Kategorie

Wcześniejsza emerytura dla nauczyciela zwolnionego z pracy z powodu stanu zdrowia

Dariusz Noszczak
Prawnik z ponad 10-letnim doświadczeniem, specjalista w dziedzinie prawa ubezpieczeń społecznych, w tym m.in. świadczeń emerytalno-rentowych. Autor wielu publikacji poświęconych tej tematyce, doświadczony wykładowca i szkoleniowiec.
Zatrudniamy nauczyciela mianowanego, który od dłuższego czasu przebywa na zwolnieniu lekarskim. Niewykluczone, że w najbliższym czasie lekarz przeprowadzający badanie okresowe orzeknie, że jest on niezdolny do dalszego wykonywania pracy nauczycielskiej. Czy gdyby musiał odejść z pracy ze względu na stan zdrowia, ZUS przyzna mu wcześniejszą emeryturę na podstawie Karty Nauczyciela?

Pracownikowi będzie przysługiwała wcześniejsza emerytura na podstawie Karty Nauczyciela, jeśli spełni wszystkie wymagane warunki, m.in. rozwiąże stosunek pracy nauczycielskiej na własny wniosek. Jeśli zostanie zwolniony z pracy w szkole ze względu na stan zdrowia, nie uzyska tego świadczenia.

UZASADNIENIE

Podstawowa możliwość nabycia przez nauczycieli prawa do wcześniejszej emerytury wynika z Karty Nauczyciela.

Nauczyciele urodzeni przed 1 stycznia 1949 r. mogą przejść na emeryturę po rozwiązaniu na swój wniosek stosunku pracy i udowodnieniu co najmniej:

  • 30-letniego okresu składkowego i nieskładkowego, w tym 20 lat wykonywania pracy, tj. pracy nauczycielskiej co najmniej w połowie obowiązującego wymiaru zajęć lub
  • 25-letniego okresu składkowego i nieskładkowego, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnych warunkach, tj. zatrudnienia w szkolnictwie specjalnym co najmniej w połowie obowiązującego wymiaru zajęć (w przypadku nauczycieli szkół, placówek, zakładów specjalnych, zakładów poprawczych, schronisk dla nieletnich – art. 88 Karty Nauczyciela).

Prawo do emerytury z Karty Nauczyciela mają nauczyciele, wychowawcy i inni pracownicy pedagogiczni zatrudnieni w placówkach określonych w tej ustawie. Do tych placówek zaliczają się m.in. publiczne przedszkola, szkoły i inne placówki wymienione w ustawie o systemie oświaty, szkoły niepubliczne o uprawnieniach szkół publicznych, zakłady poprawcze, schroniska dla nieletnich, urzędy organów administracji rządowej i kuratoria oświaty.

Nauczyciele mogą uzyskać emeryturę z Karty Nauczyciela pod warunkiem wykonywania pracy nauczycielskiej ostatnio przed przejściem na emeryturę. Poza tym nie jest konieczne ukończenie określonego wieku emerytalnego.

Osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 r. mogą przejść na wcześniejszą emeryturę z Karty Nauczyciela bez względu na to, kiedy spełniły warunki wymagane do jej przyznania. Prawo do tego świadczenia mogą uzyskać również nauczyciele urodzeni po 31 grudnia 1948 r., a przed 1 stycznia 1969 r. Jednak osoby te, aby nabyć takie uprawnienia, do 31 grudnia 2008 r. musiały spełnić warunki dotyczące stażu ubezpieczeniowego oraz stażu pracy nauczycielskiej, wymagane do przyznania tego świadczenia od osób urodzonych przed 1949 r.

Nauczyciele urodzeni po 31 grudnia 1948 r. ubiegający się o wcześniejszą emeryturę nauczycielską nie mogą być członkami OFE. Jeśli przystąpili do OFE, aby nabyć prawo do tego świadczenia muszą zgłosić wniosek o przekazanie środków zgromadzonych w OFE, za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa.

Kolejnym warunkiem przyznania wcześniejszej emerytury na podstawie Karty Nauczyciela jest rozwiązanie stosunku pracy nauczycielskiej wykonywanej przed zgłoszeniem wniosku o to świadczenie. Rozwiązanie stosunku pracy musi nastąpić na wniosek nauczyciela, tj. na podstawie wypowiedzenia złożonego przez nauczyciela lub na podstawie porozumienia stron. Z wnioskiem tym nauczyciel musi wystąpić przed ukończeniem powszechnego wieku emerytalnego (tj. 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn).


ZUS przyzna nauczycielowi wcześniejszą emeryturę również wtedy, gdy jego stosunek pracy został rozwiązany z inicjatywy dyrektora szkoły z powodu całkowitej lub częściowej likwidacji szkoły albo w razie zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie oddziałów lub zmian planu nauczania, które uniemożliwiają dalsze zatrudnianie nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć. Prawo do emerytury nauczycielskiej bez względu na wiek może również nabyć nauczyciel, którego stosunek pracy rozwiązał się wskutek upływu okresu pozostawania w tzw. stanie nieczynnym (np. z powodu częściowej likwidacji lub zmian organizacyjnych w szkole) lub w razie wcześniejszego rozwiązania stosunku pracy przed upływem stanu nieczynnego.

Warunek rozwiązania przez nauczyciela stosunku pracy w celu przyznania omawianej emerytury nie jest natomiast spełniony, jeżeli umowa o pracę została zawarta z nauczycielem na czas określony i ulegnie rozwiązaniu po upływie tego okresu. Prawo do wcześniejszej emerytury nie przysługuje również nauczycielowi, którego zatrudnienie ustało wskutek uznania go przez lekarza przeprowadzającego badanie okresowe lub kontrolne za niezdolnego do dalszego wykonywania pracy nauczycielskiej.

WAŻNE!

Nauczyciel nie uzyska prawa do wcześniejszej emerytury z Karty Nauczyciela, jeżeli umowa o pracę ulegnie rozwiązaniu na skutek upływu czasu, na jaki została zawarta bądź jeżeli uzyska orzeczenie lekarskie o niezdolności do dalszej pracy.

Brak możliwości uzyskania wcześniejszej emerytury przez nauczyciela zwolnionego z pracy z powodu stanu zdrowia potwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z 8 czerwca 2011 r. (II UK 162/10). Zgodnie z tym wyrokiem, jeżeli pedagog w trakcie roku szkolnego straci zdrowie do dalszego wykonywania pracy oraz jeżeli lekarz potwierdzi ten fakt wydając orzeczenie o jego niezdolności do dalszej pracy, nauczyciel automatycznie straci nie tylko zatrudnienie w szkole, ale także prawo do wcześniejszej emerytury.

Jeśli lekarz przeprowadzający badanie okresowe lub kontrolne orzeknie, że Państwa pracownik jest niezdolny do wykonywania dotychczasowej pracy nauczyciela, to zgodnie z przepisami Karty Nauczyciela będą Państwo musieli rozwiązać z nim stosunek pracy z końcem miesiąca, w którym dyrektor szkoły otrzymał ostateczne orzeczenie lekarskie stwierdzające powyższą okoliczność. Taki tryb rozwiązania stosunku pracy spowoduje, że Państwa pracownik straci możliwość uzyskania wcześniejszej emerytury z Karty Nauczyciela. Aby taką możliwość zachował, powinni Państwo wcześniej rozwiązać z nim stosunek pracy w trybie, który uprawnia go do nabycia uprawnień emerytalnych z Karty Nauczyciela, np. za porozumieniem stron (jeśli pracownik zgłosi wniosek w tej sprawie) lub za 3-miesięcznym wypowiedzeniem złożonym przez pracownika (z zastrzeżeniem, że ustanie zatrudnienia nastąpi z końcem roku szkolnego). ZUS uzna wtedy, że rozwiązanie stosunku pracy miało miejsce na wniosek pracownika i będzie mógł ustalić prawo do emerytury na podstawie Karty Nauczyciela.

Podstawa prawna

  • art. 20 ust. 1, ust. 5c i ust. 7, art. 23 i art. 88 Karty Nauczyciela,
Poszerzaj swoją wiedzę z naszej publikacji
Zmiany w zasiłkach i ubezpieczeniach ZUS – rewolucja w rozliczeniach
Zmiany w zasiłkach i ubezpieczeniach ZUS – rewolucja w rozliczeniach
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.