby te rosną z miesiąca na miesiąc i są znacznie wyższe niż przed wybuchem epidemii.
    Pracownice handlu w miejscowościach turystycznych alarmują: będziemy pracować ponad siły
    Pracownicy dyskontów pracujący nad morzem obawiają się nadchodzącego sezonu letniego. Do stowarzyszenia STOP Nieuczciwym Pracodawcom trafia duża ilość wiadomości, że ruch rośnie z dnia na dzień, a pracowników zamiast przybywać… ubywa.
    Barometr Ofert Pracy spadł o 5 pkt.
    Barometr Ofert Pracy spadł do 413,5 pkt. w kwietniu z 418,5 pkt. w marcu br. Napięcie geopolityczne, a także inflacja negatywnie wpłyną na zapotrzebowanie na pracę.
    Zniesienie stanu epidemii a przepisy prawa pracy
    Zakończenie stanu epidemii w Polsce nie wprowadza zmian w przepisach prawa pracy - obowiązujący od poniedziałku stan zagrożenia epidemicznego podtrzymuje dotychczasowe regulacje dotyczące m.in. wykonywania pracy zdalnej, kierowania pracowników na zaległy urlop oraz na okresowe badania lekarskie.
    Zmiany w ścieżce awansu zawodowego nauczycieli
    Projekt nowelizacji Karty Nauczyciela zakłada likwidację stopni nauczyciela stażysty i nauczyciela kontraktowego. Po czterech latach pracy w szkole nauczyciel będzie mógł zdać egzamin na nauczyciela mianowanego. Zmiany mają obowiązywać od 1 września 2022 r.
    Do kogo właściwie mówisz?
    Z punktu widzenia sukcesu opowieści bardzo ważne jest to, aby dopasować ją do publiczności. Historia, która przypadnie do gustu grupie dwudziestoparolatków po kilku piwach, niekoniecznie spodoba się rekruterowi podczas rozmowy kwalifikacyjnej, klientowi podczas spotkania biznesowego czy twoim ultrakonserwatywnym teściom. Od czego zatem zacząć?