REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Emerytury i renty - obowiązki pracodawcy

Sebastian Tomaszewski
Emerytury i renty - obowiązki pracodawcy. /Fot. Fotolia
Emerytury i renty - obowiązki pracodawcy. /Fot. Fotolia
ShutterStock

REKLAMA

REKLAMA

Jakie obowiązki ma pracodawca wobec pracownika przechodzącego na emeryturę lub rentę? W przypadku emerytur ustalanych na nowych zasadach pracodawca ma obowiązek prawidłowego wystawienia zaświadczeń niezbędnych do przyznania emerytury (renty) oraz obliczenia jej wysokości. Na niektórych pracodawcach ciąży również obowiązek udzielenia pomocy pracownikowi w celu skompletowania dokumentacji do przyznania świadczenia.

Część pracodawców zatrudniających osoby, które będą ubiegać się o emeryturę lub rentę, ma obowiązek wspomóc te osoby przy kompletowaniu dokumentacji niezbędnej do przyznania świadczenia. Nie dotyczy to jednak zleceniodawców, osób fizycznych zatrudniających pracowników, płatników składek niewypłacających świadczeń z ubezpieczenia chorobowego oraz płatników składek, którzy opłacają składkę wyłącznie za siebie i osoby współpracujące.

Autopromocja

Pracodawca, na którym ciąży obowiązek udzielenia pracownikowi pomocy w zakresie kompletowania dokumentów, musi wystawić na podstawie dokumentacji osobowej pracownika:

  • dokumenty (zaświadczenia) w celu udowodnienia okresów składkowych i nieskładkowych, w tym przypadających w czasie ubezpieczenia okresów wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy oraz przypadających po 14 listopada 1991 r. okresów pobierania zasiłków chorobowych i opiekuńczych,
  • zaświadczenia o wysokości przychodu potrzebnego do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty oraz kapitału początkowego,
  • dokumenty (zaświadczenia) w celu udowodnienia:
    • okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze – w celu ustalenia uprawnień do emerytury na podstawie ustawy emerytalnej oraz do emerytury pomostowej,
    • okresów pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze – w celu ustalenia uprawnień do emerytury pomostowej,
    • okresów pracy górniczej,
    • okresów pracy na kolei.

Na pracodawcy spoczywa ponadto obowiązek:

  • przygotowania wniosku o emeryturę ustalaną na dotychczasowych zasadach i przedłożenia go za zgodą pracownika organowi rentowemu nie później niż na 30 dni przed zamierzonym terminem przejścia pracownika na emeryturę,
  • przygotowania – za zgodą pracownika – wniosku o rentę z tytułu niezdolności do pracy i przedłożenia go organowi rentowemu na 30 dni przed ustaniem prawa do zasiłku chorobowego,
  • poinformowania, bezzwłocznie po śmierci pracownika, pozostałej po nim rodziny o warunkach uzyskania renty rodzinnej, przygotowania wniosku o rentę i przedłożenia go organowi rentowemu.

Zobacz e-Poradnik „Pracownik na zwolnieniu lekarskim” dostępny na www.inforfk.pl

Polecamy: Wcześniejsza emerytura - praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Do wniosku o emeryturę lub rentę należy dołączyć dowody uzasadniające prawo do tych świadczeń i ich wysokość.

Wniosek o emeryturę lub rentę może zostać przygotowany i przekazany do organu rentowego wyłącznie za zgodą pracownika. Pracodawca nie jest uprawniony do podejmowania decyzji w tym zakresie, a jego rola sprowadza się, co do zasady, do pomocy w skompletowaniu dokumentów oraz przekazania wniosku do organu rentowego.

Należy zwrócić uwagę, że wniosek o emeryturę (pracownik lub upoważniony pracodawca) przedkłada w ZUS nie później niż na 30 dni przed zamierzonym terminem przejścia pracownika na emeryturę, a wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy – na 30 dni przed ustaniem prawa do zasiłku chorobowego.

Ponieważ na wydanie decyzji ZUS ma 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do ustalenia prawa do świadczenia, dochowanie wskazanych terminów w większości przypadków pozwala na płynne przejście z zatrudnienia na emeryturę lub rentę.

UWAGA!

Wniosek o emeryturę (pracownik lub upoważniony pracodawca) przedkłada w ZUS nie później niż na 30 dni przed zamierzonym terminem przejścia pracownika na emeryturę, a wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy – na 30 dni przed ustaniem prawa do zasiłków chorobowych.

Pracodawca nie ma obowiązku kompletowania wniosku o emeryturę ustalaną na nowych zasadach (w tym załączników) oraz przekazywania tego wniosku do organu rentowego we własnym zakresie. Nie oznacza to jednak, że nie powinien udzielić pracownikowi pomocy przy ubieganiu się o świadczenie. W przypadku emerytur ustalanych na nowych zasadach, pracodawca ma również obowiązek prawidłowego wystawienia zaświadczeń niezbędnych do przyznania emerytury oraz ustalenia jej wysokości.

Zobacz również: Emerytury pomostowe z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze

Pomoc w gromadzeniu dokumentacji

Obowiązek dotyczący współdziałania w gromadzeniu dokumentacji niezbędnej do przyznania emerytury, oznacza konieczność prowadzenia i przechowywania dokumentacji osobowej i płacowej pracownika, na podstawie której pracodawca będzie mógł wystawić zaświadczenie potwierdzające okoliczności niezbędne do ustalenia prawa do świadczenia oraz obliczenia jego wysokości.

Chodzi przede wszystkim o dokumentację pozwalającą ustalić:

  • w jakim okresie i w jakim wymiarze czasu pracy pracownik był zatrudniony,
  • wysokość wynagrodzenia podlegającego uwzględnieniu przy ustalaniu podstawy wymiaru emerytury lub renty,
  • w jakim okresie (okresach) pracownik wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,
  • w jakim okresie (okresach) pracownik korzystał z urlopu wychowawczego, urlopu bezpłatnego, pobierał wynagrodzenie za czas choroby lub zasiłki z ubezpieczenia społecznego.

Prawidłowe wykonywanie tych obowiązków jest możliwe tylko wtedy, gdy pracodawca prowadzi dokumentację, na podstawie której może potwierdzić niezbędne dane. Wysokość emerytury w dużej mierze zależy bowiem od rzetelnego prowadzenia przez pracodawcę dokumentacji przebiegu zatrudnienia i ubezpieczenia pracownika.

UWAGA!

Pracodawca nie może odmówić wystawienia zaświadczeń niezbędnych do ustalenia prawa do emerytury lub renty albo wysokości tych świadczeń, jeśli posiada dokumentację z przebiegu zatrudnienia i ubezpieczenia pracownika.

Wydawanie pracownikowi lub organowi rentowemu zaświadczeń do ustalenia prawa do świadczeń i ich wysokości

Prawo do emerytury ustalanej na dotychczasowych zasadach oraz do renty z tytułu niezdolności do pracy uzależnione jest od wymiaru przebytych okresów składkowych i nieskładkowych.

Pracodawca (także inny płatnik składek) ma obowiązek wydawania pracownikowi zaświadczeń (wszelkich innych dokumentów), potwierdzających przebycie okresów składkowych i nieskładkowych.

Należy wskazać, że jakkolwiek pracodawca nie jest zobowiązany do kompletowania wniosku o emeryturę ustalaną na podstawie danych zewidencjonowanych na indywidualnym koncie pracownika (tzw. nowej emerytury) z uwagi na to, że wymiar przebytych okresów może mieć wpływ na zagwarantowanie wypłaty tej emerytury w minimalnej wysokości, wskazane dokumenty musi wydawać także pracownikom ubiegającym się o tę emeryturę.

Zobacz również: Emerytura mieszana w 2014 roku

Pracodawca ma również obowiązek wydawać dokumenty w celu ustalenia kapitału początkowego.

Zaświadczenie o wysokości zarobków (formularz ZUS Rp-7) jest niezbędne do ustalenia wysokości emerytury lub renty, a także kapitału początkowego. Pracodawca wystawia je na podstawie dokumentacji płacowej, a jeżeli taka się nie zachowała – na podstawie dokumentacji osobowej (np. na podstawie danych zawartych w umowie o pracę czy w innych dokumentach, określających wysokość wynagrodzenia).

Prawidłowo prowadzona dokumentacja płacowa pozwala na ustalenie:

  • za jaki okres zatrudnienia wypłacono dane wynagrodzenie (jego składnik),
  • od jakich składników wynagrodzenia została opłacona składka,
  • w jakich okresach i w jakiej wysokości pracownik pobierał zasiłki z ubezpieczenia społecznego (chorobowe, opiekuńcze, macierzyńskie) i wynagrodzenie za czas choroby.

UWAGA!

Pracodawca ma obowiązek przechowywania dokumentacji płacowej (karty wynagrodzeń albo innych dowodów, na podstawie których ustalana jest podstawa wymiaru emerytury lub renty) oraz osobowej przez 50 lat od dnia zakończenia pracy przez ubezpieczonego.

Wypełnianie wniosku o emeryturę lub rentę

Od prawidłowego skompletowania wniosku o świadczenie zależy nie tylko przyznanie prawa do emerytury czy renty, ale także terminowe wydanie decyzji przez ZUS. ZUS ma obowiązek jej wydania w terminie 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności. Każde zatem przedłużenie postępowania, spowodowane np. brakiem niezbędnego dokumentu lub nieprawidłowym wystawieniem takiego dokumentu, może spowodować wydłużenie okresu oczekiwania na przyznanie świadczenia. Taka sytuacja może być bardzo uciążliwa dla pracownika, który w okresie oczekiwania na emeryturę lub rentę rozwiązał stosunek pracy. Jeśli zatem wniosek nie będzie prawidłowo skompletowany lub zostanie zgłoszony w niewłaściwym terminie (np. zbyt późno), pracownik może ponieść szkodę. W przypadku gdy błędy, które spowodowały np. zaniżenie wysokości emerytury, będą zawinione przez płatnika składek, pracownik może dochodzić od pracodawcy naprawienia szkody na drodze sądowej w postępowaniu cywilnym.

UWAGA!

Pracownik, który otrzymał niższą emeryturę w wyniku błędów pracodawcy, może dochodzić od zatrudniającego naprawienia szkody w postępowaniu cywilnym.

Pracodawca nie ma obowiązku wyręczania pracownika ubiegającego się o emeryturę lub rentę w poszukiwaniu dokumentów z poprzednich miejsc pracy. Powinien jednak poinformować pracownika, jakie dokumenty musi przedłożyć i gdzie je uzyskać.

Wraz z wnioskiem o świadczenie (emeryturę lub rentę) nie należy przedkładać dokumentów potwierdzających dane zawarte na koncie ubezpieczonego, jeżeli te dane są poprawne. Nie należy również przedstawiać dokumentów, które zostały złożone w organie rentowym do celów ustalenia kapitału początkowego albo prawa lub wysokości innych świadczeń na podstawie ustawy emerytalnej lub odrębnych przepisów.

Do wypełnionego formularza wniosku o przyznanie emerytury lub renty należy dołączyć dokumenty potwierdzające:

  • datę urodzenia pracownika;
  • okresy uzasadniające prawo do świadczeń i ich wysokość;
  • stan zdrowia pracownika, a także wywiad zawodowy sporządzony przez płatnika składek, jeżeli pracownik pozostaje w zatrudnieniu – w przypadku gdy prawo do świadczenia jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy;
  • wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu i uposażenia, przyjmowanych do ustalenia podstawy wymiaru świadczeń;
  • okoliczności niezbędne do ustalenia świadczeń przysługujących z zagranicznych instytucji ubezpieczeniowych, jeżeli umowy międzynarodowe, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, tak stanowią.

Do wniosku o rentę z tytułu niezdolności do pracy, wraz z dokumentami potwierdzającymi stan zdrowia, należy dołączyć wywiad zawodowy sporządzony przez pracodawcę.

Posłuchaj audycji Radia INFOR.PL „Jak uzyskać rentę” dostępnej na www.inforfk.pl

Polecamy również: Forum Kadry - ZUS I Płace

W przypadku kompletowania wniosku o rentę rodzinną po osobie, która nie nabyła świadczenia, konieczne jest przedłożenie dokumentów, które pozwolą na ustalenie prawa do świadczenia po zmarłym pracowniku oraz wysokości tego świadczenia, a w szczególności dokumentów o których mowa w pkt b, d i e.

Niezależnie od wymienionych wyżej środków dowodowych wymaganych każdorazowo przy ubieganiu się o rentę rodzinną, osoba starająca się o to świadczenie powinna przedłożyć dokumenty uzasadniające jej prawo do tego świadczenia.

Złożenie wniosku o emeryturę lub rentę

Decyzje w sprawach świadczeń emerytalno-rentowych wydają i świadczenia te wypłacają organy rentowe właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby zainteresowanej. Wniosek o świadczenie należy zatem zgłosić w oddziale ZUS właściwym ze względu na miejsce zamieszkania pracownika.

Biuro Rent Zagranicznych i wyznaczone przez Prezesa ZUS jednostki organizacyjne ZUS wydają decyzje w sprawie świadczeń i świadczenia te wypłacają:

  • osobom zamieszkałym za granicą w państwie, z którego łączy Rzeczpospolitą Polską umowa międzynarodowa w dziedzinie ubezpieczeń społecznych,
  • osobom, którym przy ustalaniu prawa i wysokości emerytury lub renty uwzględniono – zgodnie z umowami międzynarodowymi – okresy ubezpieczenia przebyte za granicą.

Organ rentowy właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania przyszłego świadczeniobiorcy w Polsce wydaje decyzję i wypłaca świadczenia osobom zamieszkałym za granicą w państwie, z którym nie łączy Polski umowa międzynarodowa w zakresie ubezpieczeń społecznych.

Podstawa prawna:

● art. 125–125a ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227; ost.zm. Dz.U. z 2013 r., poz. 240)

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Sposób na płace
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Uprawnienia rodzicielskie
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
    nie ma takiej możliwości
    3
    6
    9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Nowe przepisy dla rolników od 7 marca 2024 r. Zmiany dot. BHP przy obsłudze ciągników, maszyn, urządzeń i narzędzi stosowanych w rolnictwie

    W czwartek 7 marca 2024 r. wchodzi w życie nowe rozporządzenie ministra rolnictwa i rozwoju wsi z 14 lutego 2024 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze ciągników, maszyn, narzędzi i urządzeń technicznych stosowanych w rolnictwie. Jakie zasady BHP wynikają z tego rozporządzenia? Co muszą wiedzieć rolnicy?

    Posiłki profilaktyczne. Czy nadejście wiosny zwalnia pracodawców z obowiązku wydawania posiłków profilaktycznych pracownikom

    Mamy dopiero początek marca, ale temperatury sięgające nawet kilkunastu stopni Celsjusza sugerują koniec zimy i początek wiosny. Czy oznacza to, że pracodawca może zaprzestać wydawania posiłków profilaktycznych pracownikom wykonującym prace fizyczne na otwartej przestrzeni podczas zimy?

    Można zarobić 7500 zł za miesiąc. I to na początku kariery. Co trzeba zrobić, że dostać taką pracę?

    7500 zł może zarobić student lub absolwent na płatnym stażu. Na chętnych czeka ponad 50 firm w 14 miastach Polski. Oferują stażystom wynagrodzenia w wysokości co najmniej 4500 zł. 1 marca 2024 r. ruszył nabór aplikacji w dwudziestej pierwszej edycji Programu Kariera. Kto może wziąć w nim udział?

    Podwyżka wynagrodzeń dla młodocianych pracowników od 1 marca 2024 r. W czasie nauki zawodu młodociany może zarobić nawet 754,04 zł

    Młodociani zatrudnieni w celu przygotowania zawodowego dostają podwyżki wynagrodzeń. Począwszy od 1 marca 2024 r. obowiązują nowe stawki, których podstawą jest wysokość przeciętnego wynagrodzenia w IV kwartale 2023 r. Dzięki temu młodociany w pierwszym roku nauki zawodu zarobi 603,23 zł, a w trzecim roku – 754,04 zł. 

    REKLAMA

    Dodatek aktywizacyjny w 2024 r. wynosi nawet 745,95 zł. Od 1 czerwca 2024 r. maksymalna kwota wzrasta do 834,72 zł. Sprawdź, jakie warunki trzeba spełnić!

    Dodatek aktywizacyjny to jedno ze świadczeń wypłacanych na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Przepisy określają, komu należy się dodatek aktywizacyjnej oraz przesłanki przyznania tego świadczenia. Obecnie dodatek aktywizacyjny wynosi maksymalnie 745,95 zł. 1 czerwca 2024 r. osoby uprawnione dostaną podwyżkę – dodatek aktywizacyjny wzrośnie do 834,72 zł.

    PFRON: Program „Aktywny samorząd” będzie kontynuowany w 2024 r. Można uzyskać pomoc w uzyskaniu prawa jazdy, sprzętu elektronicznego, oprogramowania

    PFRON w 2024 r. będzie kontynuować program „Aktywny samorząd”. Można uzyskać pomoc w uzyskaniu prawa jazdy, sprzętu elektronicznego, oprogramowania a także pomoc w uzyskaniu wykształcenia na poziomie wyższym. Wnioski o dofinansowanie można składać od 1 marca 2024 r.

    Nie ma żadnych prac nad projektem ograniczającym zakaz handlu w niedziele

    Nie milkną dyskusje i spekulacje dotyczące ograniczenia zakazu handlu w niedziele. Tymczasem ministra Agnieszka Dziemianowicz-Bąk poinformowała, że na chwilę obecną MRPiPS nie prowadzi żadnych prac nad projektem dotyczącym niedziel handlowych.

    Krótszy czas pracy w Polsce? Min. Dziemianowicz-Bąk: skrócenie tygodnia pracy o 1 dzień organizacyjnie łatwiejsze niż skrócenie o kilka godzin

    Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzi analizy dotyczące czasu pracy, długości urlopów, dni pracy pod kątem ew. skrócenia tygodnia pracy. Resort pracy analizuje także pilotaże skrócenia tygodnia pracy, które wprowadzają same przedsiębiorstwa. Takie informacja przekazała 1 marca 2024 r. ministra rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk w Polsat News. Ministra wskazała, że osobiście jest najbardziej otwarta na propozycję premiera Donalda Tuska dotyczącą 4 dni, a nie 35 godzin pracy w tygodniu.

    REKLAMA

    5278,30 zł – tyle wynosi limit dorabiania na wcześniejszej emeryturze lub rencie

    Zwiększyły się limity dorabiania dla wcześniejszych emerytów i rencistów. Od 1 marca 2024 r. można dorobić 5278,30 zł. Wyższa kwota spowoduje zmniejszenie lub zawieszenie świadczenia.

    1 marca 2024 r. to Dzień Doceniania Pracownika. Co zrobił Twój pracodawca, żeby Cię docenić?

    1 marca 2024 r. to Dzień Doceniania Pracownika. Co zrobił Twój pracodawca, żeby Ci docenić? Prawie 80% ankietowanych przyznaje, że pracowałoby bardziej produktywnie, gdyby częściej otrzymywało uznanie za swoją pracę. Jakie uznanie? Przede wszystkim godne traktowanie pracowników, z poszanowaniem ich praw no i oczywiście finansowe świadczenia jak i różnego rodzaju benefity.

    REKLAMA