REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Emerytury i renty - obowiązki pracodawcy

Sebastian Tomaszewski
Emerytury i renty - obowiązki pracodawcy. /Fot. Fotolia
Emerytury i renty - obowiązki pracodawcy. /Fot. Fotolia
ShutterStock

REKLAMA

REKLAMA

Jakie obowiązki ma pracodawca wobec pracownika przechodzącego na emeryturę lub rentę? W przypadku emerytur ustalanych na nowych zasadach pracodawca ma obowiązek prawidłowego wystawienia zaświadczeń niezbędnych do przyznania emerytury (renty) oraz obliczenia jej wysokości. Na niektórych pracodawcach ciąży również obowiązek udzielenia pomocy pracownikowi w celu skompletowania dokumentacji do przyznania świadczenia.

Część pracodawców zatrudniających osoby, które będą ubiegać się o emeryturę lub rentę, ma obowiązek wspomóc te osoby przy kompletowaniu dokumentacji niezbędnej do przyznania świadczenia. Nie dotyczy to jednak zleceniodawców, osób fizycznych zatrudniających pracowników, płatników składek niewypłacających świadczeń z ubezpieczenia chorobowego oraz płatników składek, którzy opłacają składkę wyłącznie za siebie i osoby współpracujące.

REKLAMA

Autopromocja

Pracodawca, na którym ciąży obowiązek udzielenia pracownikowi pomocy w zakresie kompletowania dokumentów, musi wystawić na podstawie dokumentacji osobowej pracownika:

  • dokumenty (zaświadczenia) w celu udowodnienia okresów składkowych i nieskładkowych, w tym przypadających w czasie ubezpieczenia okresów wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy oraz przypadających po 14 listopada 1991 r. okresów pobierania zasiłków chorobowych i opiekuńczych,
  • zaświadczenia o wysokości przychodu potrzebnego do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty oraz kapitału początkowego,
  • dokumenty (zaświadczenia) w celu udowodnienia:
    • okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze – w celu ustalenia uprawnień do emerytury na podstawie ustawy emerytalnej oraz do emerytury pomostowej,
    • okresów pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze – w celu ustalenia uprawnień do emerytury pomostowej,
    • okresów pracy górniczej,
    • okresów pracy na kolei.

Na pracodawcy spoczywa ponadto obowiązek:

  • przygotowania wniosku o emeryturę ustalaną na dotychczasowych zasadach i przedłożenia go za zgodą pracownika organowi rentowemu nie później niż na 30 dni przed zamierzonym terminem przejścia pracownika na emeryturę,
  • przygotowania – za zgodą pracownika – wniosku o rentę z tytułu niezdolności do pracy i przedłożenia go organowi rentowemu na 30 dni przed ustaniem prawa do zasiłku chorobowego,
  • poinformowania, bezzwłocznie po śmierci pracownika, pozostałej po nim rodziny o warunkach uzyskania renty rodzinnej, przygotowania wniosku o rentę i przedłożenia go organowi rentowemu.

Zobacz e-Poradnik „Pracownik na zwolnieniu lekarskim” dostępny na www.inforfk.pl

Polecamy: Wcześniejsza emerytura - praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Do wniosku o emeryturę lub rentę należy dołączyć dowody uzasadniające prawo do tych świadczeń i ich wysokość.

Wniosek o emeryturę lub rentę może zostać przygotowany i przekazany do organu rentowego wyłącznie za zgodą pracownika. Pracodawca nie jest uprawniony do podejmowania decyzji w tym zakresie, a jego rola sprowadza się, co do zasady, do pomocy w skompletowaniu dokumentów oraz przekazania wniosku do organu rentowego.

Należy zwrócić uwagę, że wniosek o emeryturę (pracownik lub upoważniony pracodawca) przedkłada w ZUS nie później niż na 30 dni przed zamierzonym terminem przejścia pracownika na emeryturę, a wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy – na 30 dni przed ustaniem prawa do zasiłku chorobowego.

Ponieważ na wydanie decyzji ZUS ma 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do ustalenia prawa do świadczenia, dochowanie wskazanych terminów w większości przypadków pozwala na płynne przejście z zatrudnienia na emeryturę lub rentę.

UWAGA!

Wniosek o emeryturę (pracownik lub upoważniony pracodawca) przedkłada w ZUS nie później niż na 30 dni przed zamierzonym terminem przejścia pracownika na emeryturę, a wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy – na 30 dni przed ustaniem prawa do zasiłków chorobowych.

Pracodawca nie ma obowiązku kompletowania wniosku o emeryturę ustalaną na nowych zasadach (w tym załączników) oraz przekazywania tego wniosku do organu rentowego we własnym zakresie. Nie oznacza to jednak, że nie powinien udzielić pracownikowi pomocy przy ubieganiu się o świadczenie. W przypadku emerytur ustalanych na nowych zasadach, pracodawca ma również obowiązek prawidłowego wystawienia zaświadczeń niezbędnych do przyznania emerytury oraz ustalenia jej wysokości.

Zobacz również: Emerytury pomostowe z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze

Pomoc w gromadzeniu dokumentacji

Obowiązek dotyczący współdziałania w gromadzeniu dokumentacji niezbędnej do przyznania emerytury, oznacza konieczność prowadzenia i przechowywania dokumentacji osobowej i płacowej pracownika, na podstawie której pracodawca będzie mógł wystawić zaświadczenie potwierdzające okoliczności niezbędne do ustalenia prawa do świadczenia oraz obliczenia jego wysokości.

Chodzi przede wszystkim o dokumentację pozwalającą ustalić:

  • w jakim okresie i w jakim wymiarze czasu pracy pracownik był zatrudniony,
  • wysokość wynagrodzenia podlegającego uwzględnieniu przy ustalaniu podstawy wymiaru emerytury lub renty,
  • w jakim okresie (okresach) pracownik wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,
  • w jakim okresie (okresach) pracownik korzystał z urlopu wychowawczego, urlopu bezpłatnego, pobierał wynagrodzenie za czas choroby lub zasiłki z ubezpieczenia społecznego.

Prawidłowe wykonywanie tych obowiązków jest możliwe tylko wtedy, gdy pracodawca prowadzi dokumentację, na podstawie której może potwierdzić niezbędne dane. Wysokość emerytury w dużej mierze zależy bowiem od rzetelnego prowadzenia przez pracodawcę dokumentacji przebiegu zatrudnienia i ubezpieczenia pracownika.

UWAGA!

Pracodawca nie może odmówić wystawienia zaświadczeń niezbędnych do ustalenia prawa do emerytury lub renty albo wysokości tych świadczeń, jeśli posiada dokumentację z przebiegu zatrudnienia i ubezpieczenia pracownika.

Wydawanie pracownikowi lub organowi rentowemu zaświadczeń do ustalenia prawa do świadczeń i ich wysokości

Prawo do emerytury ustalanej na dotychczasowych zasadach oraz do renty z tytułu niezdolności do pracy uzależnione jest od wymiaru przebytych okresów składkowych i nieskładkowych.

Pracodawca (także inny płatnik składek) ma obowiązek wydawania pracownikowi zaświadczeń (wszelkich innych dokumentów), potwierdzających przebycie okresów składkowych i nieskładkowych.

Należy wskazać, że jakkolwiek pracodawca nie jest zobowiązany do kompletowania wniosku o emeryturę ustalaną na podstawie danych zewidencjonowanych na indywidualnym koncie pracownika (tzw. nowej emerytury) z uwagi na to, że wymiar przebytych okresów może mieć wpływ na zagwarantowanie wypłaty tej emerytury w minimalnej wysokości, wskazane dokumenty musi wydawać także pracownikom ubiegającym się o tę emeryturę.

Zobacz również: Emerytura mieszana w 2014 roku

Pracodawca ma również obowiązek wydawać dokumenty w celu ustalenia kapitału początkowego.

Zaświadczenie o wysokości zarobków (formularz ZUS Rp-7) jest niezbędne do ustalenia wysokości emerytury lub renty, a także kapitału początkowego. Pracodawca wystawia je na podstawie dokumentacji płacowej, a jeżeli taka się nie zachowała – na podstawie dokumentacji osobowej (np. na podstawie danych zawartych w umowie o pracę czy w innych dokumentach, określających wysokość wynagrodzenia).

Prawidłowo prowadzona dokumentacja płacowa pozwala na ustalenie:

  • za jaki okres zatrudnienia wypłacono dane wynagrodzenie (jego składnik),
  • od jakich składników wynagrodzenia została opłacona składka,
  • w jakich okresach i w jakiej wysokości pracownik pobierał zasiłki z ubezpieczenia społecznego (chorobowe, opiekuńcze, macierzyńskie) i wynagrodzenie za czas choroby.

UWAGA!

Pracodawca ma obowiązek przechowywania dokumentacji płacowej (karty wynagrodzeń albo innych dowodów, na podstawie których ustalana jest podstawa wymiaru emerytury lub renty) oraz osobowej przez 50 lat od dnia zakończenia pracy przez ubezpieczonego.

Wypełnianie wniosku o emeryturę lub rentę

Od prawidłowego skompletowania wniosku o świadczenie zależy nie tylko przyznanie prawa do emerytury czy renty, ale także terminowe wydanie decyzji przez ZUS. ZUS ma obowiązek jej wydania w terminie 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności. Każde zatem przedłużenie postępowania, spowodowane np. brakiem niezbędnego dokumentu lub nieprawidłowym wystawieniem takiego dokumentu, może spowodować wydłużenie okresu oczekiwania na przyznanie świadczenia. Taka sytuacja może być bardzo uciążliwa dla pracownika, który w okresie oczekiwania na emeryturę lub rentę rozwiązał stosunek pracy. Jeśli zatem wniosek nie będzie prawidłowo skompletowany lub zostanie zgłoszony w niewłaściwym terminie (np. zbyt późno), pracownik może ponieść szkodę. W przypadku gdy błędy, które spowodowały np. zaniżenie wysokości emerytury, będą zawinione przez płatnika składek, pracownik może dochodzić od pracodawcy naprawienia szkody na drodze sądowej w postępowaniu cywilnym.

UWAGA!

Pracownik, który otrzymał niższą emeryturę w wyniku błędów pracodawcy, może dochodzić od zatrudniającego naprawienia szkody w postępowaniu cywilnym.

Pracodawca nie ma obowiązku wyręczania pracownika ubiegającego się o emeryturę lub rentę w poszukiwaniu dokumentów z poprzednich miejsc pracy. Powinien jednak poinformować pracownika, jakie dokumenty musi przedłożyć i gdzie je uzyskać.

Wraz z wnioskiem o świadczenie (emeryturę lub rentę) nie należy przedkładać dokumentów potwierdzających dane zawarte na koncie ubezpieczonego, jeżeli te dane są poprawne. Nie należy również przedstawiać dokumentów, które zostały złożone w organie rentowym do celów ustalenia kapitału początkowego albo prawa lub wysokości innych świadczeń na podstawie ustawy emerytalnej lub odrębnych przepisów.

Do wypełnionego formularza wniosku o przyznanie emerytury lub renty należy dołączyć dokumenty potwierdzające:

  • datę urodzenia pracownika;
  • okresy uzasadniające prawo do świadczeń i ich wysokość;
  • stan zdrowia pracownika, a także wywiad zawodowy sporządzony przez płatnika składek, jeżeli pracownik pozostaje w zatrudnieniu – w przypadku gdy prawo do świadczenia jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy;
  • wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu i uposażenia, przyjmowanych do ustalenia podstawy wymiaru świadczeń;
  • okoliczności niezbędne do ustalenia świadczeń przysługujących z zagranicznych instytucji ubezpieczeniowych, jeżeli umowy międzynarodowe, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, tak stanowią.

Do wniosku o rentę z tytułu niezdolności do pracy, wraz z dokumentami potwierdzającymi stan zdrowia, należy dołączyć wywiad zawodowy sporządzony przez pracodawcę.

Posłuchaj audycji Radia INFOR.PL „Jak uzyskać rentę” dostępnej na www.inforfk.pl

Polecamy również: Forum Kadry - ZUS I Płace

REKLAMA

W przypadku kompletowania wniosku o rentę rodzinną po osobie, która nie nabyła świadczenia, konieczne jest przedłożenie dokumentów, które pozwolą na ustalenie prawa do świadczenia po zmarłym pracowniku oraz wysokości tego świadczenia, a w szczególności dokumentów o których mowa w pkt b, d i e.

Niezależnie od wymienionych wyżej środków dowodowych wymaganych każdorazowo przy ubieganiu się o rentę rodzinną, osoba starająca się o to świadczenie powinna przedłożyć dokumenty uzasadniające jej prawo do tego świadczenia.

Złożenie wniosku o emeryturę lub rentę

Decyzje w sprawach świadczeń emerytalno-rentowych wydają i świadczenia te wypłacają organy rentowe właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby zainteresowanej. Wniosek o świadczenie należy zatem zgłosić w oddziale ZUS właściwym ze względu na miejsce zamieszkania pracownika.

Biuro Rent Zagranicznych i wyznaczone przez Prezesa ZUS jednostki organizacyjne ZUS wydają decyzje w sprawie świadczeń i świadczenia te wypłacają:

  • osobom zamieszkałym za granicą w państwie, z którego łączy Rzeczpospolitą Polską umowa międzynarodowa w dziedzinie ubezpieczeń społecznych,
  • osobom, którym przy ustalaniu prawa i wysokości emerytury lub renty uwzględniono – zgodnie z umowami międzynarodowymi – okresy ubezpieczenia przebyte za granicą.

Organ rentowy właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania przyszłego świadczeniobiorcy w Polsce wydaje decyzję i wypłaca świadczenia osobom zamieszkałym za granicą w państwie, z którym nie łączy Polski umowa międzynarodowa w zakresie ubezpieczeń społecznych.

Podstawa prawna:

● art. 125–125a ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227; ost.zm. Dz.U. z 2013 r., poz. 240)

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Sposób na płace

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Kto jest chroniony przed zwolnieniem? 5 przypadków

Kto jest chroniony przed zwolnieniem w formie wypowiedzenia umowy o pracę? Oto 5 szczególnych przypadków przewidzianych w Kodeksie pracy. Przepisy te zapewniają stabilność zatrudnienia i ochronę przed niesprawiedliwym traktowaniem.

Co najbardziej motywuje pracowników? Czego pracownik wymaga od szefa?

Oczywiste jest, że najbardziej motywują pracowników pieniądze. Co jest drugim w kolejności najlepszym motywatorem? Wyniki różnią się w zależności od pokolenia pracowników i stanowiska. Na czym zależy młodszym, a na czym starszym pracownikom? Czego pracownik wymaga od szefa? Okazuje się, że ważne jest, aby przełożony potrafił przyznać się do błędu i by stosował wobec wszystkich równe zasady. 

Konfederacja Lewiatan: Trzeba zmienić sposób ustalania minimalnego wynagrodzenia za pracę

Konieczne jest większe powiązanie wynagrodzenia minimalnego z aktualną lub prognozowaną sytuacją gospodarczą. Mogłoby się to odbywać poprzez zmniejszenie roli rządu w tym procesie.

Czterodniowy tydzień pracy: Kodeks pracy już umożliwia pracę na cały etat przez 4 dni w tygodniu

W przestrzeni medialnej trwa debata nad skróceniem tygodnia pracy do czterech dni w tygodniu. Resort rodziny analizuje możliwość skrócenia czasu pracy do 4 dni, bądź 35 godzin. Przy tej okazji warto przypomnieć, że kodeks pracy umożliwia taką pracę.

REKLAMA

Główny Inspektor Pracy: Praca zdalna może wpływać na wydajność pracowników

Do Państwowej Inspekcji Pracy nie wpływa wiele skarg w związku z pracą zdalną. Zdaniem Głównego Inspektora Pracy, w praktyce najlepiej sprawdza się praca zdalna okazjonalna. Praca zdalna może wpływać na wzrost wydajności pracowników.

ZUS: ponad 1,1 mln cudzoziemców (w tym 771 tys. obywateli Ukrainy) płaci polskie składki na ubezpieczenia społeczne

Na koniec czerwca 2024 roku do ubezpieczeń społecznych w ZUS było zgłoszonych 1 mln 160 tys. cudzoziemców. W ciągu miesiąca przybyło ich blisko 10 tys. a od 2008 roku ponad 1 mln 140 tys. Takie dane podał 24 lipca 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Awaria uniemożliwiająca wykonywanie pracy, a wynagrodzenie pracownika

Awaria w miejscu pracy może skutecznie uniemożliwić wykonywanie obowiązków zawodowych, stając się poważnym problemem zarówno dla pracowników, jak i pracodawców. Niespodziewane problemy techniczne, takie jak przerwy w dostawie prądu, awarie sprzętu komputerowego, czy problemy z infrastrukturą, mogą prowadzić do przestojów i zakłóceń w normalnym funkcjonowaniu firmy. W artykule omówimy, jakie prawa przysługują pracownikom w przypadku wystąpienia awarii i jakie obowiązki mają pracodawcy w takich sytuacjach.

Jakie prawa ma pracownik niepełnosprawny?

Pracownikom niepełnosprawnym przysługują dodatkowe uprawnienia w miejscu pracy. Uprawnienia te przysługują od dnia złożenia pracodawcy orzeczenia o niepełnosprawności.

REKLAMA

Jedno świadczenie w całości +15% drugiego (po zmarłym małżonku albo własnego). Rada Ministrów: wypłata renty wdowiej od 1 lipca 2025 r.

Na posiedzeniu 23 lipca 2024 r. Rada Ministrów przyjęła kierunkowo stanowisko dotyczące obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw w celu wprowadzenia renty wdowiej.

Ponad milion ubezpieczonych cudzoziemców w ZUS. Ich liczba stale rośnie

Rzecznik prasowy ZUS Paweł Żebrowski poinformował, że na koniec czerwca bieżącego roku, do ubezpieczeń społecznych w ZUS było zgłoszonych 1 mln 160 tys. cudzoziemców. Pierwsze miejsce zajmują cudzoziemcy pochodzący z Ukrainy. 

REKLAMA