Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Wcześniejsza emerytura dla nauczyciela zwolnionego z pracy z powodu stanu zdrowia

Dariusz Noszczak
Prawnik z ponad 10-letnim doświadczeniem, specjalista w dziedzinie prawa ubezpieczeń społecznych, w tym m.in. świadczeń emerytalno-rentowych. Autor wielu publikacji poświęconych tej tematyce, doświadczony wykładowca i szkoleniowiec.
Zatrudniamy nauczyciela mianowanego, który od dłuższego czasu przebywa na zwolnieniu lekarskim. Niewykluczone, że w najbliższym czasie lekarz przeprowadzający badanie okresowe orzeknie, że jest on niezdolny do dalszego wykonywania pracy nauczycielskiej. Czy gdyby musiał odejść z pracy ze względu na stan zdrowia, ZUS przyzna mu wcześniejszą emeryturę na podstawie Karty Nauczyciela?

Pracownikowi będzie przysługiwała wcześniejsza emerytura na podstawie Karty Nauczyciela, jeśli spełni wszystkie wymagane warunki, m.in. rozwiąże stosunek pracy nauczycielskiej na własny wniosek. Jeśli zostanie zwolniony z pracy w szkole ze względu na stan zdrowia, nie uzyska tego świadczenia.

UZASADNIENIE

Podstawowa możliwość nabycia przez nauczycieli prawa do wcześniejszej emerytury wynika z Karty Nauczyciela.

Nauczyciele urodzeni przed 1 stycznia 1949 r. mogą przejść na emeryturę po rozwiązaniu na swój wniosek stosunku pracy i udowodnieniu co najmniej:

  • 30-letniego okresu składkowego i nieskładkowego, w tym 20 lat wykonywania pracy, tj. pracy nauczycielskiej co najmniej w połowie obowiązującego wymiaru zajęć lub
  • 25-letniego okresu składkowego i nieskładkowego, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnych warunkach, tj. zatrudnienia w szkolnictwie specjalnym co najmniej w połowie obowiązującego wymiaru zajęć (w przypadku nauczycieli szkół, placówek, zakładów specjalnych, zakładów poprawczych, schronisk dla nieletnich – art. 88 Karty Nauczyciela).

Prawo do emerytury z Karty Nauczyciela mają nauczyciele, wychowawcy i inni pracownicy pedagogiczni zatrudnieni w placówkach określonych w tej ustawie. Do tych placówek zaliczają się m.in. publiczne przedszkola, szkoły i inne placówki wymienione w ustawie o systemie oświaty, szkoły niepubliczne o uprawnieniach szkół publicznych, zakłady poprawcze, schroniska dla nieletnich, urzędy organów administracji rządowej i kuratoria oświaty.

Nauczyciele mogą uzyskać emeryturę z Karty Nauczyciela pod warunkiem wykonywania pracy nauczycielskiej ostatnio przed przejściem na emeryturę. Poza tym nie jest konieczne ukończenie określonego wieku emerytalnego.

Osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 r. mogą przejść na wcześniejszą emeryturę z Karty Nauczyciela bez względu na to, kiedy spełniły warunki wymagane do jej przyznania. Prawo do tego świadczenia mogą uzyskać również nauczyciele urodzeni po 31 grudnia 1948 r., a przed 1 stycznia 1969 r. Jednak osoby te, aby nabyć takie uprawnienia, do 31 grudnia 2008 r. musiały spełnić warunki dotyczące stażu ubezpieczeniowego oraz stażu pracy nauczycielskiej, wymagane do przyznania tego świadczenia od osób urodzonych przed 1949 r.

Nauczyciele urodzeni po 31 grudnia 1948 r. ubiegający się o wcześniejszą emeryturę nauczycielską nie mogą być członkami OFE. Jeśli przystąpili do OFE, aby nabyć prawo do tego świadczenia muszą zgłosić wniosek o przekazanie środków zgromadzonych w OFE, za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa.

Kolejnym warunkiem przyznania wcześniejszej emerytury na podstawie Karty Nauczyciela jest rozwiązanie stosunku pracy nauczycielskiej wykonywanej przed zgłoszeniem wniosku o to świadczenie. Rozwiązanie stosunku pracy musi nastąpić na wniosek nauczyciela, tj. na podstawie wypowiedzenia złożonego przez nauczyciela lub na podstawie porozumienia stron. Z wnioskiem tym nauczyciel musi wystąpić przed ukończeniem powszechnego wieku emerytalnego (tj. 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn).


ZUS przyzna nauczycielowi wcześniejszą emeryturę również wtedy, gdy jego stosunek pracy został rozwiązany z inicjatywy dyrektora szkoły z powodu całkowitej lub częściowej likwidacji szkoły albo w razie zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie oddziałów lub zmian planu nauczania, które uniemożliwiają dalsze zatrudnianie nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć. Prawo do emerytury nauczycielskiej bez względu na wiek może również nabyć nauczyciel, którego stosunek pracy rozwiązał się wskutek upływu okresu pozostawania w tzw. stanie nieczynnym (np. z powodu częściowej likwidacji lub zmian organizacyjnych w szkole) lub w razie wcześniejszego rozwiązania stosunku pracy przed upływem stanu nieczynnego.

Warunek rozwiązania przez nauczyciela stosunku pracy w celu przyznania omawianej emerytury nie jest natomiast spełniony, jeżeli umowa o pracę została zawarta z nauczycielem na czas określony i ulegnie rozwiązaniu po upływie tego okresu. Prawo do wcześniejszej emerytury nie przysługuje również nauczycielowi, którego zatrudnienie ustało wskutek uznania go przez lekarza przeprowadzającego badanie okresowe lub kontrolne za niezdolnego do dalszego wykonywania pracy nauczycielskiej.

WAŻNE!

Nauczyciel nie uzyska prawa do wcześniejszej emerytury z Karty Nauczyciela, jeżeli umowa o pracę ulegnie rozwiązaniu na skutek upływu czasu, na jaki została zawarta bądź jeżeli uzyska orzeczenie lekarskie o niezdolności do dalszej pracy.

Brak możliwości uzyskania wcześniejszej emerytury przez nauczyciela zwolnionego z pracy z powodu stanu zdrowia potwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z 8 czerwca 2011 r. (II UK 162/10). Zgodnie z tym wyrokiem, jeżeli pedagog w trakcie roku szkolnego straci zdrowie do dalszego wykonywania pracy oraz jeżeli lekarz potwierdzi ten fakt wydając orzeczenie o jego niezdolności do dalszej pracy, nauczyciel automatycznie straci nie tylko zatrudnienie w szkole, ale także prawo do wcześniejszej emerytury.

Jeśli lekarz przeprowadzający badanie okresowe lub kontrolne orzeknie, że Państwa pracownik jest niezdolny do wykonywania dotychczasowej pracy nauczyciela, to zgodnie z przepisami Karty Nauczyciela będą Państwo musieli rozwiązać z nim stosunek pracy z końcem miesiąca, w którym dyrektor szkoły otrzymał ostateczne orzeczenie lekarskie stwierdzające powyższą okoliczność. Taki tryb rozwiązania stosunku pracy spowoduje, że Państwa pracownik straci możliwość uzyskania wcześniejszej emerytury z Karty Nauczyciela. Aby taką możliwość zachował, powinni Państwo wcześniej rozwiązać z nim stosunek pracy w trybie, który uprawnia go do nabycia uprawnień emerytalnych z Karty Nauczyciela, np. za porozumieniem stron (jeśli pracownik zgłosi wniosek w tej sprawie) lub za 3-miesięcznym wypowiedzeniem złożonym przez pracownika (z zastrzeżeniem, że ustanie zatrudnienia nastąpi z końcem roku szkolnego). ZUS uzna wtedy, że rozwiązanie stosunku pracy miało miejsce na wniosek pracownika i będzie mógł ustalić prawo do emerytury na podstawie Karty Nauczyciela.

Podstawa prawna

  • art. 20 ust. 1, ust. 5c i ust. 7, art. 23 i art. 88 Karty Nauczyciela,
Zatrudnianie i zwalnianie pracowników. Obowiązki pracodawców 2022
Zatrudnianie i zwalnianie pracowników. Obowiązki pracodawców 2022
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Świadczenia emerytalno-rentowe
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Emerytury i renty podlegają corocznie waloryzacji od dnia:
    1 stycznia
    1 marca
    1 czerwca
    1 września
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Praca dla niepełnosprawnych - jakie projekty?
    Jednym z głównych funduszy UE jest Europejski Fundusz Społeczny (EFS). W ramach niego kraje członkowskie UE otrzymują wsparcie finansowe na rozwój społeczno-gospodarczy. Właśnie m.in. z EFS przeznaczono 170 mln zł na Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój. Program ma na celu na aktywizację zawodową i społeczną osób z niepełnosprawnościami i osób biernych zawodowo z powodu choroby. Kto może skorzystać z projektu i co może zyskać?
    Czy wystawienie faktury podczas L4 prowadzi do zwrotu zasiłku?
    Wystawienie faktury przez przedsiębiorcę podczas zwolnienia lekarskiego, nie stanowi pracy zarobkowej i nie powoduje konieczności zwrotu do ZUS-u pobranego już zasiłku chorobowego.
    Czy to koniec epoki "Great Resignation" w Polsce?
    Z badania firmy doradczej Kincentric wynika, że mamy do czynienia z sygnałami odwrócenia trendu na rynku pracy. W porównaniu do ubiegłego roku Polacy rzadziej chcą odchodzić z pracy, a poziom lojalności względem swoich pracodawców wzrósł do poziomu obserwowanego ostatnio w trakcie pandemii Covid-19 w 2020 r. Tymczasem, w Europie lojalność pracowników wciąż spada.
    Wniosek o świadczenie postojowe do 16 sierpnia 2022 r.
    16 sierpnia 2022 r. to ostatni dzień na składanie wniosków o świadczenie postojowe. Jak można ubiegać się o wsparcie?
    Pracodawcy będą wiedzieć od kiedy nie powinni naliczać już wpłat do PPK
    Po rozpoczęciu przez uczestnika PPK wypłaty oszczędności PPK po osiągnięciu przez niego 60. roku życia, wpłaty do PPK za tego uczestnika nie mogą być już dokonywane. Od 21 listopada br. PFR - za pośrednictwem instytucji finansowych - będzie informował pracodawców o rozpoczęciu takich wypłat.
    Przedsiębiorcy z obawą patrzą w przyszłość
    86% pracodawców spodziewa się kilkuletniego, poważnego kryzysu gospodarczego w Polsce. To przekonanie podzielają przedstawiciele wszystkich firm, niezależnie od wielkości.
    Polski pracownik - jest w złej kondycji psychicznej?
    Polscy pracownicy mają poważne problemy ze zdrowiem psychicznym – wynika z raportu przygotowanego przez Konfederację Lewiatan. Problem jest na tyle poważny, że nie uda się go rozwiązać bez zmian systemowych.
    Rekordowa inflacja, a tempo wzrostu cen spada
    W lipcu wskaźnik inflacji wyniósł 15,6 proc. rok do roku — podał Główny Urząd Statystyczny. Mamy kolejny rekordowo wysoki odczyt wskaźnika inflacji, jednak tempo wzrostu cen wyraźnie spadło (0,1 p.p. m/m) – komentuje ekspert.
    Zawarcie umowy dla pozoru a ciąża
    Czy zawarcie umowy o pracę w ciąży jest zgodne z prawem? Czy krótko po zawarciu umowy można przejść na zwolnienie lekarskie? Czy ZUS może uznać taką umowę zawartą dla pozoru i żądać zwrotu pobranego zasiłku macierzyńskiego? Podobną sprawą zajął się ostatnio Sąd Okręgowy w Kaliszu.
    Jakie jest w Polsce bezrobocie?
    Kim jest bezrobotny? Jakie są rodzaje bezrobocia? Jaka jest stopa bezrobocia w Polsce w porównaniu z innymi krajami UE? Co robi Polska, aby dążyć do pełnego produktywnego zatrudnienia? Poniżej najważniejsze dane i informacje.
    Co Państwowa Inspekcja Pracy zrobiła w 2021?
    W czerwcu 2022 r. odbyło się posiedzenie Rady Ochrony Pracy, która jest organem sprawującym nadzór nad Państwową Inspekcją Pracy (PIP) jak i warunkami pracy, działającym przy Sejmie RP. Co roku, Główny Inspektor PIP składa Radzie Ochrony Pracy sprawozdanie ze swojej działalności.
    Stabilizacja na rynku pracy – aktualne trendy i wyniki badań w zakresie kompetencji i rynku pracy
    Badania przeprowadzone wśród pracodawców i pracowników pokazują stabilizację na rynku pracy. W czerwcu 2022 r. stopa bezrobocia była niższa niż w maju, a w urzędach pracy było zarejestrowanych mniej bezrobotnych w stosunku do poprzedniego miesiąca.
    Zatrudnianie cudzoziemców - jakie nieprawidłowości?
    W Polsce legalnie pracuje ponad milion cudzoziemców. Czy kontrole Państwowej Inspekcji Pracy wykazują nieprawidłowości?
    2/3 pracowników ma symptomy wypalenia zawodowego
    W ciągu ostatniego roku objawy wypalenia zawodowego zauważyło u siebie dwie trzecie pracowników - wynika z badania Nationale-Nederlanden. Zjawisko to dotyczy coraz częściej także młodszych pracowników - wskazano.
    Brak kompetencji blokuje innowacyjność firm
    Przełomowe pomysły to tylko jeden z czynników innowacyjności w firmach. Drugim, równie istotnym, jest odpowiednie zarządzanie tymi pomysłami i ich wdrażanie. Do tego jednak potrzebny jest szereg kompetencji, których dziś w firmach brakuje i same to przyznają. Dwie na trzy twierdzą, że przeszkodą w podejmowaniu przez nie innowacji jest problem z pozyskaniem odpowiednich pracowników. Akademia Menadżera Innowacji – prowadzona przez PARP – ma tę lukę kompetencyjną zasypywać. Uczestniczący w niej menadżerowie przechodzą szereg szkoleń podnoszących ich umiejętności zarządzania w tym obszarze, ale także pracują z doradcami, którzy od lat zajmują się wdrażaniem innowacji.
    Prawie połowa Polaków jest skłonna usprawiedliwić pracę na czarno
    Od czterech lat obserwowany jest wysoki poziom akceptacji nieetycznych zachowań i nadużyć finansowych – pokazują badania Związku Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce. Dziś takie praktyki jest skłonna usprawiedliwić prawie połowa Polaków. Najczęściej przymykają oko na pracę na czarno w celu unikania ściągania długów z pensji. Zrozumienie dla takich praktyk deklaruje ponad 61 proc. społeczeństwa. Z kolei najbardziej rygorystycznie Polacy odnoszą się do wyłudzania pieniędzy z wykorzystaniem cudzych lub fałszywych dokumentów.
    Profil zaufany - jak go założyć?
    Profil zaufany powstał po to, aby umożliwić załatwienie spraw urzędowych bez wychodzenia z domu. Dla przedsiębiorców, jak i osób prywatnych, które często kontaktują się z instytucjami publicznymi, profil zaufany to idealne narzędzie. W jaki sposób się go zakłada? Jak długo jest ważny? Podpowiadamy.
    Praca przy komputerze. Jak zadbać o zdrowie?
    Wielogodzinna praca przed komputerem może negatywnie odbijać się na naszym zdrowiu fizycznym. Ból ramion, nadgarstków, ud i pleców są częstymi dolegliwościami pracowników biurowych. Dlatego tak ważne są przerwy od pracy. Podpowiadamy, w jaki sposób można je efektywnie wykorzystać, wykonując kilka prostych ćwiczeń korzystnych dla naszego ciała.
    Szukasz pracownika? Samo ogłoszenie to nie wszystko!
    Rynek pracy staje się coraz bardziej konkurencyjny, firmy rywalizują ze sobą o najlepsze talenty, ale aż 75% z nich spodziewa się w tym roku trudności w znalezieniu pracownika . Poszukujący mają za to do dyspozycji kilka różnych portali pracy, na których co chwila pojawiają się nowe oferty. Ale czy rola dobrego jobboardu ogranicza się tylko do publikowania ogłoszeń? Zadbanie o atrakcyjność oferty to jedno, sztuką jest także dotarcie do właściwego odbiorcy. Co wpływa na efektywność procesu rekrutacyjnego i jak zwiększyć szansę na trafienie do najbardziej wartościowych kandydatów?
    Praca zdalna wymaga doprecyzowania
    Praca zdalna zostanie uregulowana w kodeksie pracy. Wątpliwości może wywoływać m.in. forma, w jakiej ustala się miejsce świadczenia pracy poza siedzibą zatrudniającego. Niektóre przepisy może poprawić jeszcze Sejm, który nie spieszy się z uchwaleniem nowelizacji kodeksu pracy.
    Rekrutacja od strony pracodawcy – jak zwiększyć szanse na sukces
    Rynek pracy staje się coraz bardziej konkurencyjny, firmy rywalizują ze sobą o najlepsze talenty, ale aż 75% z nich spodziewa się w tym roku trudności w znalezieniu pracownika . Poszukujący mają za to do dyspozycji kilka różnych portali pracy, na których co chwila pojawiają się nowe oferty. Co wpływa na efektywność procesu rekrutacyjnego i jak zwiększyć szansę na trafienie do najbardziej wartościowych kandydatów?
    Ostatnie dni rekrutacji w szkołach. Dla nauczycieli ofert na pęczki
    Napływ uchodźców z Ukrainy to wielkie wyzwanie przed polskimi szkołami. Niestety wygląda na to, że powstanie sporo wakatów, a kuratorzy oświaty pozostaną z trudnymi zadaniami.
    Odzież ochronna i robocza chroniąca przed promieniowaniem UV
    Stale rośnie liczba dni, w których temperatury osiągają wysokie wartości, a promieniowanie UV jest niebezpieczne – szczególnie dla tych, którzy swoją pracę wykonują na świeżym powietrzu. Ochrona przed skutkami promieniowania to nie tylko filtry UV czy przebywanie w cieniu. To także kwestia odzieży ochronnej – w której funkcjonalności nastąpił duży postęp.
    Połowa Polaków ocenia polskich szefów gorzej niż zagranicznych, a 28% potwierdza, że ich przełożony krzyczy na pracowników
    Badanie przeprowadzone przez serwis InterviewMe wykazało, że 73% Polaków ma szacunek dla swojego przełożonego, chociaż aż 28% przyznało, że szef krzyczy, a 21%, że źle traktuje swoich pracowników
    Prawie 6 godzin tygodniowo darmowych nadgodzin. 12 sierpnia Światowy Dzień Pracoholików
    Polacy coraz częściej zostają w pracy po godzinach; badania wykazują, że pracownicy tygodniowo wykonują średnio 5 h 48 minut dodatkowej pracy za darmo - wynika z najnowszego raportu ADP „People at Work 2022: A Global Workforce View”.