Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Emerytury i renty - obowiązki pracodawcy

Sebastian Tomaszewski
Emerytury i renty - obowiązki pracodawcy. /Fot. Fotolia
Emerytury i renty - obowiązki pracodawcy. /Fot. Fotolia
ShutterStock
Jakie obowiązki ma pracodawca wobec pracownika przechodzącego na emeryturę lub rentę? W przypadku emerytur ustalanych na nowych zasadach pracodawca ma obowiązek prawidłowego wystawienia zaświadczeń niezbędnych do przyznania emerytury (renty) oraz obliczenia jej wysokości. Na niektórych pracodawcach ciąży również obowiązek udzielenia pomocy pracownikowi w celu skompletowania dokumentacji do przyznania świadczenia.

Część pracodawców zatrudniających osoby, które będą ubiegać się o emeryturę lub rentę, ma obowiązek wspomóc te osoby przy kompletowaniu dokumentacji niezbędnej do przyznania świadczenia. Nie dotyczy to jednak zleceniodawców, osób fizycznych zatrudniających pracowników, płatników składek niewypłacających świadczeń z ubezpieczenia chorobowego oraz płatników składek, którzy opłacają składkę wyłącznie za siebie i osoby współpracujące.

Pracodawca, na którym ciąży obowiązek udzielenia pracownikowi pomocy w zakresie kompletowania dokumentów, musi wystawić na podstawie dokumentacji osobowej pracownika:

  • dokumenty (zaświadczenia) w celu udowodnienia okresów składkowych i nieskładkowych, w tym przypadających w czasie ubezpieczenia okresów wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy oraz przypadających po 14 listopada 1991 r. okresów pobierania zasiłków chorobowych i opiekuńczych,
  • zaświadczenia o wysokości przychodu potrzebnego do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty oraz kapitału początkowego,
  • dokumenty (zaświadczenia) w celu udowodnienia:
    • okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze – w celu ustalenia uprawnień do emerytury na podstawie ustawy emerytalnej oraz do emerytury pomostowej,
    • okresów pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze – w celu ustalenia uprawnień do emerytury pomostowej,
    • okresów pracy górniczej,
    • okresów pracy na kolei.

Na pracodawcy spoczywa ponadto obowiązek:

  • przygotowania wniosku o emeryturę ustalaną na dotychczasowych zasadach i przedłożenia go za zgodą pracownika organowi rentowemu nie później niż na 30 dni przed zamierzonym terminem przejścia pracownika na emeryturę,
  • przygotowania – za zgodą pracownika – wniosku o rentę z tytułu niezdolności do pracy i przedłożenia go organowi rentowemu na 30 dni przed ustaniem prawa do zasiłku chorobowego,
  • poinformowania, bezzwłocznie po śmierci pracownika, pozostałej po nim rodziny o warunkach uzyskania renty rodzinnej, przygotowania wniosku o rentę i przedłożenia go organowi rentowemu.

Zobacz e-Poradnik „Pracownik na zwolnieniu lekarskim” dostępny na www.inforfk.pl

Polecamy: Wcześniejsza emerytura - praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Do wniosku o emeryturę lub rentę należy dołączyć dowody uzasadniające prawo do tych świadczeń i ich wysokość.

Wniosek o emeryturę lub rentę może zostać przygotowany i przekazany do organu rentowego wyłącznie za zgodą pracownika. Pracodawca nie jest uprawniony do podejmowania decyzji w tym zakresie, a jego rola sprowadza się, co do zasady, do pomocy w skompletowaniu dokumentów oraz przekazania wniosku do organu rentowego.

Należy zwrócić uwagę, że wniosek o emeryturę (pracownik lub upoważniony pracodawca) przedkłada w ZUS nie później niż na 30 dni przed zamierzonym terminem przejścia pracownika na emeryturę, a wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy – na 30 dni przed ustaniem prawa do zasiłku chorobowego.

Ponieważ na wydanie decyzji ZUS ma 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do ustalenia prawa do świadczenia, dochowanie wskazanych terminów w większości przypadków pozwala na płynne przejście z zatrudnienia na emeryturę lub rentę.

UWAGA!

Wniosek o emeryturę (pracownik lub upoważniony pracodawca) przedkłada w ZUS nie później niż na 30 dni przed zamierzonym terminem przejścia pracownika na emeryturę, a wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy – na 30 dni przed ustaniem prawa do zasiłków chorobowych.

Pracodawca nie ma obowiązku kompletowania wniosku o emeryturę ustalaną na nowych zasadach (w tym załączników) oraz przekazywania tego wniosku do organu rentowego we własnym zakresie. Nie oznacza to jednak, że nie powinien udzielić pracownikowi pomocy przy ubieganiu się o świadczenie. W przypadku emerytur ustalanych na nowych zasadach, pracodawca ma również obowiązek prawidłowego wystawienia zaświadczeń niezbędnych do przyznania emerytury oraz ustalenia jej wysokości.

Zobacz również: Emerytury pomostowe z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze

Pomoc w gromadzeniu dokumentacji

Obowiązek dotyczący współdziałania w gromadzeniu dokumentacji niezbędnej do przyznania emerytury, oznacza konieczność prowadzenia i przechowywania dokumentacji osobowej i płacowej pracownika, na podstawie której pracodawca będzie mógł wystawić zaświadczenie potwierdzające okoliczności niezbędne do ustalenia prawa do świadczenia oraz obliczenia jego wysokości.

Chodzi przede wszystkim o dokumentację pozwalającą ustalić:

  • w jakim okresie i w jakim wymiarze czasu pracy pracownik był zatrudniony,
  • wysokość wynagrodzenia podlegającego uwzględnieniu przy ustalaniu podstawy wymiaru emerytury lub renty,
  • w jakim okresie (okresach) pracownik wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,
  • w jakim okresie (okresach) pracownik korzystał z urlopu wychowawczego, urlopu bezpłatnego, pobierał wynagrodzenie za czas choroby lub zasiłki z ubezpieczenia społecznego.

Prawidłowe wykonywanie tych obowiązków jest możliwe tylko wtedy, gdy pracodawca prowadzi dokumentację, na podstawie której może potwierdzić niezbędne dane. Wysokość emerytury w dużej mierze zależy bowiem od rzetelnego prowadzenia przez pracodawcę dokumentacji przebiegu zatrudnienia i ubezpieczenia pracownika.

UWAGA!

Pracodawca nie może odmówić wystawienia zaświadczeń niezbędnych do ustalenia prawa do emerytury lub renty albo wysokości tych świadczeń, jeśli posiada dokumentację z przebiegu zatrudnienia i ubezpieczenia pracownika.

Wydawanie pracownikowi lub organowi rentowemu zaświadczeń do ustalenia prawa do świadczeń i ich wysokości

Prawo do emerytury ustalanej na dotychczasowych zasadach oraz do renty z tytułu niezdolności do pracy uzależnione jest od wymiaru przebytych okresów składkowych i nieskładkowych.

Pracodawca (także inny płatnik składek) ma obowiązek wydawania pracownikowi zaświadczeń (wszelkich innych dokumentów), potwierdzających przebycie okresów składkowych i nieskładkowych.

Należy wskazać, że jakkolwiek pracodawca nie jest zobowiązany do kompletowania wniosku o emeryturę ustalaną na podstawie danych zewidencjonowanych na indywidualnym koncie pracownika (tzw. nowej emerytury) z uwagi na to, że wymiar przebytych okresów może mieć wpływ na zagwarantowanie wypłaty tej emerytury w minimalnej wysokości, wskazane dokumenty musi wydawać także pracownikom ubiegającym się o tę emeryturę.

Zobacz również: Emerytura mieszana w 2014 roku

Pracodawca ma również obowiązek wydawać dokumenty w celu ustalenia kapitału początkowego.

Zaświadczenie o wysokości zarobków (formularz ZUS Rp-7) jest niezbędne do ustalenia wysokości emerytury lub renty, a także kapitału początkowego. Pracodawca wystawia je na podstawie dokumentacji płacowej, a jeżeli taka się nie zachowała – na podstawie dokumentacji osobowej (np. na podstawie danych zawartych w umowie o pracę czy w innych dokumentach, określających wysokość wynagrodzenia).

Prawidłowo prowadzona dokumentacja płacowa pozwala na ustalenie:

  • za jaki okres zatrudnienia wypłacono dane wynagrodzenie (jego składnik),
  • od jakich składników wynagrodzenia została opłacona składka,
  • w jakich okresach i w jakiej wysokości pracownik pobierał zasiłki z ubezpieczenia społecznego (chorobowe, opiekuńcze, macierzyńskie) i wynagrodzenie za czas choroby.

UWAGA!

Pracodawca ma obowiązek przechowywania dokumentacji płacowej (karty wynagrodzeń albo innych dowodów, na podstawie których ustalana jest podstawa wymiaru emerytury lub renty) oraz osobowej przez 50 lat od dnia zakończenia pracy przez ubezpieczonego.

Wypełnianie wniosku o emeryturę lub rentę

Od prawidłowego skompletowania wniosku o świadczenie zależy nie tylko przyznanie prawa do emerytury czy renty, ale także terminowe wydanie decyzji przez ZUS. ZUS ma obowiązek jej wydania w terminie 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności. Każde zatem przedłużenie postępowania, spowodowane np. brakiem niezbędnego dokumentu lub nieprawidłowym wystawieniem takiego dokumentu, może spowodować wydłużenie okresu oczekiwania na przyznanie świadczenia. Taka sytuacja może być bardzo uciążliwa dla pracownika, który w okresie oczekiwania na emeryturę lub rentę rozwiązał stosunek pracy. Jeśli zatem wniosek nie będzie prawidłowo skompletowany lub zostanie zgłoszony w niewłaściwym terminie (np. zbyt późno), pracownik może ponieść szkodę. W przypadku gdy błędy, które spowodowały np. zaniżenie wysokości emerytury, będą zawinione przez płatnika składek, pracownik może dochodzić od pracodawcy naprawienia szkody na drodze sądowej w postępowaniu cywilnym.

UWAGA!

Pracownik, który otrzymał niższą emeryturę w wyniku błędów pracodawcy, może dochodzić od zatrudniającego naprawienia szkody w postępowaniu cywilnym.

Pracodawca nie ma obowiązku wyręczania pracownika ubiegającego się o emeryturę lub rentę w poszukiwaniu dokumentów z poprzednich miejsc pracy. Powinien jednak poinformować pracownika, jakie dokumenty musi przedłożyć i gdzie je uzyskać.

Wraz z wnioskiem o świadczenie (emeryturę lub rentę) nie należy przedkładać dokumentów potwierdzających dane zawarte na koncie ubezpieczonego, jeżeli te dane są poprawne. Nie należy również przedstawiać dokumentów, które zostały złożone w organie rentowym do celów ustalenia kapitału początkowego albo prawa lub wysokości innych świadczeń na podstawie ustawy emerytalnej lub odrębnych przepisów.

Do wypełnionego formularza wniosku o przyznanie emerytury lub renty należy dołączyć dokumenty potwierdzające:

  • datę urodzenia pracownika;
  • okresy uzasadniające prawo do świadczeń i ich wysokość;
  • stan zdrowia pracownika, a także wywiad zawodowy sporządzony przez płatnika składek, jeżeli pracownik pozostaje w zatrudnieniu – w przypadku gdy prawo do świadczenia jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy;
  • wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu i uposażenia, przyjmowanych do ustalenia podstawy wymiaru świadczeń;
  • okoliczności niezbędne do ustalenia świadczeń przysługujących z zagranicznych instytucji ubezpieczeniowych, jeżeli umowy międzynarodowe, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, tak stanowią.

Do wniosku o rentę z tytułu niezdolności do pracy, wraz z dokumentami potwierdzającymi stan zdrowia, należy dołączyć wywiad zawodowy sporządzony przez pracodawcę.

Posłuchaj audycji Radia INFOR.PL „Jak uzyskać rentę” dostępnej na www.inforfk.pl

Polecamy również: Forum Kadry - ZUS I Płace

W przypadku kompletowania wniosku o rentę rodzinną po osobie, która nie nabyła świadczenia, konieczne jest przedłożenie dokumentów, które pozwolą na ustalenie prawa do świadczenia po zmarłym pracowniku oraz wysokości tego świadczenia, a w szczególności dokumentów o których mowa w pkt b, d i e.

Niezależnie od wymienionych wyżej środków dowodowych wymaganych każdorazowo przy ubieganiu się o rentę rodzinną, osoba starająca się o to świadczenie powinna przedłożyć dokumenty uzasadniające jej prawo do tego świadczenia.

Złożenie wniosku o emeryturę lub rentę

Decyzje w sprawach świadczeń emerytalno-rentowych wydają i świadczenia te wypłacają organy rentowe właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby zainteresowanej. Wniosek o świadczenie należy zatem zgłosić w oddziale ZUS właściwym ze względu na miejsce zamieszkania pracownika.

Biuro Rent Zagranicznych i wyznaczone przez Prezesa ZUS jednostki organizacyjne ZUS wydają decyzje w sprawie świadczeń i świadczenia te wypłacają:

  • osobom zamieszkałym za granicą w państwie, z którego łączy Rzeczpospolitą Polską umowa międzynarodowa w dziedzinie ubezpieczeń społecznych,
  • osobom, którym przy ustalaniu prawa i wysokości emerytury lub renty uwzględniono – zgodnie z umowami międzynarodowymi – okresy ubezpieczenia przebyte za granicą.

Organ rentowy właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania przyszłego świadczeniobiorcy w Polsce wydaje decyzję i wypłaca świadczenia osobom zamieszkałym za granicą w państwie, z którym nie łączy Polski umowa międzynarodowa w zakresie ubezpieczeń społecznych.

Podstawa prawna:

● art. 125–125a ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227; ost.zm. Dz.U. z 2013 r., poz. 240)

Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Komplet: Kodeks pracy, Czas Pracy, Wynagrodzenia 2022
Komplet: Kodeks pracy, Czas Pracy, Wynagrodzenia 2022
Tylko teraz
Źródło: Sposób na płace
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Święta i dni wolne od pracy w Polsce
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Dniami wolnymi od pracy zgodnie z ustawą z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy są:
    poniedziałki
    środy
    piątki
    niedziele
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    44 proc. Polaków myśli o zmianie pracy na lepiej płatną
    44 proc. Polaków jest obecnie bardziej skłonnych do zmiany pracy na lepiej płatną ze względu na inflację; podobny odsetek ankietowanych starał się w ciągu ostatniego roku o podwyżkę z powodu wzrostu cen.
    Odpływ obywateli Ukrainy z regionalnego rynku pracy?
    Odpływ obywateli Ukrainy z regionalnego rynku pracy po 24 lutego br. jest zauważalny; napływ uchodźców z pewnością go nie uzupełni - stwierdził dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Lublinie Andrzej Pruszkowski.
    Zniesienie stanu epidemii a postojowe
    Jeszcze tylko do 16 sierpnia przedsiębiorcy i osoby wykonujące umowy cywilnoprawne, którzy odczuli negatywne skutki występowania w Polsce Covid-19, mają czas na złożenie wniosku o wypłatę tzw. postojowego.
    Niedziela handlowa – czerwiec 2022
    Niedziela handlowa — czerwiec 2022 ma 4 niedziele. Czy 5 czerwca, 12 czerwca, 19 czerwca lub 26 czerwca to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?
    Boże Ciało 2022 - czy jest wolne od pracy?
    Czy Boże Ciało jest dniem wolnym od pracy? Kiedy wypada? Czy można wtedy załatwić sprawy urzędowe albo zrobić zakupy?
    Europejskie Dni Pracodawców 2022
    W dniach 16 – 20 maja 2022 r. odbywa się Europejski Tydzień Umiejętności Zawodowych, w ramach którego sieć Europejskich Publicznych Służb Zatrudnienia organizuje Europejskie Dni Pracodawców 2022.
    1/3 uchodźców zamierza zostać w Polsce przez co najmniej trzy lata
    – Około 30 proc. wszystkich uchodźców wstępnie deklaruje chęć pozostania w Polsce na najbliższe trzy lata. Niektórzy po prostu nie mają dokąd wracać – mówi Artem Zozulia, prezes zarządu Fundacji Ukraina. Podkreśla, że organizacje pozarządowe nie są w stanie dalej same dźwigać ciężaru, jaki wiąże się z pomocą ukraińskim uchodźcom. Potrzebne im są wsparcie i długofalowe plany działań pomocowych, m.in. w zakresie integracji w Polsce, rozpoczęciu pracy zarobkowej czy znalezieniu pomocy psychologicznej.
    KRUS - nowa obowiązująca stawka odsetek za zwłokę
    Ustalono nową stawkę odsetek za zwłokę. Ile wynosi?
    Więcej płatników składek i ubezpieczonych
    Pod koniec kwietnia 2022 r. zarejestrowanych w ZUS płatników składek było 2,8 mln, a ubezpieczonych - 16,1 mln, w tym cudzoziemców - 970 tys. Liczby te rosną z miesiąca na miesiąc i są znacznie wyższe niż przed wybuchem epidemii.
    Pracownice handlu w miejscowościach turystycznych alarmują: będziemy pracować ponad siły
    Pracownicy dyskontów pracujący nad morzem obawiają się nadchodzącego sezonu letniego. Do stowarzyszenia STOP Nieuczciwym Pracodawcom trafia duża ilość wiadomości, że ruch rośnie z dnia na dzień, a pracowników zamiast przybywać… ubywa.
    Barometr Ofert Pracy spadł o 5 pkt.
    Barometr Ofert Pracy spadł do 413,5 pkt. w kwietniu z 418,5 pkt. w marcu br. Napięcie geopolityczne, a także inflacja negatywnie wpłyną na zapotrzebowanie na pracę.
    Zniesienie stanu epidemii a przepisy prawa pracy
    Zakończenie stanu epidemii w Polsce nie wprowadza zmian w przepisach prawa pracy - obowiązujący od poniedziałku stan zagrożenia epidemicznego podtrzymuje dotychczasowe regulacje dotyczące m.in. wykonywania pracy zdalnej, kierowania pracowników na zaległy urlop oraz na okresowe badania lekarskie.
    Zmiany w ścieżce awansu zawodowego nauczycieli
    Projekt nowelizacji Karty Nauczyciela zakłada likwidację stopni nauczyciela stażysty i nauczyciela kontraktowego. Po czterech latach pracy w szkole nauczyciel będzie mógł zdać egzamin na nauczyciela mianowanego. Zmiany mają obowiązywać od 1 września 2022 r.
    Do kogo właściwie mówisz?
    Z punktu widzenia sukcesu opowieści bardzo ważne jest to, aby dopasować ją do publiczności. Historia, która przypadnie do gustu grupie dwudziestoparolatków po kilku piwach, niekoniecznie spodoba się rekruterowi podczas rozmowy kwalifikacyjnej, klientowi podczas spotkania biznesowego czy twoim ultrakonserwatywnym teściom. Od czego zatem zacząć?
    Google pomoże zdobyć kompetencje cyfrowe młodym ludziom
    „Umiejętności Jutra” czy „Kompetencje Jutra” to programy, dzięki którym młodzi ludzie będą mogli zdobyć kompetencje cyfrowe i budować karierę w branży marketingu internetowego. Eksperci w tej dziedzini będą mogli liczyć nie tylko na pewne zatrudnienie, ale i niezwykle atrakcyjne zarobki.
    2022: zmiany w wynagrodzeniach i modyfikacje Polskiego Ładu
    Polski Ład nadal podlega zmianom — w lipcu 2022 pojawią się nowe. Jakie będą zmiany w wynagrodzeniach od lipca 2022?
    Praca pielęgniarek i położnych: kwalifikacje, ale także wrażliwość
    Praca pielęgniarek i położnych wymaga nie tylko wysokich kwalifikacji, ale także wrażliwości, empatii, poświęcenia i umiejętności zrozumienia człowieka w jego cierpieniu – z okazji Międzynarodowego Dnia Pielęgniarki i Położnej przekazało PPOZ.
    Prawa pracowników firm objętych sankcjami
    Umieszczenie firmy wspierającej agresję Rosji na Ukrainę na liście sankcyjnej MSWiA oznacza dla jej pracowników w Polsce natychmiastowe odebranie źródła utrzymania. Rzecznik Praw Obywatelskich w piśmie do ministerstwa rodziny wyjaśnia, że przepisy powinny przewidywać ochronę ich praw.
    Efektywność pracowników wzrosła po pandemii
    Przed wprowadzeniem innowacji należy dobrze zastanowić się, które z nich będą najkorzystniejsze dla naszej firmy – mówiła Erin Meyer, profesor w INSEAD, międzynarodowej szkole biznesu, podczas kongresu Impact’22, który odbył się w dniach 11-12 maja w Poznaniu.
    Kij, czy marchewka? Prawne możliwości zmniejszania poziomu nieplanowanych absencji
    Kilkanaście lat temu w Stanach Zjednoczonych przeprowadzono badania, z których wynikało, że tylko jeden na pięć powodów nieplanowanej nieobecności pracownika to choroba. Pozostałe cztery to sprawy rodzinne, stres, powody osobiste i brak wyraźnej przyczyny. Można założyć, że mimo upływu czasu sytuacja w polskich zakładach pracy wygląda podobnie. Czy pracodawcy są w takim razie bezsilni?
    Ukraińcy powinni zgłosić w ZUS wyjazd z Polski
    Obywatele Ukrainy, którym ZUS wypłaci pieniądze z programów 500+ i rodzinnego kapitału opiekuńczego muszą poinformować Zakład o wyjeździe z Polski. Pobieranie pieniędzy pomimo utraty prawa do ich otrzymywania skutkować będzie koniecznością ich zwrotu wraz z odsetkami.
    Rola psychiki w osiąganiu sukcesów biznesowych
    Rola psychiki w osiąganiu sukcesów biznesowych jest ogromna. Jakie predyspozycje są więc potrzebne do założenia firmy? Kto sprawdzi się jako lider, a kto jako szeregowy pracownik?
    Upadki z wysokości zmorą polskiego budownictwa
    40 proc. ofiar wypadków na placach budowy zginęło z powodu braku sprzętu ochronnego – powiedział zastępca Głównego Inspektora Pracy Jarosław Leśniewski.
    Zatrudnianie młodocianych podczas wakacji
    Wakacje to dla młodzieży czas wypoczynku. Są jednak tacy, którzy w tym okresie decydują się na podjęcie pracy. Przepisy Kodeksu pracy umożliwiają zatrudnienie osoby młodocianej, jednak są pewne warunki. Jakie?
    Czy składki ZUS ulegają przedawnieniu?
    Co się stanie, jeśli składki ZUS nie zostaną opłacone w terminie lub należytej wysokości? Czy nastąpi ich przedawnienie?